SỐ PHẬN DI DÂN

(viết theo lời hứa với em gái Đinh thị Hiệp)

***

KỂ RA số phận di dân của người Quảng Trị từng trải qua bao nhiêu giai đoạn. Cái ý nghĩa của Di Dân đó là thực sự bỏ quê, giã từ nơi "chôn nhau cắt rốn" ra đi nhưng chẳng hẹn ngày về.

 Khói lửa, chết chóc phủ chụp lên số phận quê mình, từ thời ông bà đổ lại. Tất cả gom lại trong hai tiếng  "chạy giặc" mà thôi. Từ thời giặc Pháp đã lắm đoạn trường, đến lúc sau này chẳng kém đau thuơng. Bao thời sống dưới hai lằn đạn, Quảng trị khổ, đói đã đành nhưng trên bàn thờ mọi nhà không bao giờ thiếu bát nhang thờ người thân thuộc từng chết vì chiến tranh. Chuyện nhà cửa cháy- xây không biết mấy bận. Cho đến lúc chỉ có tranh lợp tạm nhưng chẳng chịu yên, lại thành tro bụi rồi lại dựng xây...

 

Hình ảnh mái tranh nghèo dần dà là hình ảnh quen thuộc cho người dân quê mình, một quê hương "cày lên sỏi đá" cố sống qua ngày đoạn tháng. Mỗi mùa đông lạnh cắt da cắt thịt,"cắn ngón tay không còn chảy máu",  người  quê mình từng quay quắt, có lúc chẳng biết lấy chi bỏ đầy cái bao tử trống không.

Đó là nỗi khổ của chiến tranh, đói lạnh.

LẠI CỨ MÃI RA ĐI

Mùa Hè Đỏ Lửa, người Quảng Trị phải đành bỏ xứ mà đi. Người quê mình phải di dân vào tận xứ Bình Tuy, một thời người ta gọi là đất "Thầy Thím" do đây có đông dân tộc người Chăm, tiếng QT quen miệng gọi là "Chàm". 

Người Chàm, tháp Chàm cũng do tiếng chỉ dân tộc Champa mà ra.
Xưa Công chúa Huyền Trân hi sinh thân ngọc để đổi hai châu Ô và Rý cho người QT hiện nay thì từ cái năm máu lửa 1972 con cháu người Qt lại tiến sâu hơn nữa. BÌnh Tuy những mật khu, những rừng gỗ quý ken dày , sức người làm không xuể , biển cả đầy ắp cá đang chờ sức người Qt vào khai hoang lập ấp:

"Gánh cực mà đổ lên non
Còng lưng mà chạy cực còn chạy theo" 

1975 hòa bình rồi, thống nhất rồi ; thế mà người di dân QT vẫn không thoát khỏi cái "số cực". Rừng đốn hết, nào củi, nào than, tất cả cho cái bao tử. "Miệng ăn núi lở", thế là ba cái rẫy bạc màu lần hồi không còn lợi tức! Miệng ăn càng sinh sôi, nảy nở càng đông, rừng đốt làm than dần hồi cũng hết. Thế là vài năm sau 1975 lại tiếp tục di dân theo kiểu đi 'kinh tế mới' vào tận miền nam lục tỉnh-Bạc Liêu, Rạch Giá, Long Xuyên, Cần Thơ nhất là Bạc Liêu. Nhưng đâu có yên, bà con QT sống không quen kiểu "ướt át vùng sông nước"như dân lục tỉnh, nên cũng lại phải tứ tán lần nữa? Rõ ràng, số khổ nó vẫn theo bước chân "giang hồ' người dân xứ Quảng.

Ai nói hai chữ 'cu ly' chỉ trong lịch sử thời Pháp thuộc? hết gạo, cạn cơm người QT tại tỉnh Bình Tuy (Hàm tân, Đức Linh) chen nhau tìm đến các nông trường cao su Long Khánh -Bà Rịa- Biên Hoà sau này còn gọi cái tên mới là tỉnh Đồng Nai. Họ 'ào ào' đầu đơn xin vào các đội cu -li nhiều không biết bao nhiêu mà kể. Có may mắn hay cái số còn 'chộ hạt cơm' mới vô được các tổ-đội canh tác cao su. Cao su còn non quả thiệt là ân huệ của trên ban xuống. Ngoài gạo tiêu chuẩn, người công nhân nông trường nhận đất còn thưa lại có cơ hội trồng dặm đậu,mè kể cả tỉa lúa khô để có thêm lợi tức. Một quá khứ, nhiều đồn điền cao su Long Khánh, vài nơi gần Long Thành hay Bà Rịa, ta đi đâu cũng nghe giọng nói Quảng Trị 'đặc sệt'. Người QT gần nhau vàn công nhau cắt lúa rẫy đất nông trường, hay nhổ đậu, thu hoạch mè...

 Ôi thương làm răng, Quảng trị đời "bọ mẹ" di dân, đẻ ra đời con, rồi đến đời cháu cùng ở một nhà. Mấy thập niên trôi qua, lớp mẹ cha ra đi biệt xứ, nay đến đời cháu con sinh ra lớn lên nơi xứ lạ quê người nhưng trở thành thân thuộc như quê cha đất tổ chẳng biết lúc nào.

Nhiều lắm,  người QT -tiếng QT- bao nhiêu khuôn mặt, màu da khắc khổ cho đến giọng nói nghe quen tai khó lòng lẫn lộn. Tiếng và người trải dài từ Bà Tô, Bình Giã, Ngãi Giao; từ các nông trường Hòa Bình, Cụ Bị, Xà Bang  cho đến giáp giới  Đức Linh Bình Thuận hay tiếp với Biên Hòa... 

Những mái tranh trong những vùng đất rẫy từ ngày Khai Hoang Lập Ấp vào xứ Bình Tuy, cũng như sau 1975 bao dãy nhà tranh xây dựng quy cũ, ngay hàng- thẳng lối trong các nông trường cao su, phần đông đều là những thế hệ di dân QT, già và trẻ ngày ngày nương nhau mà sống.

Chạy giặc, di dân lập ấp, rừng rú biển cả, tiếp đến là những liếp rừng cao su bạt ngàn xa ngót tầm mắt miền đất đỏ Long khánh trong nam để chan hòa máu và mồ hôi bao nhiêu thế hệ Quảng Trị quê mình. 

Kiếp 'cu ly' nông trường, đổi mồ hôi kiếm gạo tiêu chuẩn: nơi này đội trưởng nông trường quyền thế 'như vua'. Gạo cơm , phân bón , tiền bạc lương huớng , cắt công , khai công trong tay đội trưởng . Trên đội trưởng là trưởng nông trường . Tất cả đều có đời sống dư dật giàu sang, chỉ có người 'cu li' trực tiếp lao động là khổ. Nhưng cái thời này , gạo quý 'như vàng' người Qt dám đi đâu để mất tiêu chuẩn . Vài ba năm đầu , cao su chưa cao , 'cu li' nông trường còn có đôi chút an ủi nhờ trồng chen vào giữa những luống cao su nào đậu nào bắp , nhất là lúa 'vại' tức khác với lúa cấy chỉ mọc đất khô . Nông trường cũng chẳng gây khó khăn chi vì trồng chen ở giữa thì cao su khỏi bị cỏ hãm cũng hay . Một công hai việc cho người 'cu li' . Người Qt lại 'vàn công' nhau , thu hoạch mùa màng giữa những luống cao su. Thời này ngó vậy mà vui, vừa có gạo vừa có thêm tiền.

Khác với những kẻ ra đi, ra đi đây là ra đi đợt hai, đợt ba sau khi di dân vào nam rồi. Người ở lại Bình tuy, nhất là ở huyện Hàm Tân lại càng thiếu thốn hơn. Những đồi cát bạc màu sát biển, lúa bắp không còn lên nỗi. Những nương rẫy, trồng lên bới xuống nhiều lần, đến nỗi tranh cũng khó mọc lên cao.

Ôi! những buổi cắt tranh sao quá gian nan chán nản. Cái thuở được phát tồn lợp nhà và tiêu chuẩn gạo di dân LẬP ẤP 1973 -74 đã nằm trong quá khứ. Người bứt tranh đứng nhìn những đồi hoang hóa, tranh cao không quá đầu gối, chỏng cọng ngao ngán trong lòng. Tranh tốt thì người bứt không biết mệt. Tranh xấu vừa làm vừa chạy quanh. Bứt tranh là tiếng cũ, có thể gọi là cắt tranh hay cắt gianh theo tiếng Bắc. Tiếng gì thì tiếng, tranh dài ngọn là điều mừng rỡ nhất để về lợp mái tranh nghèo đang thời giột nát, hay lợp nhà mới nếu không có tiền mua. Nhưng tiền đâu, nếu hai bàn tay chỉ biết cầm cuốc, liềm, rựa?

nghề bứt tranh: một thời kiếm ra gạo tiền nhờ nó

Người bứt tranh (cắt tranh) giỏi, ngoài kiếm được cái nghề chuyên nghiệp làm tranh, đánh tranh bán độ nhật, còn có thêm biệt hiệu. Dân QT ngang đây thấy hơi giống dân nam: chú Hùng nghề bứt tranh xóm ba mạ tôi ở, thì gọi cái tên Hùng Tranh. Tội nghiệp giờ đây chú đã ra người thiên cổ. Nghề bứt tranh cũng chung số phận đó là NGHÈO; 'có đồng nào xào đồng đó' làm gì để dành được?

Thời thế đổi dời; thiên hạ 'đổi mới' trong khi xã hội toàn nhà xây,  nghề bứt tranh cũng đi vào 'lịch sử' thế là chú Hùng ngày ngày, thân bệnh hoạn, ngồi ngó ra con đường kiệt xem 'xe nổ' chạy đầy đường. Có thể Chú ngồi  nhớ lại những ngày bứt tranh khấm khá: "cái nào ngàn đó" có khi tranh 'hút' lên giá 1.200. Thím Hùng ngày đó 'le te' đi chợ Cam Bình mua đồ bổ, ngon cho chú 'bồi dưỡng', giờ còn đâu?

Hãy để cho Chú Hùng và hình ảnh những cái tranh, đánh dày, đánh mỏng, dài ngắn; hay những gánh tranh người nông phu lúp xúp gánh về tận chợ tỉnh LaGi vẫn đắt hàng, đi vào 'lịch sử' của di dân QT một thời.
 
Lớp cháu con đâu nghĩ ra hình ảnh những cái rẫy tranh khi bị cháy ra sao? Ai ác bỏ tàn thuốc, hay cố ý đốt. Những liếp tranh đã cắt , chờ khô gánh về lợp nhà nay ra tro bụi. Những mái nhà đang cần tranh lợp mới ra sao? Những nuộc lạt đang ngâm nước, chờ tranh hất lên mái nhà, đòn tay con thơm mùi gỗ rừng, giờ xem như bị đình lại vì tranh đã bị cháy sạch?

Rẫy rừng và những mái nhà tranh tưởng chừng là 'điệp khúc bất tận' cho kiếp người dân lưu xứ Quảng trị quê mình. Nếu có ai có 'cái tâm 'ghi lại thì quả là hình ảnh bi tráng cho người Quảng Trị quê ta đi mãi với kiếp lưu dân. Thật khổ làm sao!

ĐHL 
edition 15/9/2022

TRUYỆN NGỤ NGÔN AESOP TẬP 6

 

ĐÔI  BẠN  QUA RỪNG  GẶP  GẤU 

Đôi bạn cùng đi chung để vượt qua cánh rừng rậm rạp. Vừa vào rừng thình lình có con gấu to lớn từ một bụi rậm nhảy xổ ra. Một người chỉ lo cho mạng mình nên nhảy vội lên một cành cây cao tránh gấu. 

Người bạn còn lại đã trễ, không biết cách nào chống lại con thú nên buông mình nằm yên bất động trên mặt đất.  Mắt anh nhắm nghiền giả chết. Người này tin giả chết hi vọng Gấu tha mạng do anh nghe người ta kể lại gấu không bao giờ đụng vào xác chết bao giờ?

Không ngờ đó là sự thật! 

Thật quá may mắn cho anh bạn đang nằm ngay đơ này...Gấu ta chỉ ngửi ngửi vào đầu anh xong nó hình như tin chắc đây chỉ là xác chết nên bỏ đi mất.

Thấy đã an toàn người bạn trên cây giờ mới  nhảy xuống. Sau khi đứng yên anh ta mới hỏi người bạn vừa thoát nạn:

-Hình như con Gấu nó nói nhỏ vào tai bạn gì đó phải không ? Nó nói gì vậy?

Anh bạn kia thủng thẳng trả lời: 

-Con Gấu nói..."Anh bạn à, bạn hoàn toàn thiếu thông minh khi lại đi chung với một gã chỉ biết bỏ chạy vào  phút lâm nguy, biết không?"

LỜI BÀN của ĐHL

Bình thường lúc chúng ta ăn nên làm ra đời sống có phần khấm khá thường đi theo chuyện bầu bạn rộn ràng hỉ hả lắm. Trà dư tửu hậu lúc nào mà chẳng vui vẻ đoàn kết. Bạn bè đông lắm, người ủng hộ ta cũng bộn. Thói đời người ta phù thịnh chứ ít ai phù suy. Phải đến lúc chúng ta gặp vận hạn, thời làm ăn suy vong mới thấy ai là người bạn chung thủy với ta. Phải nhớ nằm lòng chớ nên kết bạn khi mâm cao cỗ đầy đây chỉ là bạn rượu mà hãy kết bạn lúc khốn khó mới hi vọng đây là tình bạn thật lòng. Tình bạn cốt ở sự Chung thủy, ngọt bùi chia xẻ hơn là giá trị lợi dụng. Trung thành và chung thủy nằm ở tính bè phái, phường hội đây là chung thủy tạm bợ chỉ là giá trị lợi dụng mà thôi. Walter Winchelf (1897-1972) một nhà báo xa xưa của Mỹ có nói câu khá hay

-Người bạn thật tình là người bạn sẵn sàng nhập cuộc với bạn lúc tất cả những ai còn lại ngoảnh mặt bước ra

....nói a real friend is one who walks in when the rest of the world walk out

tóm lại chúng ta hãy nhớ 

-LÚC BẤT HẠNH MỚI BIẾT ĐƯỢC BẠN HIỀN

-LÚC KHÓ KHĂN MỚI BIẾT AI LÀ BẠN, KHI HOẠN NẠN MỚI BIẾT BẠN LÀ AI

 

-QUỐC LOẠN THỨC TRUNG THẦN, GIA BẦN TRI HIẾU TỬ

                                                       ***

Gà CÁO  TINH  RANH   VÀ  CÔ   QUẠ ƯA NGHE NỊNH HÓT

Vào một buổi sáng đẹp trời có gã CÁO đang đưa cái mũi ngửi lùng sục mọi gốc cây tìm mồi ăn. Chợt CÁO ta thấy một cô QUẠ đang đậu trên nhánh cây khá cao trên đầu. Dĩ nhiên CÁO  đành chịu không thể nào bắt Quạ được, nên CÁO định bỏ đi. 

Chợt có một thứ khiến CÁO ngừng lại ngước lên nhánh cây lần nữa. Cô Quạ sao may mắn đến thế?! Mỏ QUẠ còn ngậm một miếng phô mai (fromage) hấp dẫn làm sao?!

-Ta chẳng cần đi xa đâu nữa đây là bữa sáng ngon lành cho ta đây rồi!

Gã CÁO tinh ranh nghĩ thầm trong đầu, hắn mon men trở lại dưới gốc cây:

- Cô Quạ ơi! chào cô, sao cô đẹp đến thế!

Cô Quạ nghe tiếng chào nghiêng đầu nhìn CÁO một cách ngờ vực? Tuy nghe lời nói ngọt ngào của Cáo nhưng mỏ Cô vẫn kẹp chặt miếng phô mai chẳng hề đáp lại.

 CÁO vẫn không nản, hắn vờ nói một mình nhưng cốt cho QUẠ nghe:

-Nàng quạ quả thật xinh đẹp và quyến rũ làm sao! Bộ lông nàng quá mượt mà! Còn đôi cánh- Ôi đôi cánh bóng bẩy, tráng lệ tuyệt trần! Tạo hoá sinh ra chi một nàng chim sao quá tuyệt vời! từ giọng hót đáng yêu, cho đến mọi thứ gì của nàng đều hấp dẫn nhất đời. Ta ước sao nàng cất lên tiếng hát? Chỉ một lời thôi cũng đủ cho ta tôn nàng lên làm Nữ Hoàng của các loài chim ngay?!

QUẠ không thể nào chịu nổi lời ca tụng ngọt hơn mật, đường kia. Cô quên phứt chuyện ngờ vực, cùng quên luôn miếng phô mai đang ngậm. Nàng khoái nhất là khi gã CÁO gọi mình là "Nữ Hoàng của những loài CHIM"...

Vừa há mỏ kêu lên tiếng "QUẠ" khoái trá tự hào; thì than ôi! miếng PHÔ MAI rơi xuống ngay cái miệng gã CÁO đang há sẵn đợi chờ?!

-CÁM ƠN CÔ QUẠ NHÉ!

Tiếng CÁO cám ơn  nghe 'rất ngọt'!

-Cô chỉ có tiếng khàn khàn thôi QUẠ ơi! còn trí thông minh của cô bỏ đâu nhỉ?

Nói xong CÁO ta bỏ đi mất./.

LỜI BÀN:

Bao giờ cũng vậy, thời nào cũng thế người đời ưa nghe lời nịnh hót ngọt ngào hơn tiếng nói thẳng ngay. Bụng bảo dạ chúng ta hay tự khuyên ta là chớ nghe lời tâng bốc ngọt ngào ru ngủ a dua với ta nhưng lỗ tai ta thường ưa lời hảo ngọt mới là lạ đời. Có thể do bản tính con người ta ưa vậy hay chăng? Ưa lời hảo ngọt tâng bốc thật quá nguy hại do chúng ta dễ dàng sa vào bẫy của những kẻ ưa lợi dụng để thủ lợi. Thế mà người đời hay mắc phải, chẳng ai chấp nhận lời nói thẳng nói thật bao giờ. Biết thế yếu của những kẻ hảo ngọt ưa xu nịnh nên sẽ có lớp người sống bằng nghề ' buôn nước bọt' hay 'uốn ba tấc lưỡi' để sống dựa vào ai ưa xu nịnh hay ưa tâng bốc.

-NHỮNG KẺ CHUYÊN XU NỊNH PHỈNH PHỜ SẼ SỐNG BÁM VÀO NHỮNG AI ƯA NGHE LỜI NÓI TÂNG BỐC CỦA HỌ

-MẬT NGỌT CHẾT RUỒI 

-Tuân Tử: KẺ CHÊ TA MÀ CHÊ PHẢI LÀ THẦY TA, KẺ KHEN TA MÀ KHEN PHẢI LÀ BẠN TA, KẺ CHUYÊN XU NỊNH TÂNG BỐC TA LÀ KẺ THÙ CỦA TA ĐÓ

                                                                                   ***

CHUYỆN ÔNG  LÃO    HÀ TIỆN CẤT VÀNG

Một ông già  Hà Tiện sống ký cóp, dè xẻn suốt đời. Lão nhịn ăn mặc để sắm cho ra vàng. Lão chuyên cất giấu vàng của mình  sau góc vườn.

 Hàng ngày ông lão  thường lén lui sau vườn đó đào gói vàng lên, rờ rẫm nâng niu, đếm tới đếm lui, xong chôn lại.

 Ông vô lại nhà chịu ăn rau muối qua ngày.  Gói  vàng kia Lão quyết không đụng một mảy may.

Ông vô ra vườn nhiều lần như vậy khiến một TÊN TRỘM để ý? Hắn nghĩ rằng ông lão tuy bề ngoài nghèo nàn rách rưới nhưng chắc chắn có giấu thứ gì quý báu lắm?  Một đêm hắn rón rén lui góc vườn kia đào ngay chỗ đó. Thế là hắn ta cuỗm số vàng của ông Lão hà tiện đi mất!?

Chiều hôm sau Lão ra đào lại xem? Ông vò đầu bứt tóc xong khóc la om xòm do túi vàng của Lão  'không cánh mà bay mất'?!
  
Một người bộ hành đi ngang thấy Lão khóc la thảm quá bèn tiến tới hỏi cớ sự gì? 

Lão bèn khóc:

-Ôi vàng của ta? vàng của ta ai đánh cắp mất rồi? hu! hu!

- Vàng của ông ư? Sao ông lại để ở cái lỗ này? Sao ông không cất trong nhà? cần thứ gì ông cứ lấy mà mua sắm, có mau và an toàn hơn không?

-Mua sắm ư???

Ông lão hà tiện giận dữ la lên:

-Tại sao lại dùng nó? Ta chẳng bao giờ dám đụng đến vàng cả!  Ta chẳng bao giờ dám nghĩ đến chuyện tiêu pha dù chỉ một mảy may với vàng này cả!

Người khách lạ nghe ngang đây, chợt hiểu. Ông mới kiếm một viên đá khá lớn gần đó, quăng vào cái lỗ của Lão hà tiện rồi nói:

-Nếu đã như vậy thì  Ông hãy lấp viên đá này tiếp tục ở cái lỗ này đi! Nó cũng giá trị y hệt cái gia tài mà Ông bị mất vậy thôi./.

LỜI BÀN CỦA ĐHL

Cục vàng giá trị cả một gia tài so với viên đá tại sao lại giống nhau? Nếu cục vàng chẳng giúp ích chi cho lão hà tiện, vĩnh viễn cho đến chết lão không dám xài thì giá trị của nó chẳng khác gì viên đá đâu.

Vật chất có giá trị với con người không tự thân nó giá trị mà giá trị nó tác dụng giúp con người và xã hội mặt này hay mặt nó. Cục đá và cục vàng nếu chỉ trơ gan cùng tuế nguyệt chúng ta, con người không dùng nó, không lợi dụng được nó gì cả thì 2 thứ đều vô giá trị ngang nhau mà thôi.

Chúng ta có một đống bạc, nếu vĩnh viễn cất giấu không dùng, vĩnh viễn không ai biết và ta không cho ai hay giúp ai cả...cho đến lúc nhắm mắt thử hỏi giá trị đống bạc kia chỉ là đống giấy vô tri vô hồn chờ ngày mục nát hay chăng?

Chúng ta làm lụng cực khổ tạo ra tiền bạc để cung phụng ngược lại cho chúng ta. Sự tiêu pha tiết kiệm dành dụm có mục đích một là đề phòng lúc hữu sự hai là đầu tư làm ăn và sâu xa hơn nữa là để giúp đời giúp người thì của cải vật chất ta dành dụm đó thật sự có ý nghĩa.

Sinh không tử lại hoàn không, không ít người có tính cách sống như ông lão trong truyện ngụ ngôn. Tại sao cổ nhân ta hay dùng thành ngữ "Mọi Giữ của"

tóm lại

*TÀI SẢN CUẢ CẢI CUẢ TA CÓ GIÁ TRỊ KHI CHÚNG TA DÙNG NÓ

*Viên đá và cục vàng nếu không dùng cứ nằm yên mãi mãi, không giúp gì cho đời sống chúng ta thì giá trị chúng tương tự nhau thôi.

* CHỚ LÀM MỌI GIỮ CỦA

*TÀI SẢN CUẢ CẢI CUẢ TA CÓ GIÁ TRỊ KHI CHÚNG TA DÙNG NÓ

*Viên đá và cục vàng nếu không dùng cứ nằm yên mãi mãi, không giúp gì cho đời sống chúng ta thì giá trị chúng tương tự  nhau thôi.

* CHỚ LÀM MỌI GIỮ CỦA

                                                                      ***

 

CHUYỆN CHÓ MẬP GIỮ NHÀ VÀ CON SÓI ĐÓI

Bầy chó tại làng nọ giữ nhà và canh làng kỹ quá khiến mấy con SÓI trong rừng đói meo. Nó đói đến nỗi còn da bọc xương trông rất thê thảm.

Một đêm nọ SÓI ta tình cờ thấy một con chó giữ nhà béo tốt đang đi thơ thẩn dạo chơi ven bìa rừng. SÓI mừng lắm, định bụng tìm cách lừa sao để ăn thịt con chó mập kia. Nhưng con chó nhà này to lớn quá, SÓI khó lòng thắng được? SÓI bèn đổi giọng, ôn hoà làm quen. Đã thế SÓI còn khen con CHÓ kia mập mạp phương phi nữa?

Chó mập giải thích:

-Bạn có thể ăn no, mập mạp như ta nếu bạn muốn.

CHÓ còn khuyên thêm:

-Bạn SÓI hãy rời bỏ khu rừng kia đi. Bạn sống nơi đó sao mà khổ quá sức? Tại sao bạn phải kiếm từng miếng ăn một cách chật vật khó khăn như vậy? Hãy theo ta, theo ta rồi bạn cũng béo tốt phương phi giống ta mà thôi.

-Nhưng ta phải làm công việc gì? SÓI hỏi.

-Không phải làm nhiều việc lắm đâu. Hễ bạn gặp ai mang gậy tới xin ăn là cứ đuổi họ đi. Gặp thứ ăn mày đó thì hảy SUẢ to lên. Nhưng khi bạn gặp chủ nhà thì hãy nhớ ngoan ngoãn khúm núm. Nhưng bù lại, thì ôi thôi bạn tha hồ ăn không thiếu món ngon nào! Này nhé: nào thịt, nào xương gà, nào đường, nào bánh, còn nhiều nhiều thứ nữa. Đó là không kể những lời âu yếm vuốt ve của chủ...

Chó say sưa kể lể, khoe khoang một hơi cho SÓI nghe.

Con SÓI nghe đến đây sướng tai quá mức. Nước mắt SÓI tuôn trào chẳng biết lúc nào. Chợt SÓI phát hiện ra một viền tròn là lạ quanh cổ CHÓ mập? Đường tròn đó trơ da, hình như có thứ gì chà xát lâu ngày?

Sói vội hỏi:

-Cái gì quanh cổ bạn vậy?

-Chẳng có gì?

-Chẳng có gì à? Lạ quá?

-Ồ chỉ là chuyện nhỏ thôi mà.

-Nhưng bạn phải kể cho ta nghe mới được?

-Bạn thấy đó đây là dấu cái vòng để móc sợi XÍCH vào đó mà thôi.

-Cái gì!? Sợi Xích à? Sói kinh ngạc kêu lên.

-Như thế Bạn không tự ý đi được nơi đâu cả à?

Con chó ấp úng trả lời SÓI:

-Không phải luôn luôn như vậy? Nhưng CÓ GÌ KHÁC và quan trọng lắm đâu!?

-Hoàn toàn khác với bên ngoài. Thôi ta chẳng cần những thứ ngon lành mà bạn ca tụng đó đâu.  Dù bạn có đổi hết mọi con cừu non trên thế giới này cho ta để về làm công việc bạn nói kia ta cũng chẳng cần.

Nói xong, SÓI ta chạy biến về lại khu rừng của Sói./.

LỜI BÀN CỦA ĐHL

Đọc xong chuyện ngụ ngôn này chắc bạn đọc ai cũng hiểu ra ngụ ý của nó. Chúng ta không đi xa vào các lời dạy của Khổng Tử hay nho gia ngày trước. Bạn cùng tôi có nhớ chăng một cán bộ cao cấp (CS) về giáo dục tôi quên tên nhưng ông ta tuyên bố một câu nói 'xanh rờn' ở Đông Âu cách đây hơn 10 năm khi VN rộ lên phong trào NHÂN QUYỀN

• ...NHÂN QUYỀN Ư CHỈ CẦN LO CHO DÂN ĂN NO LÀ ĐỦ ...

Con người khác với con vật, ngoài đời sống vật chất còn phải được tôn trọng và bảo vệ quyền làm người. Con người không phải là bầy nô lệ giới chủ nuôi ăn no nê để răm rắp phục vụ lại chủ. Phàm làm người phải được quyền nói, quyền tự do tư tưởng, phát biểu phải được bảo vệ phẩm giá và nhất là phải được bảo vệ khỏi xiềng xích nô lệ về nhiều mặt...

Chuyện ngụ ngôn trên chỉ đơn giản và hàm ý thế, nhưng thưa bạn đọc càng liên tưởng đến thân phận dân ta hiện nay nếu ai có cái TÂM thì không khỏi chua xót ngậm ngùi

Bạn hãy nhìn ra đường có thể là "ngựa xe như nước, áo quần như nêm" đó nhưng đó là hiện tượng còn phía sau của hình ảnh đó chúng ta vẫn mãi thấy rằng toàn bộ dân tộc đang đắm chìm trong vòng áp bức hãi hùng...Người viết hi vọng bạn đọc thấy được vấn đề này

trở lại với ngụ ngôn này chúng ta nghiệm ra

ĐỜI SỐNG TỰ DO QUÝ HƠN TẤT CẢ.

SỐNG XA HOA SUNG SƯỚNG MÀ NÔ LỆ CHỈ LÀ SỐNG NHỤC 

***

 

CHUYỆN CON CÁO MẤT ĐUÔI


Một con CÁO CHÚA  không may  bị vướng vào bẫy. Tuy cuối cùng nó thoát thân được nhưng do vùng vẫy mạnh quá nên đuôi nó bị đứt lìa. Thế là Cáo Chúa mất toi cái đuôi hình chổi đẹp đẽ bao lâu nay CÁO thường tự hào hãnh diện?

Do mặc cảm xấu xí nên Cáo Chúa tránh mặt 'thần dân' nhà CÁO do nó biết nếu chúng biết được nó mất đuôi thì sẽ làm trò cười cho họ nhà CÁO  thôi.

Nhưng nếu Cáo Chúa tránh mặt lâu ngày quá thì cũng khó khăn và sinh lòng nghi kỵ cho họ nhà Cáo nên cuối cùng NÓ tìm một kế hoạch, hi vọng sẽ sớm giúp nó tránh điều phiền muộn nói trên.

 CÁO Chúa bèn ra lệnh triệu tập toàn bộ họ hàng Nhà Cáo lại để nói lên một vấn đề đại quan trọng?

Khi tất cả bà con Nhà Cáo tề tựu lại đủ rồi con CÁo Mất Đuôi mới kể lể một bài nói chuyện dài lê thê về vấn đề Họ nhà Cáo sẽ 'NGUY KHỐN DO MANG THEO MÌNH CÁI ĐUÔI'  ra sao?

Nào loài cáo sẽ bị chó săn bắt được do Đuôi Bị Vướng vào Hàng Rào? Nào cũng do ĐUÔI mà cáo KHÓ CHẠY NHANH được vì lể mể kéo theo cái đuôi lồm xồm? 

CÁO Chúa còn doạ thêm: người ta đồn rằng THỢ SĂN CÁO lùng sục nhiều bắt cáo cũng do ĐUÔI CÁO BÁN ĐƯỢC GIÁ? Cáo Chúa kết luận rằng thật là nguy hại và vô dụng khi loài cáo phải mang theo bên mình cái đuôi. 

Cuối cùng con cáo đầu đàn này đề nghị:

-TỪ NAY CON CÁO NÀO CŨNG NÊN CẮT ĐUÔI ĐI ĐỂ SỐNG CÒN?

Đợi khi CÁO CHUÁ thuyết xong, một con CÁO GIÀ từ từ đứng dậy cười nhạt:

-Thưa Chủ Nhân, xin ngài vui lòng QUAY LƯNG lại một lát ngài sẽ nghe câu TRẢ LỜI ngay thôi?

Vừa khi Con Cáo  đáng thương kia quay lưng lại trước mặt bà con nhà cáo thì một trận cười và chế nhạo nổi lên vang dội?

 Thế là bao công lao thuyết phục  HỌ CÁO CẮT ĐUÔI  của Cáo Chúa nay đã thành TRO BỤI ./.

LỜI BÀN của ĐHL

Qua ngụ ngôn này nó toát ra thứ tâm lý đời thường. Thứ tâm lý nhỏ nhen không muốn ai hơn mình. Sự nhỏ nhen này đi từ tự ti mặc cảm và đố kỵ mà ra. Tâm lý vượt trội ưa hơn hẳn thiên hạ hay muốn 'ngồi trên đầu kẻ khác' nhưng từ đó nếu thất bại thì ưa 'che giấu' từ hỗ thẹn tự ti lại không muốn kẻ khác hơn mình.

Kẻ chính nhân quân tử hay nói khác đi là "đạt nhân quân tử" sống quang minh chính đại. Họ biết nhận khuyết điểm, không chấp nê hay đố kỵ. Người đại lượng không phải lúc nào cũng muốn tỏ ra mình là chính nhân mà biết khiêm cung, chẳng hề háo thắng. Khi hơn cũng vậy khi thua kém cũng thế không chút kiêu căng tự đắc hay mưu đồ đố kỵ mưu hại tha nhân.

Kẻ tiểu nhân thường có tâm lý hiếu thắng kiêu căng. Ngược lại khi thua sút lại ưa mưu toan níu kéo hãm hại tha nhân do họ muốn ai cũng thất bại như mình cả.

Bởi vậy giao tế với đời người bình tĩnh không vội vã nghe lời a dua xu nịnh tâng bốc mình và cũng luôn cảnh giác đề phòng những lời dụ dỗ khiến mình trở thành nạn nhân cho họ.

CHỚ NÊN NGHE LỜI DỤ DỔ CUẢ NHỮNG AI MUỐN KÉO TA XUỐNG THẤP HƠN CHO BẰNG HỌ

Tâm lý người đời hay mong muốn: XẤU THÌ XẤU CHUNG 
XẤU ĐỀU HƠN TỐT LỎI 

======================= 

DỊCH THUẬT VÀ LỜI BÀN 

ĐHL