SIÊU NĂNG LƯỢNG VÀ THẢM HỌA ĐẾN CÙNG MỘT PHƯƠNG TRÌNH

vào năm 1948 LỜI GHI ÂM của Bác Học Albert Einstein E= mc² 

 

 LỜI GHI ÂM được AI hóa thành clip CỦA BÁC HỌC ALBERT EINSTEIN VỀ   E= mc²

^{( ghi chú: điều độc giả nên chú ý trước rằng thập niên 1940 chưa có kỹ nghệ phim ghi hình tiến bộ như hôm nay. Ngay cả 1940 phim trắng đen mới tiến bộ một ít. Có điều chúng ta lưu ý:  Bác Học nói tiếng Đức là chính dĩ nhiên tiếng Anh là ngôn ngữ thứ 2 mà thôi)}

...

"...theo Đặc Thuyết Tương Đối, khối lượng và năng lượng là hai dạng thức biểu hiện khác nhau trong cùng một vật chất: quan niệm này hơi xa lạ với một học lực bình thường. Hơn nữa Phương Trình E bằng m c bình phương trong đó năng lượng E có được từ tích số giữa khối lượng (m) với bình phương tốc độ ánh sáng (C²) cho chúng ta thấy một khối lượng rất nhỏ vật chất cho ta một đại lượng rất lớn về năng lượng và ngược lại. Thực ra, khối lượng và năng lượng tương đương nhau theo công thức đã đề cập trên.  Điều này đã được Cockcroft và Walton chứng minh qua thực nghiệm vào năm 1932 " (Albert Einstein)

"It followed from the special theory of relativity that mass and energy are both but different manifestations of the same thing -- a somewhat unfamiliar conception for the average mind. Furthermore, the equation E is equal to m c-squared, in which energy is put equal to mass, multiplied by the square of the velocity of light, showed that very small amounts of mass may be converted into a very large amount of energy and vice versa. The mass and energy were in fact equivalent, according to the formula mentioned above. This was demonstrated by Cockcroft and Walton in 1932, experimentally."

CHÀO BẠN ĐỌC

 bóng ma của chiến tranh hạt nhân càng lúc càng lộ rõ khi thế giới đang bước vào giai đoạn biến loạn mất kiểm soát từ nhiều cuộc chiến đáng quan tâm. Từ cuộc chiến Nga/Ukraine từ 2/2022 cho đến nay là cuộc chiến do Mỹ và Do Thái đánh Iran từ cuối tháng 2/2026 ...Chuyện đáng nói là không có cuộc chiến nào ngưng và các nước khởi đầu cuộc chiến là Nga và Mỹ đều là CƯỜNG QUỐC NGUYÊN TỬ VỚI KHO VŨ KHÍ HẠT NHÂN  HÀNG ĐẦU?

Bài tái đăng này nhằm mục đích đưa độc giả về lại khởi thủy của Phương Trình Vật Lý Nguyên Tử có tên là Phương Trình Einstein  E= mc² 

Đó là một phương trình chỉ rõ sức mạnh hạt nhân và từ công trình khoa học là nguồn năng lượng khổng lồ cho nhân loại nhưng nó là "con dao 2 lưỡi" do nay lại gián tiếp biến thân thành thảm họa diệt vong tiềm tàng cho nhân loại?

CHIẾN TRANH HẠT NHÂN- NGÀY TẬN THẾ

                    Bác Học Albert Einstein giảng dạy tại đại học Princeton USA (1941)

ngày 1/10/1940 bác học Albert Eistein được nhập tịch làm công dân Hoa Kỳ 

***

  E= mc² là phương trình nổi tiếng của Einstein. Đặc biệt nhấn mạnh về một thể năng lượng E tương đương tích số giữa khối lượng  m với bình phương tốc độ ánh sáng (c). Thoạt nhìn chúng ta xem chừng đơn giản nhưng thực ra nó chứa đựng bao vấn đề hệ trọng từ phương trình trên từ sự song hành ý nghĩa giữa vật chất và năng lượng.

PHÂN TÍCH PHƯƠNG TRÌNH EINSTEIN QUA LÝ THUYẾT HẠT NHÂN

Năng lượng thuần nhất trong trạng thái động nó đang nằm ở dạng HẠT (particle) cùng mang khối lượng. Tuy nhiên, phương trình nhìn ngược lại nó cũng ngầm mang ý nghĩa rằng cần một năng lượng thật lớn mới tạo được một khối lượng thật nhỏ vật chất.Từ đó chúng ta thấy rằng E= mc² toát ra ý nghĩa rằng vật chất và năng lượng là hai đại lượng có thể hoán đổi nhau được. Chúng là hai khía cạnh nằm trong vật chất nào đó. 

  Vào thế kỷ 18 chúng ta có Nguyên Lý Bảo Tồn Khối Lượng (Principal of mass conservation)  của nhà hóa học Pháp Antoine Lavoisier (1743-1794) ; vật chất không bao giờ mất chỉ biến thể thôi. Thật vậy, đốt một que củi sau đó chúng ta cân lại từ khí thải ra, tro bụi sau khi cháy nếu cẩn thận thì nó hoàn toàn bằng khối lượng ban sơ. Qua thế kỷ 19 các nhà khoa học như Rumford, Sadi Carnot, Ludwig Boltzman... lại chú trọng đến Nguyên Lý Bảo Tồn Năng Lượng (the Law of conservation of energy), họ cho rằng năng lượng nằm ở nhiều dạng: ánh sáng, sức nóng, chuyển động, thế năng...nhưng năng lượng không tự nhiên mà có nó phải do vật chất biến ra và tổng số năng lượng tạo ra nếu cộng lại không bao giờ bị biến mất đi.

E=mc²  & NGUYÊN LÝ THỨ BA  hay PHƯƠNG TRÌNH "THẾ KỶ" EINSTEIN 

Bắt đầu thế kỷ 20, Albert Einstein đã khám phá ra Nguyên Lý thứ BA , nối kết hai nguyên lý sơ khai trên thành một nguyên lý mà chưa ai ngờ tới, đó là ĐỊNH LUẬT BẢO TỒN VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG  ( Einstein's Conservation Law). Khác với những gì thông thường chúng ta hay nghĩ do hệ quả của nguyên lý này hết sức hệ trọng cho hiện tại và cả tương lai.

 

Bạn đọc hãy tưởng tượng bình phương tốc độ ánh sáng (C² ) một đại lượng quá to tát khi dùng tới từ "quadrillion" ngàn triệu triệu mới nói hết sự to lớn của nó. Với công thức hay nguyên lý Einstein E=mc² thế giới hiện đại đã và đang bước vào thời kỳ của NĂNG LƯỢNG HẠT NHÂN ( nuclear energy).

   Điều thông tuệ nhất của bác học Einstein là ông đã nhận chân ra NĂNG LƯỢNG và VẬT CHẤT là 2 thể hoàn toàn khác biệt cùng ở trong một vật thể.

   Vật chất có thể chuyển hóa thành năng lượng E. thí dụ một nguyên tử Hydrogen đơn thuần căn bản gồm 1 proton. và hạt proton này (subatomic particle/ hạ nguyên tử) có khối lương:

   0.000 000 000 000 000 000 000 000 001 672 kg 

Tuy khối lượng này quá nhỏ, nhưng vô số nguyên tử hydrogen cùng Oxygen hợp lại với nhau ( hằng số Avogadro  6.022x 10²³) thì nó sẽ tạo nên một thực thể có tác động rất lớn trong vật lý.

lấy thí dụ, trong một ký lô gam nước nguyên chất chúng ta có khối lượng hydrogen tương đương
mass H = 1kg x 2/18 =0.111kg (một phân tử gram nước có 2g hydrogen và 16g oxygen)
Công thức Einstein sẽ cho ta một năng lượng hết sức lớn 
E = mc²
với hệ thống m kg s
m: khối lượng tính bằng Kg
c: tốc độ ánh sáng gần bằng 300,000,000 m /sec
E: Joules
= 0.111 x 300,000,000 x 300,000,000
= 10,000,000,000,000,000 Joules

Joule là năng lượng tương đương khi bạn thử làm rơi 1 cuốn sách lên sàn nhà . Và khi nhìn năng lượng của khối lượng hydrogen từ 1 kg nước tinh khiết chuyển hóa thành thì thực là lớn kinh khủng!

Vì đó là năng lượng tạo ra khi chúng ta đốt hết hàng trăm ngàn gallons dầu khí mới có được!
Nếu như chúng ta chuyển đổi tất cả kg nước kia bao gồm 0.111kg hydrogen và 0.889kg oxygen thành năng lượng thì nó sẽ tương đương với nguồn năng lượng từ 10 triệu gallons dầu khí.

(  E   (viết hoa) là năng luợng hạt nhân là tích số mc²
năng lượng ở đây không phải là dạng năng lượng vật lý thông thường  mà là thể dạng NĂNG LƯỢNG hạt nhân E )

Bác học Albert Eistein đã nói .: ..
...Vật chất và năng lượng là 2 biểu hiện khác nhau hoàn toàn trong cùng một vật thể, chuyện này xem chừng xa lạ đối với những nguời có tri thức trung bình...

VẬT CHẤT NÀO MỚI TẠO RA NĂNG LƯỢNG HẠT NHÂN E?
  Vấn đề chúng ta đặt ra là sự thực chúng ta có khả năng chuyển hóa MỌI THỨ thành năng lượng E (Einstein) được hay không?

 NẾU ta hiểu phương cách duy nhất để khối lượng 1 kg nước này biến thân hoàn toàn thành năng lượng hạt nhân E thì 1 kg nước đó phải bị Hủy Diệt (annhilated ) toàn bộ ‘tính vật chất’ của nó?

 Muốn có tiến trình hủy diệt TÍNH VẬT CHẤT của khối nước kia,  đòi hỏi phải có khối lượng tương đồng PHẢN VẬT CHẤT bằng nó, tương đồng khối lượng nhưng mang toàn âm điện (negative charge).

Loại PHẢN VẬT CHẤT có HIỆN HỮU và người ta thấy được nó. Đó là các HẠT HẠ NGUYÊN TỬ (subatomic particles)-đứng sau và nhỏ hơn cấu trúc căn bản của nguyên tử-trong quá trình phân rã phóng xạ. Một thứ chúng ta có thể thực hiện được trong phòng thí nghiệm.
   Nhưng hạt này có tính tự hủy và khó sống còn cùng lúc đối với các chất liệu bình thường như nước. Với lý do này chúng ta không thể nào đem 1 kg nước trộn lẫn với 1 kg "phản vật chất nước" để cho ra năng lượng được.
   Hiện tượng đặc biệt của các hạt căn bản như PROTON chẳng hạn nó có tính nối kết. Nhân của hydrogen gồm chỉ 1 proton đơn thuần thôi. Nếu có 2 protons thì nó lại là nguyên tử helium. Đây là lối giải thích cách thành lập các nguyên tố... và cứ như thế tiến trình này cứ nhân lên mãi có nghĩa tăng số protons trong nhân (nucleus) lên cho đến các nguyên tố NẶNG NHẤT; thí dụ: Uranium trong nhân có 92 protons.

   Chúng ta cũng có thể kết hợp hai proton tự do (hydrogen nuclei) với nhau để có một hạt nhân helium ban sơ [ Deuteron -hình trái ]. Tiến trình này đòi hỏi hai proton này lao vào nhau với tốc độ cực  nhanh. Chuyện này xảy ra ở mặt trời chúng ta trong phản ứng sơ khai bước 1

 ¹H + ¹H --> ²H + antielectron + neutrino

Nhưng với kỹ thuật tối tân của con người như lasers, từ trường, hay tại tâm của bom nguyên tử chúng ta có thể thực hiện được và gọi đó là: PHẢN ỨNG TỔNG HỢP HẠT NHÂN (nuclear fusion).

  Có gì thú vị khi chúng ta ép buộc tổng hợp hạt nhân như thế kia? Khi các protons (dương điện tử) bị tổng hợp nó sẽ mất đi một phần khối lượng tương đương 0.7% tổng số khối lượng tổng hợp (sự mất đi từ các hạ nguyên tử positron và neutrino trong hình trên). Nếu chúng ta chuyển ngược khối lương này ra năng lượng theo công thức E = mc² thì đó là năng lượng khổng lồ cho chúng ta sau khi tổng hợp và mất  một số lượng rất nhỏ chất liệu hạt nhân như đã nói.

CHẤT LIỆU HẠT NHÂN LÀ GÌ?

Chúng ta trở ngược lại hỏi vậy thì chất liệu hạt nhân là gì?

    Từ những nguyên tố nặng hơn sắt (Fe) tất cả đều không ổn định. Có một số lại RẤT KHÔNG ỔN ĐỊNH. Có nghĩa rằng nhân của chúng quá nhiều dương điện tử hay có nhiều dương điện (positively charged protons) chúng đẩy lẫn nhau đưa đến tình trạng phân tán bất cứ lúc nào! Nên chúng ta gọi NHỮNG NGUYÊN TỐ NÀY CÓ TÍNH PHÓNG XẠ.

Lấy thí dụ, nguyên tố Uranium có tính phóng xạ với 92 dương điện tử Protons 

Từng giây đồng hồ hàng loạt nguyên tử Uranium tan rã thành từng nguyên tố mới và dĩ nhiên là nhẹ hơn vì ít protons hơn. Lại có một lượng nhỏ bị mất đi và nó đã chuyển hóa thành năng lựơng một lần nữa theo công thức E=mc². Tiến trình này gọi là PHẢN ỨNG PHÂN HẠCH HẠT NHÂN (nuclear fission)
    Cả hai phản ứng hạt nhân nói trên đều có phóng thích một khối lượng nhỏ vật chất để chuyển hóa thành năng lượng, một năng lượng khổng lồ theo công thức Einstein. Xem chừng ngang đây chúng ta đã quen dần cách dùng nó.

 Phản ứng Tổng Hợp Hạt Nhân -nuclear fusion- là những vũ khí mới hơn đang có trên nhiều đầu đạn hạt nhân hiện đại. Phản ứng phân hạch (nuclear fission) xem chừng đã cổ hơn và nó ít sức mạnh hơn hiện nay, tuy thế cũng gây bao tang tóc trong Thế Chiến Hai (NAGASAKI + HIROSHIMA) hay các vụ tai nạn tại nhà máy điện hạt nhân.

Quả bom nguyên tử đầu tiên Hoa kỳ thử nghiệm tại quận SOCORRO , NEW MEXICO, U.S.A.sáng sớm 16 tháng 7 1945 , năng lượng tương đương 18 ngàn tấn TNT.


NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI CŨNG TỪ NGUYÊN LÝ NÀY 

Năng lượng mặt trời cũng từ kết quả E =mc². Phản ứng nhiệt hạch tại tâm mặt trời (nuclear fusion), tổng hợp giữa tritium H₃ và deuterim H₂ cho ra helium H₄  và năng lượng mặt trời còn gọi là tia bức xạ mặt trời. Phản ứng này cách xa trái đất tới ngót 90 triệu dặm nên năng lượng đã yếu lần cho khi đến trái đất. Tuy vây theo tính toán cũng còn một năng lượng tương đương 400 watts trên mỗi mét vuông mặt địa cầu, đủ cho 4 ngọn đèn 100 watt cháy sáng. Nếu ứng dụng sức nóng này qua các tia phản chiếu ở các tấm gương đun nguồn chất lỏng, và dù còn 30 phần trăm thôi chúng ta cũng có nguồn điện cho nhân loại.  Ý niệm này là khởi đầu của từ "Thermal Solar " nguồn nhiệt lấy từ mặt trời.   Sự tìm tòi khám phá khoa học cùng lương tâm một nhà khoa học là chân lý và tìm tòi khoa học. Thế hệ tương lai hòa bình hay thảm nạn đều do con người quyết định. Còn khoa học thì mang tính tự nhiên và khách quan.

LỜI TIÊN TRI VỀ CHIẾN TRANH NGUYÊN

 TỬ CỦA BÁC HỌC ALBERT EINSTEIN

 

Tôi không cần biết Thế Chiến III đánh nhau về vũ khí nào, nhưng Thế Chiến IV thì loài người chỉ còn gậy, đá để đánh nhau mà thôi.

“I know not with what weapons World War III will be fought, but World War IV will be fought with sticks and stones"--Albert Einstein 

   Bác Học Albert Einstein có thể hiểu trước đươc công thức này sẽ đưa đẩy nhân loại về đâu? Khoa học đang phục vụ chiến tranh vào thời đại của ông. Trước đại họa nhân loại khi quân phát xít Hitler và Nhật đang ngày đêm ráo riết hoàn thiện những quả bom nguyên tử đầu tiên, mới đào tỵ sang Hoa kỳ cùng với hai nhà khoa học Do thái khác là Leo Szilard và Eugene Wigner năm 1939, ông đã khẩn khoản với TT Franklin D Rosevelt xin ngân sách hoàn thiện gấp Dự án Manhattan.(Manhatten Project) để sở hữu vũ khí nguyên tử trước phe Trục (phát xít)

   Oái ăm thay công thức E=mc²  đầu tiên phục vụ CHO NHÂN LOẠI LẠI BẰNG CHẾT CHÓC KINH HOÀNG từ hình ảnh ghê rợn của HAI  trái bom nguyên tử thả xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki Nhật bản vào hai ngày 6 và 9 tháng 9 năm 1945!?

Sau thế hệ của Bác Học Eisntein cùng các nhà bác học vật lý khác sức mạnh vũ khí hạt nhân đã được càng cường quốc quân sự thi đua phát triển một cách gay gắt.

Thế giới từng ngày đứng trước sự đe dọa của Thế Chiến Thứ 3 tuy Bác Học Einstein không còn nữa nhưng những gì ông tiên tri trước cho thảm họa diệt vong của Thế Chiến 3 nếu có thì di sản của nó để lại cho nhân loại NẾU CÒN THÌ CHỈ LÀ GẬY GỘC  mà thôi. Lý do Phương Trình E=mc². của nhà bác học này khám phá ra nó từng ứng nghiệm qua những quả bom nguyên tử với sức tàn phá giết chóc ghê hồn ./.

Đinh trọng Phúc

edition

NGUỒN THAM KHẢO

EINSTEIN EXPLAINS THE EQUIVALENCE OF ENERGY AND MATTER

https://history.aip.org/exhibits/einstein/sound/voice1.wav

http://www.worsleyschool.net/science...emc2/emc2.html

http://www.energytribune.com/2771/understanding-e-mc2#sthash.J9ZIZVqW.dpbs
UC Davis ChemWiki
 http://chemwiki.ucdavis.edu/Physical_Chemistry/Atomic_Theory/The_Atom/Sub-Atomic_Particles
http://zebu.uoregon.edu/~soper/Sun/fusionsteps.html

https://www.utdallas.edu/~parr/chm5414/54140903.html

NHỚ MẸ và bài hát TÌNH ANH LÍNH CHIẾN

Xuyên lá cành trăng lên lều vải

Lòng đất ấm thương tình đôi mươi

Thương những người mạch sống đang khơi

Đang tìm một cuộc đời cho lòng vơi nét phong sương...

(Tình Anh Lính Chiến/ Lam Phương 1959)

    

N

        hớ sao những ngày nhỏ dại, khoảng vào đầu thập niên cứ nhớ mẹ tôi mỗi lần đi buôn bán đường xa về lại ậm ừ hát những câu trong bài hát "Tình Anh Lính Chiến". Thú thật, thuở nhỏ đứa bé trai kia nghe thì có nghe nhưng chẳng hiểu gì? Niềm vui là lúc thấy bóng mẹ, loáng thoáng trong tiềm thức cái áo dài bạc màu mẹ bận, cái nón lá nghiêng nghiêng che khuôn mặt mẹ, cái bể nước bên cây khế sau vườn nhà ngoại. Mẹ vừa rửa chân vừa hát nho nhỏ, tiếng hát bài ca đó như niềm vui giữa hai mẹ con khi mẹ đã về.

Một thời mẹ còn trẻ sống nhờ dưới mái nhà cùng đùm bọc của bà ngoại. Ông ngoại mất sớm lúc người viết chưa ra đời. Mẹ tôi buôn bán đường xa gửi tôi và 2 em gái lại cho bà ngoại chăm. Bà ngoại kể rằng (trí nhớ tôi lại còn nhớ nữa) năm tôi chưa đặng một tuổi, cứ lần nghe bà soạn chén đọi nghe tiếng lịch kịch, tôi vốn tính háu ăn, vội lổm nhổm bò nhanh tới bên người. Nghĩ lại có phần hài hước một ít phải chăng do "háu ăn từ lúc mới biết bò", có lẽ vì thế nên sau này người viết thường hay kể lại cái chuyện "ăn hàng" ngày xửa ngày xưa đó chăng!?

Mới bảy tuổi đầu thế mà tôi còn nhớ lời nhạc mẹ tôi thích. Những lần âu yếm con trai  mẹ lại lẩm nhẩm bài hát Tình Anh Lính Chiến. Sau này người viết mới biết được bài hát đó của nhạc sĩ Lam Phương ra đời năm 1959. Dù sao chăng nữa, tôi vẫn tin bài hát đó đánh dấu một thời điểm bản nhạc từng được nhiều người ưa thích trong đó có mẹ. Mẹ về hay "ậm ừ" nho nhỏ hát một mình và chỉ có đứa con trai lẻo đẽo theo mẹ nhớ thôi! Tuy còn nhỏ nhưng cái tính "nhớ dai", nhờ thế nên tôi hay viết về hoài niệm, ký ức... Tôi nhớ  hình ảnh cái table de nuit cũ kỹ màu hạt dẻ đặt đầu giường cho cả mấy mẹ con...nào cái hộp đựng bánh của Pháp, cái hộp không, mẹ dùng đựng vài thứ son phấn. Ôi cái hộp sắt tây vuông đó cũ làm sao? hình bà đầm phía ngoài nắp nhưng đã nhạt nhòa vài nơi. Có thể cái hộp mẹ dùng đã lâu ngày, có thể từ lúc mẹ mới lấy ba tôi. Con nít hay tò mò, đứa con trai hay mở ra xem... nào là một hai thỏi son dùng đã nhiều lần, cái hộp phấn tròn tròn cùng thêm vài thứ linh tinh khác nhưng đã cũ do mẹ dùng nhiều lần. Con trai mẹ chưa quên bận ngọc bích màu xanh của mẹ, chắc là đắt giá lắm?! Mẹ có bận ngọc lúc nào? người viết chẳng hay nhưng nay người viết còn giữ được tấm hình mẹ cùng bận ngọc giúp tôi nhớ về mẹ và ngày tháng cũ.

Một ngày xưa, nhà Ngoại một đại gia đình bảo bọc chở che cho tất cả. Tuy lợp tranh nhưng là một mái tranh rộng lớn gồm mấy gia các cậu, ba mẹ tôi đều đùm bọc nhau cùng sống. Những năm tiếp theo, cũng từ phường Đệ Tứ...các cậu tôi lần lượt khoác áo chiến y, tòng quân nhập ngũ. Các cậu ra đi, các chú trong thôn cũng ra đi. Một thời chiến tranh "bom gầm đạn réo",  xóm làng bà con luôn nhớ nhung và mong đợi người về!

Anh chiến trường tôi nơi hậu tuyến

Đời lính chiến xui gặp nhau đây

Đôi đứa mình còn mỗi đêm nay

Nói gì cạn niềm thương để rồi mai ta lên đường...

           

Tôi nhớ mang máng, chỉ một hai đoạn đầu..nhất là câu "xuyên lá cành trăng lên lều vải.." rồi tưởng tượng ra ánh trăng nào đó sáng vằng vặc, qua lá, qua cành. Năm đó tôi chưa hình dung rõ ràng, tình cảm chan hòa với người lính chiến ra sao. Có thể đó là một thời người hậu phương ca tụng những người trai lên đường giúp nước. Những người mẹ, người chị, người bạn, người yêu ở lại hậu phương ngày ngày thương nhớ và ngưỡng mộ bao lớp thanh niên ra đi. Tuổi thơ sinh ra nơi quê ngoại. Ba tôi là công chức. Chỉ các cậu tôi là quân đội. Khói lửa chiến chinh càng lúc càng ngập tràn. Tôi lớn dần bên quê hương đất khổ, ý thức nét oai hùng từ những bộ rằn ri các cậu bận mỗi lần về phép hay hành quân ra vùng giới tuyến. Những ngày tôi lớn khôn thêm, lời bài hát cũ mẹ tôi hay hát trước kia nhạt nhòa theo năm tháng.

Rồi ngày mai ra đi

Chốn biên thùy anh sá chi gian nguy

Có bao giờ anh nhớ chăng

Đêm nào nằm gần nhau

Hồn xây mộng ước mai sau...

Quả đúng, bản Nhạc Tình Anh Lính Chiến theo thời gian qua các thập niên 70, 80 ...ít hát dần đi. Ra đến hải ngoại tôi chưa nghe các ca sĩ hát lại trên sân khấu lớn lần nào, ngoại trừ băng nhạc.

Dù chỉ họa hoằn, mỗi khi tôi có dịp nghe lại bản Tình Anh Lính Chiến đó là lúc tôi chợt nhớ đến mẹ hiền. Hình ảnh ngày xưa, mấy anh em ở với ngoại hàng ngày hay ngóng mẹ về.

Mai nếu đời ngăn chia ngàn lối

Đừng quên nhé những ngày bên nhau

Đêm cuối cùng buồn quá anh ơi

Bao giờ tình ngàn phương hòa lòng trai nơi sa trường

Giã từ thành phố thân yêu, một thành phố có những chàng trai ra đi từ thôn xóm cũ. Những người bạn hay những lứa thanh niên cất bước tòng quân trong đó có các cậu tôi ra đi giã từ Quảng Trị từ dạo đó.

 Cho đến nay kỷ niệm với bài hát xa xưa riêng tôi ngày đó chỉ là là đứa con trai, người anh đầu, lại hay níu tay theo mẹ. Nhớ sao lời thầm thì mẹ hát bài ca năm cũ. Trong trí nhớ tôi chỉ là câu hát đầu cho đến sau này tôi mới biết tên. Thế nhưng tôi lại xúc động làm sao khi nhớ về hình ảnh những người thân trong gia đình ngoại nối tiếp nhau lên đường chinh chiến cho đến con trai mẹ sau này cùng khoác vào người màu áo màu ô liu lính trận...Trong bao nhiêu kỷ niệm hay nhớ đến mẹ hiền còn đó là lời ca của bài hát  "Tình Anh Lính Chiến" có dịp nghe lại làm tôi chạnh nhớ đến bóng người xưa tháng ngày  tảo tần cùng êm đềm bên ngoại./.

Đinh trọng Phúc

cuối năm 2023

edit  9/11/2026

iCLOUD LÀ GÌ?

tháng 6 năm 2011, CEO Apple là Steve Jobs  GIỚI THIỆU DỊCH VỤ ICLOUD cho công ty 

ĐỊNH NGHĨA iCLOUD

 Một cách tổng quát, iCloud là dịch vụ của công ty kỹ thuật số trong đó có đại công ty Apple, nó giúp chúng ta lưu trữ một cách an toàn thật nhiều hình ảnh, hồ sơ, ghi chú, mật khẩu cùng nhiều dữ liệu khác trên một công cụ khổng lồ vật chất nhằm chứa tất cả kỹ thuật số được cái tên là "đám mây điện toán" hay iCloud.  Cùng lúc với sự đồng ý của hai phía công ty và khách hàng nó sẽ tự động cập nhật lại trên tất cả các công cụ của chúng ta đang dùng như máy iphone, ipad, PC... iCloud cũng giúp ta dễ dàng chia sẻ hồ sơ, hình ảnh, cùng nhiều nội dung khác với mạng xã hội chúng ta đang thông như gia đình và xã hội. Còn có một lợi thế khác là chúng ta có thể GỬI LƯU tất cả hình ảnh hồ sơ dữ liệu của ta trên iCloud.

Dĩ nhiên chúng ta cần phải có phí khoản để các công ty mạng iCloud làm việc đó.

Chúng ta tóm tắt gọn hơn:

Icloud là hệ thống lưu trữ dữ liệu khổng lồ BAO GỒM MÁY CHỦ TRUNG TÂM VÀ VÀI NƠI LƯU TRỮ PHỤ THUỘC

Sống với thế giới computer xã hội con người càng lúc càng có nhiều dữ liệu. Càng nhiều dữ liệu không chỉ là chuyện phục vụ tiêu dùng vấn đề này còn tác động ghê  gớm vào cả chính trị. Thí dụ trước đây trong nhiệm kỳ 1 ông Donald Trump đã thắng bầu cử bà Hillary Clinton cũng vì chuyện "lùm xùm" của bà Hillary Clinton về cách "xử dụng email"  làm bà thất cử. Chuyện ông chủ Mark của Facebook bị người ta lợi dụng thông tin của 50 triệu khách hàng gây lợi thế cho Ứng Viên tổng thống  Donald Trump khiến ông  CEO Facebook ta phải ra điều trần với Thượng Viện Hoa Kỳ cũng vào nhiệm kỳ đó.

Nhưng dù sao chăng nữa, con người hiện nay trong thời đại vi tính càng lúc càng cần nơi lưu trữ thông tin cho mình. Hard drive trong computer, CDs USB cũng có giới hạn của nó. Thêm vào đó vô lý đi đâu cũng kè kè mang theo bên người. Lại thêm một thách thức nữa nếu sơ sẩy khi các hardware này bị hư hại thì các thông tin lưu trữ của ta bị MẤT TRẮNG? hay lưu trữ như thế DUNG LƯỢNG có hạn muốn vô cái MỚI bạn phải XOÁ bớt cái cũ hầm bờ lằng rất mệt công và thời giờ? Ta chỉ cần có iphone đem theo, mở ra là có hình ảnh lưu trữ hay dữ liệu tải xuống nhờ đâu? Chính là nhờ iCloud đã tải xuống cho chúng ta.

Icloud là hệ thống lưu trữ dữ liệu khổng lồ BAO GỒM MÁY CHỦ TRUNG TÂM VÀ VÀI NƠI LƯU TRỮ PHỤ THUỘC

Các chủ công ty như Google Apple Yahoo v v  đã có cách giúp bạn
Đó là iCLOUD là các trung tâm LƯU TRỮ DỮ LIỆU giúp bạn
Thế là tay không bạn đi nơi đâu cũng lôi nó ra cho mình với điều kiện nơi đó phải có INTERNET kết nối.

Icloud là hệ thống lưu trữ dữ liệu khổng lồ BAO GỒM MÁY CHỦ TRUNG TÂM VÀ VÀI NƠI LƯU TRỮ PHỤ THUỘC

iCLOUD nghe qua giống chuyện thời tiết hay dự báo bão tố nào đó nhưng chúng ta đừng hình dung như thế. iCloud thật sự là chuyện LƯU TRỮ DỮ LIỆU (DATA) TỪ XA giúp bạn dó thôi. INTERNET là trung gian giúp bạn kết nối computer bạn hay Iphone tới trung tâm lưu trữ này.

Nhưng sau khi làm chủ cho các dữ liệu này mới là rắc rồi do ai làm chủ icloud này? nó có thuộc quyền khách sử dụng và chứa vào đó lúc đầu chăng? Khi chúng ta không còn save vào nữa thì họ có xoá giúp chúng ta chăng? Và một vấn đề chính trị nữa ví dụ nhà cầm quyền CSVN như lời Tướng Võ Trọng Việt muốn 'lôi mấy đám mây dữ liệu  về Hà Nội xử lý?" có đúng thế chăng?

CĂN BẢN LƯU TRỮ CỦA CLOUD RA SAO?

một máy chủ lưu trữ HỒ SƠ ĐIỆN TOÁN QUÂN Y giúp các bác sĩ có nhanh hồ sơ lưu trữ của bệnh nhân
.
Có hàng trăm hệ thống lưu trữ dữ liệu khác nhau của icloud. Có một số có chủ đích rõ ràng ví dụ lưu trữ thông tin của email hay hình ảnh như web albums chăng hạn. Có số lại chứa đủ hình thức của dữ liệu kỷ thuật số. Có một số hệ thống vừa tầm có một số quá lớn cần tới một cơ sở khổng lồ. Những cơ sở khổng lồ này là hệ thống dự trữ dữ liệu còn gọi là các TRUNG TÂM DỮ LIỆU (data centers)

TRUNG TÂM LƯU TRỮ  khổng lồ DỮ LIỆU GOOGLE 

 Căn bản mà nói, hệ thống lưu trữ cloud ít nhất là cần một máy chủ (data server) kết nối với Internet. Khách hàng như chúng ta sẽ gữi các bản sao hồ sơ muốn gửi qua Internet tới máy chủ này nó sẽ lưu cho ta. Khi ta cần thì nó sẽ gửi lại cho ta. 

Chúng ta đọc lại một email nhờ đâu? chúng ta xem lại album hình chúng ta vừa gửi lên mạng Google Webalbum v v cũng mang ý nghĩa này.

CÁC VÍ DỤ VỀ TRUNG TÂM LƯU TRỮ ICLOUD 

Không những các đại công ty lưu trữ trên web đang cạnh tranh nhau phát triển càng lúc càng nhiều ví dụ Facebook Twitter Google Yahoo ...

Trong một đại công ty lại phát triển nhiều về số lượng máy chủ hay trung tâm lưu trữ

thí dụ:

-Google Documents 
-web email: Gmal, Hotmail, Yahoo ...có nó chúng ta mới nhận + gửi đọc lại tin...

Các websites ...

-Flickr-Picasa giúp chúng ta lưu giữ hình  làm album hình 

-Youtube giúp chúng ta RẤT mạnh gửi nhận các phim ảnh của chúng ta làm lấy

-Hệ thống mạng xã hội như Facebook, Instagram, tiktok, wechat...
v v 

QUAN TÂM LỚN VỀ CÁC TRUNG TÂM LƯU TRỮ DỮ LIỆU

Không ai muốn lưu trữ vào một công ty mà hệ thống hay trục trặc, không ổn định về tài chánh hay không tin cậy? Dù có dự phòng nhưng vận có khả năng hệ thống có thể bị tai nạn khiến khách hàng bị gián đoạn lấy lại thông tin lưu trữ trong hệ thống Icloud

Các công ty lưu trữ dữ kiện iCLOUD sống chết nhờ vào tiếng tăm của họ. Do có nhiều sự lựa chọn cho khách hàng nếu công ty nào không tốt sẽ mất cơ hội phát triển làm ăn./.



Đinh trọng Phúc 

edit 29/8/2026

RẠP XI NÊ ĐẠI CHÚNG THÀNH PHỐ QUẢNG TRỊ NGÀY XƯA

Hùng Cường và Kim Vui trong Chân Trời Tím             

     

T

    ôi hay viết về QUẢNG TRỊ xưa, nhắc lại thành phố cũ trước 1975 mà quên đi cái rạp xi- nê (CINEMA) hay rạp chiếu bóng thì thật là quá thiếu sót! Người viết cho rằng nhắc về hình ảnh xưa trong đó có một rạp xi nê không cứ do nội dung cuốn phim mà là hình ảnh một rạp chiếu bóng thôi. Cũng như nhắc đến những gánh hàng rong dân dã một thời do không phải thời này không có, mà do đó là hình ảnh giờ không còn tồn tại, đã trôi hết vào quá khứ xa vời. Hôm nay có bạn đọc thấy người viết kể lại gánh hàng bún xáo Quảng Trị mà xúc động nhớ về gánh bún thịt nướng bên thềm rạp Đại Chúng.

 

Bạn đọc đó kể rằng:

"ơn HLĐ đã nhắc đến bún xáo QTr và từ " kéo ghế " của xứ mình.
Làm tôi nhớ lại phở gõ ở Huế trong những năm tháng định cư lai thí.
Cứ mỗi chiều về khi nghe tiếng gõ lốc cốc thì gọi vào nhà trọ, những tô phở nhỏ gọn bốc hơi và mũi thơm quyện lên hưởi nghe là thèm.
Cũng cùng hương quê nhà này tôi còn nhớ tô bún thịt nướng tại thềm sân rạp chiếu phim Đại Chúng Quảng Trị. Với tuổi trẻ, cái hương vị thơm ngon của tô bún thit nướng Đại Chúng hồi đó làm tôi còn nhớ và lưu luyến đến ngày hôm nay, cái ngon không chỉ của thực phẩm mà còn thêm gia vị của củ hành chua thật là đậm đà béo ngọt cay nồng ấm áp vào những chiều có mưa bay lất phất.
HLĐ có biết nhớ chỗ này không? ,xin cho một vài cảm nhận có thât không hay chỉ là cảm nghĩ của riêng tôi về quê hương thương nhớ Quảng Trị của chúng ta.
Cảm ơn ĐHL và chúc bạn vui khỏe."

 

ĐẠI CHÚNG- ĐỒ HỌA  CỦA  BẠN ĐỌC TRƯƠNG HÒA 

 Trước hết người viết cám ơn bạn đọc đã nhắc đến mấy sạp hàng vặt trước khi vào xem phim. Đúng! ĐHL có nhớ thấp thoáng có hàng bún thịt nướng cạnh rạp nhưng chưa có cơ hội ngồi xuống ăn một tô. Gánh này có sau mấy cái sạp hàng vặt như đậu phụng rang, bánh kẹo nhất là trái cây dân dã từ miệt rừng núi QT như Nam Đông Tân Lâm Cam Lộ ..chở vô. Nào sim nào ổi quít tắt chen lẫn mấy khúc mía ngọt ngào cho khách xem phim mua vào rạp. Nhớ cách gói đậu phụng rang nguyên hột: đậu phụng rang thơm giòn nguyên vỏ gói thành những gói chóp nhọn không nhiều. Về đêm mới vui. Những sạp hàng này, vào cổng là thấy ngay. Những bóng đèn điện treo tạm đong đưa vui mắt. Trước khi vào mua vé khách thấy vui vui nhờ vào những hình ảnh thân thương của bà con mình...

Tưởng cũng xin nhắc lại một chút về tôi, do thuở đó tôi là một đứa bé "ghiền xi nê" vô cùng! Và coi phim thì một thời chỉ đi vé dưới hạng chót: nghĩa là 'dúi' cho chú Sinh vài ba đồng là chạy tọt vào trong...

KHÔNG ẢNH CŨ CÓ MŨI TÊN ĐỎ CHỈ RẠP XI NÊ ĐẠI CHÚNG 

    Riêng với các bạn hiện nay đang sinh sống tại thành phố QT mới xây dựng sau này  thì cái danh từ "rạp xi nê" chắc hẳn đã vào quá khứ. Phương tiện hiện đại biết bao nhiêu thứ giải trí chắc chắn sẽ không còn nhu cầu phải vào rạp xi- nê như tôi vừa nói. Hơn nữa QT giờ này chưa hẳn đã có ai đầu tư vào loại rạp như thế. Tôi vẫn mong kể lại vì tôi hi vọng các em thế hệ sau này có thể hình dung hình ảnh xa xưa - một thành phố thật sự xóa nhòa.

 rạp cine Đại Chúng có khoanh dấu tròn trong không ảnh

Hiện nay nền đất cũ của rạp Xi NÊ Đại Chúng xưa là THÁP CHUÔNG THÀNH CỖ (hình Võ thị Ngọc Anh, làng Nại Cữu)

   Sau lưng tòa hành chánh cũ có nhà Đại Hội, ngó qua chênh chếch là tòa Án QT, đều nằm theo đường Trần hưng Đạo. Nhà Đại Hội chỉ để hội họp hay các buổi ca vũ nhạc kịch do chính quyền hồi đó tổ chức. Nhưng Rạp Xi NÊ Đại Chúng đã đi vào "lịch sử giải trí " của người dân QT. Nó nằm ngay cuối đường Trần Cao Vân; tôi nhớ mang máng là của bà chủ cây xăng Shell tại bến xe Nguyễn Hoàng hồi đó [theo bác Hoàng xuân Định thì chủ cây xăng này là chủ tiệm ăn Như Ý hồi xưa tại QT ]. Truyện kể ở đây phải là lúc chưa có cái T.V trắng đen, và thiên hạ kể cả thằng bé như tôi chưa hình dung ra TV là gì!

Như thế, niềm vui giải trí về hình ảnh, hay nói khác đi là "Nghệ thuật thứ Bảy" cho dân thành phố dạo này chỉ còn cái rạp xi nê Đại Chúng thôi. 

Tôi là đứa "ghiền xi nê, mê xi nê", đến nỗi còn hằn sâu trong trí nhớ cảnh 'làm nũng' với mạ tôi. Lý do: mỗi khi mạ tôi không còn cho vài ba đồng nữa, thế là tôi 'kéo mền- quăng gối' làm 'nư' cho được mới nghe!

  Sung suớng làm sao khi mạ tôi 'thua' thằng con trai "cưng"; có đuợc ba đồng ($3) trong tay, tôi ' te- còng' chạy mau tới rạp Đại Chúng. Xin thưa với bạn đọc rằng: ngang đây, tôi chẳng dám tới mua một vé hạng trẻ em ($5.)-  hạng chót dành cho mấy dãy ghế ọp ẹp gần sát với tấm màn trắng khổng lồ.  Ba đồng- có nghĩa là tôi "lấm lét" chen tới gần bác giữ cửa tức là bác Sinh, tôi còn nhớ tên,"chuồi' cho bác có chút "tiền bỏ túi" thế là "a- lê -hấp" tôi chạy tọt vào trong.

   Rõ khổ! hạng trẻ em tức là 5$, ngồi trước, ngăn cách với các hạng người lớn tức là hạng ba tới hạng nhất một hàng rào kẽm gai. Cũng khổ cho mấy đứa nhỏ ít tiền phải ngồi trước tức là chịu đựng mùi "khai nồng " từ mấy lỗ tiểu hai bên ở phía trước. Thế mà chẳng đứa nào ca cẩm than phiền gì? Vào được trong rạp là "sướng như tiên' dù "chuồi' cho bác Sinh hay mua vé 5 đồng cũng là con nít, chẳng ai để ý. Bạn đọc thấy đó, tên bác giữ cửa tôi còn nhớ, chứng tỏ tôi là khách "thường trực" của rạp Đại Chúng rồi.

Phía sau cùng là hạng nhất, giá vé tôi còn nhớ khoảng 20$( có nghĩa là bằng 4 tô bún bò, thời giá lúc đó). Còn trên đầu hạng nhất là balcon tức là hạng lầu 30$. Tôi quên kể rằng hạng nhất nhì và lầu có thể cho kèm theo 1 em nhỏ miễn vé. Em nhỏ này là con em họ nhưng nếu hảo tâm họ có thể dắt em nào sạch sẽ cho vô theo, cũng thế thôi, chẳng ai quan tâm tò mò. Khổ nỗi tôi chẳng dám xin ai bao giờ!

    Giây phút vui thú nhất là lúc đèn phụt tắt. Trước tiên lúc nào cả rạp cũng phải chào quốc kỳ, phim thời sự VN của bộ thông tin, rồi đến phim chiếu dạo để 'chào hàng " các phim mà bà chủ sắp thuê từ HUẾ ra kỳ sau. Tôi thỉnh thoảng liếc nhìn những lằn sáng trắng từ 3 cái lỗ vuông sau lưng hạng lầu đang thay nhau làm việc. Chúng thi đua chiếu tới cái màn trẳng cao, rộng thênh thang trước mắt. Đừng có trở ngại kỹ thuật nghe! vì mỗi lần có trở ngại là thiên hạ la hét chí chóe điếc cả tai tôi , tiếng huýt gió , gõ ghế, cười cợt ôi thôi đủ loại âm thanh. Tội cho chú chiếu phim! chắc chú đang "lính qua lính quýnh" trên đó.

ĐỊCH LONG - KHƯƠNG ĐẠI VỆ

Vương  Vũ

      HERCULES  VÀ SAMSON

    Mấy anh chị người lớn thì mê phim tình cảm còn gọi là phim Pháp. Nhưng những loại "siêu phẩm" thì mấy khi ra đến thành phố địa đầu giới tuyến này, nên mấy vị hay vô Huế coi. Còn chúng  tôi thì mê phim võ thuật nào là Vương Vũ, Địch long, Khương đại Vệ những ngôi sao võ thuật khiến chúng tôi "chết mê chết mệt" rồi những hình ảnh Hercules, Samson mạnh như thiên thần  Những tảng đá lớn Hercules, Samson bưng nhẹ như chơi. Sau đó tôi chẳng hề quên hình ảnh phim cao bồi Django, chú cao bồi vừa cỡi ngựa vừa bắn súng "đoàng đoàng " thật oai. Nói về phim Ân Độ khi nào cũng "ế khách ". Ngày đó phim Ấn chỉ là phim trắng đen cốt truyện chẳng ăn khách nên mỗi lúc có phim Ấn Độ thì rạp Đại Chúng thật ít khách nếu không muốn nói là "vắng teo". Cái không ưa của phim Ấn Độ do khi nào cũng xen vào múa hát theo điệu của Ấn.  Trai gái ưa nhau, phải tình nhau xong là đến màn vừa múa vừa đuổi theo nhau tán tỉnh. Chuyện mới kỳ cho phim Ân Độ- phim đóng tân thời cũng múa và hát theo nhịp trống--không có không được, mới lạ?!

 

DJango 1966 (Sergio Corbucci )

Thì ra ai ai trong cái thành phố này cũng "mê xi nê " như tôi mới lạ. Tôi thưong cảm cái thành phố bé nhỏ này là vậy đó. Nhớ về những buổi phim hay, thiên hạ mua vé đứng chờ vào cửa nhưng mấy cuốn phim thì đang trên "đừơng thiên lý ", có thể phim  còn 'bon bon' chạy trên chiếc xe đò Huế --Quảng trị ,chưa về đến bến Nguyễn Hoàng cũng nên?

  Người này hỏi người kia- rồi người kia hỏi người nọ:

- Phim về chưa mi?
- Răng xe chạy chậm dữ rứa?

  Thiệt tội! nhưng rồi cái gì đến sẽ đến thôi. Khoảng gần hai giờ chiều, chiếc xích lô đạp đổ phịch trứơc cửa rạp. Trên xe, chồng phim còn nằm trong cái bao bố hở miệng. Mọi người đồng loạt reo lên, mừng rỡ như thấy đứa con đi lạc phương xa mới về. Khách ùn ùn vô cửa. Chú chiếu phim hấp tấp vác chồng phim hình bánh xe đi mau lên lầu...

 

LÝ TIỂU LONG

Thời gian sau này những phim võ hiệp Hồng Công Đài Loan với những siêu phẩm quyền cước làm người thành phố QT mê mệt. Trước đó đã nói là Khương Đại Vệ, Địch Long nhưng sau này là Lý Tiểu Long (Bruce Lee) mới làm chúng tôi càng ghiền coi...Lúc này tuổi bắt đầu lớn, những bộ phim còn gọi là "siêu phẩm quyền cước" có Lý Tiểu Long nào là Mãnh Long Quá Giang, Đường Sơn Đại Huynh, Tinh võ Môn đều có Lý tiểu Long, thần tượng quyền cước trong lòng bao lứa thanh niên mới lớn trong đó có chúng tôi. Nhớ làm sao những cú đá liên hoàn hay cú đấm thần tốc của Lý Tiểu Long! Người kể còn nhớ Đại Chúng chỉ chiếu đến Đường Sơn Đại Huynh cùng Tinh võ Môn còn chờ Mãnh Long Quá Giang chỉ có chiếu trong Huế, ai có điều kiện thì vô Huế coi tại rạp Tân Tân thì phải.  Còn phim Việt Nam đang say mê với Chân Trời Tím còn chờ Nắng Chiều thì Quảng Trị thật sự ...CHẠY?

 

        Hùng Cường -Kim Vui trong Phim CHÂN TRỜI TÍM 

Thật tiếc làm sao! 

 

Thú giải trí của người thành phố QT có gì đâu? dĩ nhiên chỉ còn rạp phim Đại Chúng là số một!

                 * 

  Gần qua đầu thầp niên 1970, sau vụ nổ lựu đạn trong rạp, Đại Chúng sang lại cho một bà chủ giàu có Ấn Độ nghe đâu tên là "Fatima" hay gì đó? Rạp mang tên mới là KIM CHÂU. Ngoài Kim Châu ra, QT chẳng có thêm cái mới ngoại trừ cái tháp nước máy khổng lồ mới xây bên cạnh. Người kể nhớ không lầm, nước máy này chưa hoạt động gì thì đã xảy ra chuyện 1972 Mùa Hè Đỏ Lửa.

 

    Thế mà đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, thời gian như nước trôi qua cầu hay gió thoảng mây bay xa mãi về vùng dĩ vãng. Nếu giờ đây các em nhỏ đang sống trong thành phố Quảng Trị, thì các em chỉ quen giải trí với thế giới digital, remote control ... điều khiển từ xa cùng bao nhiêu phương tiện hiện đại khác. Kể sao hết bao thứ giải trí thừa mứa hôm nay;  nào TV màu với nhiều phim truyện dài lê thê hàng cả trăm tập, nào compact disc, DVD, youtube, online... Kể không hết!

Có thể đến một lúc nào đó, trong thế giới dư thừa vật chất hôm nay,  chúng ta bất kể người lớn trẻ nhỏ, không còn hào hứng hay xúc cảm với một cuốn phim hay bản nhạc nào nữa. Có thể tâm lý hôm nay đến từ tâm lý do mọi thứ đều sẵn có trong tầm tay, quá sẵn, quá dễ dàng và nhất là quá 'thừa mứa'!

 Thế thì xin trở lại với thời gian quá khứ kể trên, nếu có thể, bằng hoài niệm, cái thời một thành phố chỉ có một rạp xi nê, khi TV chưa phải là hình ảnh phổ biến cho mọi nhà của người thành phố. Người viết tin rằng tâm lý chúng ta thời đó chắc hẳn phải thích thú, say mê sau những buổi đi vào rạp xi nê Đại Chúng. Một thời-khi thiên hạ chưa hề nghe cái từ Internet là chi?

 

Có thể hôm nay các bạn và tôi đang có nhiều nỗi nhớ về thành phố Quảng Trị cũ từng có nhiều kỷ niệm đối với nhiều thế hệ ra đi. Dù lưu lạc bốn phương trời, nhưng còn lắm người nay vẫn nhớ về ĐẠI CHÚNG, một rạp xi nê từng một thời "thủy chung với số phận" của một thành phố nay đã không còn. Bốn mùa xuân hạ thu đông vòng tuần hoàn muôn vạn thuở vẫn còn kia cho đất trời Quảng Trị nhưng nếu chẳng ai nhắc lại chuyện ngày xưa thì làm sao biết về quá khứ? Đường xưa lối cũ nay chỉ nằm trong bao câu chuyện kể, tuy từng có thật nhưng đang nằm trong lớp trầm tích hay cổ tích của một ngày xưa./.

 

edit

Đinh trọng Phúc   29/8/2026 San Jose USA