NHỮNG TỆ HẠI MÀ TRUMP GIEO CHO NƯỚC MỸ KHÓ BỀ HÀN GẮN

Trước bầu cử 2024 có nhiều nhà phân tích chính trị đã cảnh báo cho nước Mỹ về những biến loạn cho Mỹ và cả thế giới nếu Trump tái đắc cử từ Chủ Nghĩa Cực Hữu Dân Túy populism cho đến Trumpism nhưng MAGA do cuồng tín quá tin vào "bản lĩnh anh hùng" của Trump nên mới ra nông nỗi

Thật ra hệ lụy này cũng đến từ thời đại thông tin bùng nổ kèm theo các hệ thống tư nhân hóa thông tin trong thời kỹ thuật số nó sẽ tạo ra bao nhiêu là tín đồ chỉ tin vào "thuyết âm mưu" hơn là sự thật.

Chưa đời nào các lãnh đạo chính trị lại phổ biến chính sách quốc gia trên Twitter, sau này là trên Social Truth cùng các hệ thống mạng xã hội khác như FB Diagrams...để lộ các chính sách quan trọng của chính phủ trung ương như bây giờ.

Lãnh đạo siêu cường như Donald Trump trên giường ngủ vẫn vận hành chính sách trên trang Social Truth và "kẻ địch" chỉ mở hệ thống trang mạng cá nhân này là biết hết "chính phủ Mỹ" ra sao?

Hàng triệu người theo và tin vào đây. Và rõ ràng thuyết âm mưu cũng vào đây dựng đứng nhiều câu chuyện phi lý nhưng MAGA vẫn cho là "sự thật"...

Thế là "vàng thau lẫn lộn" trắng hóa đen hay đen hóa trắng ?

Từ đây kết quả chính trị không còn xứng đáng cho người có tài thật sự và kẻ ác vẫn lên ngôi là chuyện bình thường

Donald Trump từng bị 34 tội danh tiểu bang, tính khí tiểu nhân thù vặt và háo danh tiền tài cùng quyền lực kể cả háo sắc nhưng rồi lọt lưới tất cả đó là kết quả của thuyết âm mưu đổ cho kẻ thù dàn dựng tạo nên

Bản chất như thế nhưng dù sao chăng nữa đã quá trễ tràng khi quyền lực hành pháp trong tay cùng lợi thế là một chính phủ mới sàng lọc sạch sẽ chỉ để lại thành phần trung thành ở lại.

Sau lưng Trump là lớp tỷ phú Mỹ hàng đầu từng tung hê tiền bạc do cái lợi ngất trời đằng sau cho họ.

Hậu quả một nước Mỹ chia rẽ trầm trọng, đảng phái đối lập coi nhau hơn "kẻ thù" do người cầm đầu cũng dẫn dắt mọi người dân thay vì đoàn kết mà lại qua phân, thù địch để thủ đắc lợi thế chính trị cùng quyền lực cá nhân cho Trump. Giờ đây người trong đảng CH dù chính đáng vì dân Mỹ cũng bất lực khó xây dựng lại một CH như ngày trước?

Một chính quyền dùng tiền thuế của dân để xung vào việc tư, trù mưu lập kế cho gia đình và bè phái cùng hưởng lợi trên lợi tức chung của nước Mỹ đó là bước phá hoại đẩy đưa một siêu cường thành một thể chế tham nhũng hàng đầu?!

Chúng ta sẽ thấy chiếc máy bay Boeing 747 của Qatar sẽ trở thành tài sản tư của Trump sau khi dùng tiền chính phủ tân trang toàn bộ chiếc Air Force One mới này thành của Trump do ông ta nói Quatar "trao tặng cá nhân" Chúng ta từng thấy gia đình Trump tha hồ hốt bạc từ rể con cho đến con trai đều làm business khắp nơi dựa trên uy thế Tổng Thống của cha mình? Đó là hình thức tham nhũng mà các tổng thống tiền nhiệm chưa hề có? Thuyết âm mưu từng biến cái lap top của con trai TT Biden là Hunter Biden thành một câu chuyện to lớn nhưng giờ đây ra sao? MAGA đã tiếp tay cho một chính phủ Trump tận cùng tham ô dùng Tòa BẠch Ốc là nơi môi giới THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN và ngay cả việc coi Bạch Ốc chẳng khác gì TƯ GIA TRUMP khi ông ta tái cử ?

MAGA im lìm và cả hệ thống quyền lực tam lập của đảng CH im lìm?

Đây là bước thoái trào của một siêu cường từng vỗ ngực là một quốc gia DÂN CHỦ HÀNG ĐẦU LÃNH ĐẠO THẾ GIỚI?

Chúng ta chưa thấy một Nước Mỹ tự do đánh cướp các nước có chủ quyền để tịch thu dầu hay tự do giết người trên biển quốc tế và gần đây nhất là tự do tạo ra cuộc chiến IRan mà người dân Mỹ chẳng hề liên quan đến quyền lợi ngoại trừ Do Thái? Chúng ta sẽ thấy hậu quả cuộc chiến Iran do Trump gây ra còn tệ hại hơn cả chuyện Iran thủ đắc chất liệu hạt nhân và ngay cả vũ khí hạt nhân! Eo biển Hormuz và ngay cả eo biển khác tắc nghẽn hậu quả rối bời toàn thế giới đi đến đáp số còn tệ hơn cả hạt nhân do hàng tỷ người thế giới này đang bị chấn động và hệ quả càng lúc càng biến dị tệ hơn do biến chứng khôn lường về nhiều lĩnh vực?

Và Trump tự ý đền bù 300 tỷ USD sau khi tốn phí cho cuộc chiến Iran cả trăm tỷ USD quân Sự?

Tiền này của Trump hay của người dân Hoa Kỳ đóng thuế? Nợ này sinh ra ai sẽ lãnh đủ? Phải chăng là Người Mỹ và con cháu mai sau?

Tiền bạc có thể làm lại, nhưng uy tín một siêu cường dân chủ như Hoa Kỳ khi đã bị một kẻ như Trump đẩy xuống hố sâu thì khó lòng vực lại? Do Sao? Thế giới đã hết niềm tin với 2 nhiệm kỳ của Trump?

Sự nguy hại của thuyết âm mưu và hệ thống thông tin mạng xã hội đã và đang sinh ra lớp người cuồng tín vẫn xem Trump là vị THÁNH do CHÚA "sai xuống để cứu rỗi nhân loại" từ đây đang lãnh hậu quả?

Eo biển Hormuz vẫn sẽ bị đóng, người dân Mỹ càng tiếp tục thắt lưng buộc bụng do chiến phí và giá dầu, một ngày mai với con số nợ kinh hồn vượt quá 40 trillion không xa?

Một thế giới hoàn toàn biến loạn mất định hướng từ Trump 47

Cho đến lúc này chúng ta mới nghiệm ra THẢM NẠN TỪ THỜI ĐẠI KỸ THUẬT SỐ CÙNG CHỦ NGHĨA CUỒNG TRUMP

ĐTP

TÔI LÀ LÍNH ÂM THẦM TÔI NGHĨ THẾ THÔI

Tôi là lính xa nhà đi trấn Sơn Khê
Hai mùa mưa mây mù che nẻo đường về
Đêm rừng núi lạnh buốt mái pon cho
Súng cầm canh nhịp từng giờ
Trái châu chiếu xuyên cành lá...

(Lính Nghĩ Gì -NS Hoài Linh)

lời tâm sự của tác giả

Mộng Không Quân "tung mây lướt gió" không thành, tôi phải lên đường nhập ngũ vào bộ binh tức là SQTB như bao thanh niên cùng lứa tuổi khác. Từ nhiều trại Tuyển Mộ khắp 4 vùng chiến thuật đều tập họp lại Quang Trung để học giai đoạn I Căn Bản Bộ Binh. Ở đây còn nhiều anh từ các đại học cao học chứ không riêng gì tú 1 và tú 2 như chúng tôi. Các anh ở đại học lớn tuổi hơn chúng tôi vài tuổi họ "gãy gánh đại học" giữa đàng còn tôi thì mộng bay cao đã rớt từ dưới đất do lỗ tai không tốt ...

     

Hình tác giả "bạch diện thư sinh" cuối cùng chụp tại SG  tháng 7/72  trước khi vào Trung Tâm BA Tuyển Mộ Nhập Ngũ theo lệnh đôn quân VNCH

 

    Đây là tấm ảnh cuối cùng của đời học sinh, một ngày tháng Mười năm 1972 ngày tôi bắt đầu bước vào cuộc đời quân ngũ. Thật là một dấu ấn thời gian khó quên do nó là một bước ngoặc cuộc đời khi tôi cũng như bao thanh niên khác bắt đầu bước vào một lối sống  tập thể:

ĐỜI LÍNH
VÀ
QUANG TRUNG NẮNG CHÁY DA NGƯỜI  
Có nghĩa là tóc hớt ngắn 2 centimet, hai bên cũng láng 'cóng' trông lạ làm sao?    Còn đâu thời thư sinh bạch diện! chào mi - chào mái tóc bồng bềnh ngày xưa với biết bao kỷ niệm học trò?

    Thời gian Quang Trung bắt đầu cái màn "chà láng , hít đât" đếm bước một hai và theo những bài hùng ca.

  Thao trường đổ mồ hôi, chiến trường bớt đổ máu...một hai ba bốn vừa mỏi chân, vừa mệt, ưa ngồi phịch xuống đất nghỉ cho khỏe,  đến đâu thì đến! nói như nhạc sĩ Vũ thành An,

 "lâu rồi đời mình cũng quen..."

    Sáng dậy nghe còi thổi cái "réc..."! "a lê hấp" tất cả đều lăn xuống giường.  Tập họp nhanh, trước tiên là màn chạy bộ thể dục quanh khuôn viên vũ đình trường... về lại lo chà láng (1) phần giao thông hào trước khi lo vệ sinh cá nhân và nhận khúc bánh mỳ +đường cát trắng, ăn riết "phát ớn". Đúng giờ nghe lại nghe khóa sinh trật tự đại đội thổi còi cái "réc" mang giày, ba lô, tất cả súng ống nón sắt xếp giường ngay ngắn chạy mau, xếp hàng, chuẩn bị ra bãi tập...

Một hai ba bốn

 Đường còn dài

 Nhưng chân cứng đá mềm 

Một hai ba bốn anh em ơi!

...

         Ba tháng nắng cháy da người ra sao?

[1] chà láng là chi?
 có nghĩa là phần mô đất trên giao thông hào hay công sự chiến đấu tại quân trường phải lấy nước phun lên chà trơn tru như xi măng. Ai không làm láng phần mình thì phải bị phạt. Buổi sáng nghe súp -lê thổi phải nhanh tay làm chà láng trước xong đi vệ sinh rửa mặt, lảnh bánh mỳ sáng + dường hay chuối. Xong chuẩn bị tập họp ra bãi tập .

 ĐỐNG ĐẾ NẮNG MƯA THAO TRƯỜNG 

ĐU DÂY TỬ THẦN

          1 màn phạt nhà binh

"Máu Chảy Về Tim" danh từ người viết còn nhớ được, hít đất "1/2" lưng chừng vậy rất mỏi, 'quy hàng thượng đế' mới nửa phút đã ...rất mỏi


  Giã từ QT tiếp tục quân trường khác...
   Kỷ luật hít đất, phạt dã chiến [2], ôi "bầm dập thân em" !

    
 Sáu tháng quân trường Nha Trang nắng sớm mưa chiều. Nhớ làm sao hình ảnh mấy bãi tập cạnh bờ đại dương sóng vỗ lao xao hay những đồi dương Nha Trang lộng gió.

Đống Đế Nha Trang- buổi di hành qua Bãi Tiên ngoài kia là Hòn Rùa  

BÃI TIÊN 

Album Khóa 12 B / 72 Ba Đình SQ TB - Tiểu Đoàn 13 Q trường Đồng Đế NT 

Tân Chỉ Huy trưởng Tr Tướng Dư Quốc Đống đặt tên cho Khóa 12B/72 là khóa có tên chiến lũy của Đinh công Tráng là khóa

BA ĐÌNH, MÃN KHÓA NGÀY 24/11/1973

 Chỉ Huy Trưởng Trung Tướng Dư Quốc Đống (mang kiếng đen) đang duyệt hàng quân. (trên khán đài ghế chủ tọa ở giữa dành cho Thiếu Tướng Nguyễn văn Toàn Tư Lệnh nhưng do chỉ huy trưởng lại là Trung Tướng nên ông Toàn không được mời. Lý do mời ông Toàn thì phải ngồi ghế Chủ Tọa)

Thủ  khoa Khóa bắn 4 mũi tên đi 4 hướng

tác giả Đinh trọng Phúc toán Quốc Quân Kỳ ( bồng súng, hàng trước bên phải ngoài cùng) Phía sau là 3 đại đội mãn khóa gồm 669-770-771 Tiểu Đoàn 13 SVSQ  

Trung Tá Sĩ quan chỉ huy buổi Lễ gắn lon cho tân Thủ Khoa khóa Ba Đình 

============================= 
[2]phạt dã chiến là gì?
ngoài bãi tập hay đâu đó lính quân trường bị lỗi có phần nặng; không bị phạt tại chỗ mà đợi xong ngày tập luyện xong về lại trại vào đêm đúng ra được nghỉ ngơi, ngủ, thì bị kêu ra ngoài.
 Mang ba lô nón sắt tuỳ đơn vị trưởng, và hít đất hay chạy làm bất cứ cái gì nặng nhọc, hóc hiểm nhất.
Cho đến khi mệt đứ. Có lúc cả tập thể bị phạt dã chiến, có khi vài người, có khi một người. 
============================= 

t Hình dưới thủ khoa đang bắn tên 4 hướng theo truyền thống quân trường

    Anh đứng ngàn năm thao diễn nghỉ
    Em nằm xỏa tóc đợi chờ ai [3]

[3]
 [hai câu thơ lưu truyền trong trường vì tượng lính màu trắng trên đỉnh núi cao 100 m ngay sau lưng Trường (điểm trắng trong hình ) & hình dãy núi sau lưng quân trường Đống Đế ban đêm in lên nền trời giống người con gái nằm xỏa tóc] 
=====================  

Hai năm ru hồn viễn chiến mọi miền

Đổi bằng non sông mây núi

Ánh sáng kinh đô tôi chưa lần đến

Ai mơ giấc mộng hoa xa vời

Lính chỉ đơn sơ yêu đời

Thành thật nói tha thiết thôi...(Nhạc Lính Nghĩ Gì của Hoài Linh)

    Tôi đợi chờ ai? 

Mình, đời lính độc thân, chưa có được diễm phúc quen được người con gái Nha Trang, miền Thùy Dương Cát Trắng.

Hàng liễu rũ trong quân trường Đống Đế, một màu xanh thuớt tha  làm sao? Ôi! chẳng khác chi làn tóc mây mỹ nữ. Mình cứ tưởng tượng một vóc dáng ẻo lả, rồi hình dung đó sẽ theo mình vào "mơ" sau một ngày la -lết tập luyện, mệt nhoài.

                                 đường ra Bãi Tiên 

 Đời lính bộ binh nào dám mơ cao ,  đâu dám ngang hàng bao chàng trai hào hùng biển cả hay không quân "lướt gió tung mây" cao vút mấy tầng kia?


MIỀN TRUNG HỎA TUYẾN ĐỊA ĐẦU 

Tay ghì súng nghe mùi tang tóc đâu đây

Tâm hồn se vơi chẳng vơi đầy chẳng đầy

Khi vào lính nhận nếp sống đơn sơ

Rơi đàng sau nhiều đơi chờ

Hai màu áo một niềm mơ...(Lính Nghĩ Gì)

Nghị Định thăng cấp thiếu úy của BTTM/QLVNCH  1/3/1975

========= 

tác giả (phải) cùng bạn trần bá Hai (trái cũng người Quảng Trị) sau khi chinh phục đỉnh Hòn Khô theo truyền thống Quân Trường trước đêm gắn ALPHA 

  Những người lính bộ binh giã từ quân trường. Đời lính sẽ làm quen với bùn lầy nước đọng, những sườn núi gập ghềnh hay thác réo, vượn hú chim kêu...

Chuyện bình thuờng của lính bộ binh là thế. Súng cầm canh, người lính chiến thu mình đứng trong những chiều mưa biên giới hay bóng tối của rừng khuya. Quê mẹ dưới kia, xa xa nay mờ nhạt mây sa. Đời lính nay làm bạn với hoa rừng, bao cánh chim trời bay mãi phương nao?

BUỒN...

Có những mảnh giấy vô tình mãi trắng, biết viết gì đây? chẳng có lời nào. Những lúc này người lính chợt buồn khi chưa một "mảnh tình vắt vai " cho bớt đơn côi mỗi khi chiều rừng tắt nắng./.

Đinh trọng Phúc tái biên  19/6/2026 

kỷ niệm Ngày Quân Lực 19.6 VNCH

San Jose USA

MỒNG NĂM THÁNG NĂM NGỒI NHỚ BÁNH TRÁNG CHÈ KÊ

Chào bạn đọc

Người Việt mình nhất là miền trung lệ thường cứ dịp tết Đoan Ngọ đến mọi người ai cũng nhớ đến món thịt vịt. Tiếng là Đoan Ngọ nhưng bà con mình ai cũng quen miệng gọi là ngày mồng năm tháng Năm đó là ngày mà mọi nhà dù giàu nghè chi cũng mua cho ra cặp vịt.

Người trung nhắc chuyện Mồng Năm tháng Năm thì nhớ món Thịt Vịt. Chợ đò trước đó vài ngày rộn tiếng vịt kêu...Riêng đối với người viết bài này lại nhớ đến một món ngọt, xưa lắm rồi vào thời bé dại đó là món BÁNH TRÁNG CHÈ KÊ

       BÁNH TRÁNG CHÈ KÊ đó là bốn chữ, người viết nhớ lại ngày trước luôn đi với nhau. Chè Kê cúng xong, phải là cúng xong mới được ăn với bánh tráng. Chuyện này có nghĩa rằng Chè Kê chỉ có nấu trong lễ cúng chứ không nấu bình thường như các thứ chè dân dã khác. Như thế xem ra KÊ là đặc sản, trồng trọt ít hơn so với các nông phẩm khác nên từ đó người mình ngày trước hay cúng trong dịp mồng năm ngày tết hay cần dùng Kê để tỏ lòng trịnh trọng dâng lên trong cúng kỵ.

Tuy nhiên hiện tại nhờ vào thông tin người viết biết được do giá trị thị trường nên kê được gia tăng diện tích trồng trọt khá hơn. Theo báo Quảng Trị hiện nay huyện Bố trạch Quảng Bình cũ có khá diện tích (Từ năm 2020, hạt kê được nhiều người tìm mua với giá cao nên người dân ở xã Bố Trạch đã chuyển đổi nhiều diện tích trồng ngô, lạc sang trồng kê. Hiện toàn xã có khoảng 27ha trồng kê, trong đó hộ trồng ít khoảng 1 sào (500m2), nhiều 3 sào, năng suất từ 1,5-1,8 tạ/1sào.

Theo các hộ nông dân trồng kê, năm nay hạt kê chưa có giá bán, tuy nhiên theo giá thu mua năm ngoái của thương lái, 1kg hạt kê được bán với giá từ 27.000-32.000 đồng, cho thu nhập gấp đôi so với trồng cây  ngô và cây lạc…trích báo Quảng Trị -TRÍCH)

Những ngày này, các ruộng kê trồng xen với ngô, lạc ven sông Son (thuộc địa bàn xã Bố Trạch) bắt đầu chín vàng óng ả. Trên các ruộng kê, bà con nông dân đang hối hả thu hoạch kê cho kịp mùa vụ )

https://baoquangtri.vn/phong-su-ky-su/202604/mua-ke-vang-ong-a-ben-song-son-bb6510a/

Công việc thu hoạch kê đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn, bởi bông nhỏ, mọc dày. Lá và thân kê có nhiều lông cứng, dễ gây xót da, khiến tay chân ai cũng đỏ rát. Nhiều người phải mặc áo dài tay, bịt kín mặt, đeo găng để hạn chế bị xước và tránh nắng. Mùa thu hoạch kê năm nay, nhiều chủ ruộng phải thuê nhân công thu hoạch với giá 300 nghìn đồng/ngày.

Để thu hoạch kê, người nông dân cẩn thận dùng kéo hoặc liềm cắt từng bông một (trích)

=== === ===

Thu hoạch kê khó khăn tỉ mỉ như thế, lợi tức không quá nhiều so với tốn phí nên Kê là thứ nông phẩm ít và hiếm hơn so với các cây trồng khác. Nhưng vào dịp lễ lạc như Đoan Ngọ người miền trung mới cần đến kê. Nếu thế so với các thứ đậu khác thì người ta dùng kê ít và hiếm hơn...

***

CHÈ KÊ VÀ KÝ ỨC XƯA

Nếu nói nhớ bốn chữ "BÁNH TRÁNG CHÈ KÊ"  quá da diết đi thì thật ra là sáo ngữ do thời này thiếu chi thức  ngon vật lạ. Có một điều kẻ viết bài này xin thật lòng thưa với bạn đọc là cơ hội ăn lại thứ vừa kể trên ngay tại xứ này thật khó  làm sao! Khó là không ai bán thứ chè này. Ra tiệm food to go có đủ loại chè nhưng đố ai bán thứ này. Còn tự nấu chè kê, thì ở đây người ta không buôn loại  hạt này do không có cầu thì chẳng có cung. Thật ra nếu có kê trong tay, người viết chưa hẳn đã nấu được cho ra chè kê đúng nghĩa và chưa hẳn con cháu bây giờ lại ủng hộ hay ưa thích.

Khó lòng gặp lại, có nghĩa là không bao giờ thấy lại, ăn lại, hay ho hơn một chút là thưởng thức lại. Bên quê nhà chắc hẳn không lạ với thức này. Nhiều nơi vẫn còn. Riêng tôi,  hình ảnh đó chỉ bàng bạc trong trí nhớ. Có thể bạn đọc thắc mắc: 

      -Lạ gì với món chè kê sao mà 'ca cải lương' đến thế?

Xin thưa với bạn: chè kê nếu có bánh tráng thì không hiếm hoi gì, nhưng cách ăn bánh tráng chè kê theo cái kiểu ngày trước, chắc có mấy ai?

                            

1969-bạn cùng lớp đệ Tứ Ba tên là Trịnh văn Sum thăm nhà ngoại tôi vào ngày hè 9/6/1969. Chỉ có bức hình này còn lưu lại được và có hình  CÁI AM nhỏ ngó vô căn giữa  của nhà ngoại tại Phường Đệ Tứ xóm Cửa Hậu năm xưa QT

Lòng tôi xao xuyến khi nhìn lại hình ảnh cũ tức cái am thờ trước nhà ngoại, đó là nơi tôi là đứa cháu hay giúp đem mấy chén chè kê ra cúng.  Mấy chén kê được sắp một dãy ở trong cùng. Hình ảnh đó chắc chắn là Đoan Ngọ mồng 5 tháng 5 Âm Lịch, cái tục lệ người Việt mình. Hết mồng 5, đem các thức cúng ngoài am vô, mấy chén chè kê vẫn còn 'an vị' không ai dọn cả. Bà ngoại tôi bảo phải  đợi cho nó mốc trên mặt rồi đem vô.

Tôi thắc mắc: sao lại thế?

A! đây là cách ăn hay kinh nghiệm về ăn chè kê của ông bà mình đây.

Thật thế! mấy chén chè  để yên như thế khoảng hơn ba ngày, mặt trên  sẽ nổi lên một lớp mốc. Nướng xong cái bánh tráng gạo. Giờ ta hớt lớp mốc này bỏ đi, phần chè bên dưới giờ đã lên men một hương vị khó tả lại, nhưng nó khác xa với chè kê vừa nấu xong. Tiếp tục ta lấy bánh tráng thế muỗng múc ăn. Mấy chén chè, số hạn định trên am thờ ngoài vườn thỉnh xuống không nhiều. Có được một chén chè như thế là ưu tiên lắm rồi.

 Chè kê bánh tráng kể như thế, có ngon lạ ra sao thì nay thứ hương vị đó nó chẳng chút nào lưu lại trong trong trí nhớ để diễn tả cho đúng.  Kể cũng lạ? đã năm mươi năm hơn người viết không có cơ hội nào thưởng thức lại món đó. Có điều tôi chưa quên, khi hớt xong cái lớp mốc trắng xanh trên mặt chén chè bỏ đi, màu vàng của lớp chè kê bên dưới lộ ra kích thích tính tò mò háo hức của vị giác về một cách ăn lạ lùng! 

Nhớ ngôi nhà ngoại, tôi nhớ cái am nho nhỏ thờ ở vườn trước. Những ngày rằm mồng một đứa cháu ngoại phải bắc cái ghế mới đặt phẩm vật và thắp nhang cúng được. Ông anh con cậu và tôi, hai  anh em háo hức làm sao mỗi lần được sai thỉnh thức cúng trên am xuống. Nải chuối mốc mốc chín đen ngọt đậm, dĩa bánh in mua từ chợ Tỉnh, sao lại hăng hái ...đến thế?!

Hơn hai mươi năm sau khi ở tù về cũng là lúc bà con chúng ta phần nhiều không còn đất Quảng Trị năm xưa nữa. Vùng thôn quê trong nam đó là Động Đền nơi rất đông người Quảng Trị vào sinh sống sau đợt chạy giặc 1972. Tôi về với gia đình cho đến khi lấy vợ sinh ra bầy con cũng nơi vùng kinh tế sắn khoai. Đứa con trai thứ của vợ chồng tôi tên Đinh trọng Viễn Dương cơ may lại sinh đúng vào ngày mồng năm tháng năm 1991. Mẹ cháu vừa gắng múc chén chè đậu bình thường cúng mồng Năm tháng Năm lại đang đau chuyển bụng. Mồng năm tháng năm đó dưới mái tranh nghèo vợ chồng tôi làm gì có được BÁNH TRÁNG CHÈ KÊ như đã kể? Trời bù lại trời vừa sáng hẳn thì thằng con trai chào đời khỏe mạnh cứng cáp. Nghĩ lại thương cho người chị dâu bên vợ lại lận bận mất cúng mồng năm, do chị là y tá nên phải đi gấp làm việc hộ sinh giúp cho vợ tôi.

Đinh trọng Viễn Dương đứa con trai sinh vào sáng Đoan Ngọ mồng 5 tháng Năm,Tân Mùi 1991

Cúng rằm mồng một là chuyện hàng tháng. Riêng BÁNH TRÁNG CHÈ KÊ quả là hiếm. Hiếm đây không phải là quá đắt đỏ hiếm hoi, mà so thiên hạ chẳng thiết tha tìm tòi gì nữa. Thời này đủ thứ không biết cơ man nào là vật phẩm hảo hạng cho người mình nấu cúng ngày đó. Có nơi nào đó còn giữ lệ hay tìm tòi thì thứ này chỉ đi với dịp tết Đoan Ngọ mồng năm tháng Năm thì may ra.

Thời nay, mỗi dịp Tết Đoan Ngọ về chắc chắn có những thức cúng ngon, lạ hơn nhiều. Không biết lớp trẻ sau này hay "ưa của lạ" như tôi ngày đó hay không? Người viết mong sao quê mình giữ mãi lệ cúng CHÈ KÊ để thứ chè này sẽ đi cùng với thứ bánh tráng mộc mạc bình dân, làm từ hạt gạo của ruộng lúa quê mình.  Nhưng rồi nghĩ lại thân phận bao kẻ lưu vong, lại chạnh lòng do biết những người xa xứ chẳng còn cơ hội thưởng thức  lại BÁNH TRÁNG CHÈ KÊ thêm lần nào nữa./.

Đinh trọng Phúc

Mồng 5 tháng 5 ÂL Tân Sửu

edit 5 tháng 5 Bính Ngọ 2026