first edition
Ngày Giáng Sinh trời mới rạng sáng ông đã tỉnh giấc nhưng chưa nhận ra mình đang ở đâu? Tỉnh ngủ dần, ông biết mình đã về lại trang trại, ngay căn nhà cũ. Trong trí óc tuy còn lơ mơ ngái ngủ nhưng ký ức ấm êm của thời thơ ấu chợt ùa về. Ông nhận ra đang nằm trong căn phòng cũ, nơi cột kèo đã nứt nẻ vẫn nằm trên phía trên cao. Mới hôm qua, ông cương quyết áp lực cho kỳ được, không cho phép gia đình chống lại ý định của ông. Hình như gia đình đang muốn "nổi loạn" chống lại ý định của ông phải trở về trang trại cho ngày Giáng Sinh?
Anne, đứa con gái, cự nự:
- Ôi cha ơi! trở về trang trại đón Giáng Sinh sao? Chúng con đều có công chuyện hết rồi?
Con gái chống đối, lẫy hờn chừng nào thì ông càng tức giận thêm chừng đó:
-Nhiều năm rồi ba chưa đòi hỏi mấy đứa con cái gì cả?
Cậu con trai thì năn nỉ:
-Nhưng con có hẹn với người yêu mà ba?
-Bỏ! chẳng "hẹn và hò" gì hết, HAL!
Ông vẫn cương quyết.
Để hai đứa con đứng im trong uất ức, ông xoay qua Helen vợ mình:
-Cái nhà này xem như chẳng còn coi chuyện Giáng Sinh là gì nữa rồi?
Bà Helen cười gượng:
-Em nghe quen lời nói quan trọng như thế của Cưng rồi! Nhưng xem ra từ lúc chiến tranh kết thúc đến nay mọi thứ đều thay đổi- sự thay đổi không ai tránh được anh à!
-Nền tảng gia đình phải giữ chứ? không được thay đổi! Tất cả mọi người trong nhà này là một gia đình. Anh đã chuẩn bị hết rồi, một tiếng đồng hồ nữa là lên xe!
Ông tin lời ông là ra lệnh, thứ mệnh lệnh ông thường dùng trong thời chiến. Những năm tiếp theo, thời gian ông đảm nhận trọng trách Nghiên Cứu Nguyên Tử, nơi ông chỉ quen với sự chấp hành mệnh lệnh trong cơ quan nghiên cứu bao gồm nhiều khoa học gia dưới quyền. Đó là những gì mà ông không thể nào đứng yên để nghe sự chống đối quyết liệt từ gia đình như thế? Gia đình ông thừa hiểu tính cách đúng giờ của người cha nên im lặng lo thu xếp mọi thứ cho chuyến đi nhiều giờ trở về trang trại.
Tốt! ít nhất cả nhà phải biết vâng lời như vậy.
Tất cả đã về đây, nơi cách xa nhiều dặm đối với những chuyện nhảy nhót lung tung cùng uống rượu say sưa vừa qua- những thứ ông rất ghét do cho là phù phiếm, quá lãng phí thời gian! Giáng Sinh đến, ông phải chắc chắn thắng mọi người trong nhà lần nữa. Nhiều năm qua, do quá bận công việc khiến ông đã lãng mất chuyện gia đình.
Photo:
Benkow. Nobel Foundation archive
Nhà văn Pearl S. Buck
Giải Nobel Prize văn học 1938
Sinh: 26 June 1892 tại Hillsboro, West Virginia, USA
Mất: 6 March 1973 tại Danby, Vermont, USA
...
Tên tuổi ông kèm theo với sự nổi tiếng-- đó là Ông Arnold Williams, một nhà khoa học hạt nhân, một trong ba khoa học gia hàng đầu thế giới. Chừng đó thôi đủ thắng được cả gia đình, có thể trong chừng mực nào đó, nó cũng thắng được chính bản thân ông. Các nhà khoa học nước khác đều chú ý đến ông. Họ mong được lời khuyên, lý luận của ông do sự phát triển nhanh chóng của kiến thức từ ông, trong đó có toàn bộ công trình nghiên cứu mà ông cống hiến thôi thúc họ tìm ông.
Dĩ nhiên, đó là nhiệm vụ thời chiến khi các công trình thí nghiệm còn thuộc chính phủ; nhưng ranh giới giữa nhiệm vụ và cảm giác hưng phấn, thích thú từ sự thành công trong công việc sau chiến tranh lại chẳng rõ ràng gì cho lắm?
Thời gian ông bận bịu đeo đuổi công việc, hai con ông đều lớn thêm. Helen vợ ông, đương nhiên bà phải già hơn trước. Niềm hứng thú giữa họ xem chừng cũng phai nhạt. Hôm qua ngay trong căn nhà của ông, nơi phòng thí nghiệm của trường đại học tới khá thuận lợi, ông chợt nhận ra cái thói quen để đến phút chót rồi đi mua một cây giáng sinh nhân tạo, hiện đại thì chẳng còn ý nghĩa Giáng Sinh gì nữa?
Ông nhớ lại hình ảnh Anne, con gái ông, rất đẹp, rất mê hồn không hề có vẻ là đồng tính chạy bay đến bên điện thoại đã làm ông thất vọng.
Thật không hề là giọng nói phù hợp...thế thì giọng bên kia mà con gái ông nghe là của ai? Ôi con gái yêu của ta, tất cả vì con nên cha muốn con phải ở nhà hôm nay với gia đình...
Còn ngôi sao? Ông nhớ lúc còn nhỏ mọi buổi sáng Giáng Sinh ông nằm thừ ngay trên cái giường này, ông thường ngắm ngôi sao sáng Giáng Sinh vị trí ngay trên nhà kho. Cho đến lúc càng lớn lên ông vẫn còn thấy nó sớm hơn bình thường ngày đó giúp ông xong xuôi việc vắt sữa trước khi người ta mở cửa phòng khách để đặt cây Giáng Sinh.
Ngôi sao Giáng Sinh! ông tung mền chạy ra khỏi giường. Chắc là nhảm nhí thôi, do ngôi sao không nằm ở đó nữa?
Rồi ông lục lọi trong tủ tìm quần áo mặc. Ông chợt tin rằng ngôi sao kia như là ngôi sao chiếu mệnh sẽ định đoạt cho số phận đời ông. Chính nó sẽ dẫn dắt ông đến thiên đàng.
Ngày xưa, năm ông mười bốn tuổi, thân phụ ông hỏi ông:
-Con ước gì trong ngày Giáng Sinh hả con?
- Con thích một kính thiên văn cha à!
-Để làm gì hả con?
-Dạ con muốn ngắm sao!
Cha ông hừ một tiếng không có gì là đồng cảm với ông, nhưng vào sáng Giáng Sinh vẫn có một kính thiên văn từ bưu điện gửi tới nằm dưới cây thông trong nhà. Đó là món quà độc nhất mà ông mong muốn. Chịu khó chờ đến tối lúc màn đêm buông xuống, ông đưa kính lên mắt nhằm quan sát cho được ngôi sao. Thật thất vọng! ngôi sao tuy to hơn, lấp lánh sáng hơn nhưng vẫn còn quá xa!?
Hôm sau tiếp tục thử nghiệm, ông lại đi quan sát mặt trời. Quá kinh ngạc do ông thấy được dấu lốm đốm trên đó? Khám phá ra, ông liền đi mua cuốn sách giới thiệu về không gian, đó là lý do sau này ông ưa thích về vũ trụ tuyến.
Giờ ông mặc cái quần trượt tuyết, khoác áo lông cừu cùng mang giày bốt lông thú. Ông đóng cửa khá mạnh lúc rời phòng, chợt nhíu mày do ông mong Helen vẫn say ngủ. Nếu ông làm động giấc ngủ của vợ sẽ khiến bà phải thức chờ chồng. Quả thực do ông hay đi trong đêm như thế khiến bà vẫn ngồi chờ ông. (chuyện khá lâu, những ý tưởng của ông thường nổi lên bất thường dù ngày hay đêm) thế là ông cần phải đi rồi lại ngủ một mình. Vấn đề là ông không muốn bất cứ sự gián đoạn nào trong ý tưởng khi lý thuyết chiếm hết trong đầu khiến ông chẳng an lòng nên đeo đuổi liên tục đến cùng.
Sau ngày đám hỏi hai vợ chồng, ông nhớ nói với Helen:
-Ngày đám cưới, chớ lấy anh do anh là một con "quái vật" em biết không?
Bà chỉ biết cười trừ. Nhưng có một ngày trong năm chiến tranh, khi vợ chồng còn ở trong một doanh trại tại Los Alamos bà đã có lần nhìn chồng thật kỹ:
-Em nhìn gì thế?
-Giờ em thấy anh chẳng khác gì một con "quái vật" vậy đó?
Ông chợt cười, nhưng lời nói đó giờ đang trở lại với ông lúc ông ra khỏi nhà qua lối cửa bếp, bước vào bóng đêm. Khí lạnh ngoài trời càng lạnh khi ông vừa bước ra khỏi căn nhà ấm áp bên trong. Ông từng đặt cái máy sưởi đốt bằng dầu nhiều năm trước lúc hai con ông còn nhỏ, nhưng thời nhỏ của ông, chuyên dùng bếp củi lớn để sưởi. Cái bếp củi đó nay vẫn còn nhưng để kỷ niệm thôi.
Tiếng tuyết kêu lạo xạo dưới đôi giày bốt lúc ông tiến về hướng nhà kho. Bầu trời khá trong, nhiều vị sao sáng lấp lánh giữa bầu trời lạnh giá. Ông ngước nhìn lên thử tìm kiếm thượng đế. A, ngôi sao của ông xem chừng giản dị nó đang treo trên xà nóc cái nhà kho, nó không lớn quá như ông tưởng nhưng chắc hẳn là chính nó.
Thời gian từng tô vẽ cho vì sao có hình tướng lớn và màu vàng rực rỡ hơn thực tế hôm nay ông mới hay đó là sự tưởng tượng trong thời con nít thôi. Vậy nhưng ông nhớ nó vẫn tỏa sáng, đều đặn và rất thực.
Đôi chân ông vẫn cảm nhận được cảm giác quen thuộc từ con đường lõm dưới lối tuyết như năm nào. Đứng giữa trời đêm lặng phắt, bao niềm kinh ngạc cũ lại trở về tràn ngập trong hồn, đó là sự kinh ngạc về vũ trụ. Ông biết điều đó vào những năm trước, chắt lọc qua một vị sao duy nhất. Sự hào hứng cùng như vội vã của thời trẻ làm ông đánh mất nó. Qua nhiều năm khi ông lo làm kiếm sống trong một phòng thí nghiệm của một ngành công nghiệp to lớn. Ban đêm trong phòng thí nghiệm nhỏ của riêng mình, ông từng khám phá những bí ẩn từ những dạng tia bùng nổ của mặt trời để rồi dùng những ngày nghỉ lễ ít ỏi làm chuyến hành hương đi gặp cho được Einstein tại Đức hay Ruthford tại Anh.
Cẩn tắc nhưng táo bạo ông đi xa hơn nữa từ một nơi khiêm tốn, nơi này ông lại đứng nhìn chăm chú vào một ngôi sao vào sáng Giáng Sinh. Ông từng là một khoa học gia đầy tranh luận và lắm tự hào cho đến một ngày ông khám phá ra sự kinh hoàng cùng nằm chung với sự khiêm nhường nhỏ bé mới mẻ trong hạt nhân nguyên tử. Bí mật phơi bày trần trụi trước mắt ông tại một địa điểm kín đáo trong sa mạc. Nguồn năng lượng vô tận, gói ghém trong một kích thước lại quá nhỏ bé, mắt thường không thể nào thấy được!
Đúng, ngôi sao mà ông từng nhìn chằm chú kia đã dẫn đường cho cuộc đời ông. Tiếp theo là gì? Con đường sẽ dẫn về đâu từ buổi sáng này?
Bất chợt ông rùng mình nhận ra chân mình đang lún sâu gần tới đầu gối dưới lớp tuyết dày. Tuyết rơi trong đêm, những lớp tuyết mềm bám đầy mọi cành lá cùng chồi cây, lớp không khí hồ nước thổi tới lạnh buốt. Ông miễn cưỡng theo vết đi cũ trở về, qua lại hướng bếp vào lại trong nhà.
Vừa mở cửa vào, ánh sáng trong phòng sáng từ lúc nào? Helen đang choàng quanh người bằng cái khăn tắm màu đỏ, bà đứng cạnh cái lò bếp ga. Vợ ông đang đun cà phê.
-Chúc mừng Giáng Sinh em!
Ông vừa nói vừa hôn lên má vợ:
-Anh làm em thức giấc hả?
Bà vừa xoa má mình vừa nói:
- Người anh lạnh chẳng khác gì ông người tuyết vậy? Anh không làm em mất giấc, do em khó ngủ thôi.
- Chuyện lo Giáng Sinh thấm sâu vào từng thớ thịt em rồi!
Bà xã ông lắc đầu:
- Em thường khó ngủ say được anh à!
Bà đặt hai tách lên bàn xong rót cà phê vào:
- Anh muốn ăn sáng giờ chưa?
- Chưa em, anh uống cà phê thôi.
Hai vợ chồng cùng ngồi. Bà nhấp từng chút nhưng ông lại uống từng ngụm.
-Ngon-- do anh ra ngoài đó nên lạnh quá!
- Thế giờ này anh ra ngoài đó làm gì?
- Em sẽ nói gì nếu anh trả lời em- anh ra ngoài để ngắm một vì sao?
- Em biết, bao lâu nay anh vẫn quan tâm đến sao mà.
Ông liếc nhìn vợ, nàng trông gầy và hốc hác hơn trước:
- Có lẽ chúng ta không nên trở về nông trại như thế này làm em quá lo lắng, em không được khỏe phải không Helen?
- Em không sao, do em nghĩ em bắt đầu già đi đó thôi.
- Không hẳn vậy đâu, có thể em quá lo về chuyện gì đó?
Bà chế thêm cà phê:
- Em thường nghe tiếng Anne kêu khóc trong đêm anh à!
Ông bàng hoàng nhìn vợ:
- Tại sao Anne lại kêu khóc?
- Con mình chẳng nói gì, anh biết thời gian này chúng nó chẳng hề nói, chẳng ai hiểu được chuyện gì đang xảy ra với chúng cả?
Bà ném cái nhìn đượm buồn có chút lạ lùng qua chồng, thứ mà ông khó lòng thấu hiểu.
- Hôm qua rõ ràng Anne nói rất sẵn lòng về đây, con gái mình còn sẵn sàng hơn cả Hal do Hal còn hẹn hò đi nhảy hay gì đó kia mà?
- Hai đứa đều có hẹn hò hết thảy.
Bà vợ vừa trả lời vừa khuấy cà phê...
- Xem chừng con gái mình không dễ gì bỏ cuộc nhanh như anh nghĩ đâu-- có thể nó đang muốn đòi hỏi gì đó?
- Thật đó.
Ông chồng lẩm bẩm:
- Anh hi vọng con gái mình đang đòi cái vòng đeo tay anh vừa mua làm quà Giáng Sinh cho nó, giá khá đắt nhưng xứng với chuyện này!
Bà thở dài:
- Em chẳng hiểu chúng muốn gì nữa? Đứa nào cũng thay đổi cả rồi.
Bà tiếp tục nhấp cà phê, hai tay vẫn giữ cái tách do lạnh?
Ông tiếp tục ngắm khuôn mặt vợ dù đượm nét nhợt nhạt nhưng vẫn còn xinh đẹp. Lâu nay nhờ đi làm sớm nên ông thường ngắm khuôn mặt vợ mình trước khi bà thức dậy trang điểm do bà có tật ngủ muộn.
Người chồng chợt hỏi thêm:
-Em có chuyện gì không?
-Mệt mỏi thôi ...
Bà trả lời.
-Có thể là thời gian và đời người, có lẽ thế thôi anh à.
Tiếng ông nghe như lời tuyên bố:
-Đàn bà phải cần tĩnh dưỡng mới được!
Ông đứng dậy hôn lên má vợ:
- Em còn nhớ đã cùng anh leo ngọn Mont Blanc lúc chúng ta cùng đo lường về vũ trụ tuyến không? Chưa lâu lắm đâu!
Bà cười nhẹ nhưng không trả lời chồng. Ông vò đầu tóc vợ, trêu chọc. Bà nắm lấy tay ông, đập nhẹ.
- Em dám cá, quà Giáng Sinh của anh mua về chẳng hề gói lại?
-Em sai rồi, anh đã nhờ gói tại tiệm Tiffany's mà!
Bà xem chừng bàng hoàng.
-Mọi thứ đều gói như thế hả?
- Vâng đúng vậy, anh nhờ người ta gói hết. Nhân viên bán hàng cho anh hay rằng gói quà tại Tiffany là công việc thường xuyên tại tiệm.
Bà chợt cười, còn ông chồng có cảm giác mình là người chiến thắng.
- Giờ là lúc anh lên lầu, lấy từ mái gác xuống mấy gói hàng đáng giá đó xong đặt gốc cây thông đây.
Người vợ thắc mắc:
- Tại sao anh phải đưa chúng lên gác mái chứ?
- Lũ con mình đâu còn tò mò! anh không biết chúng lớn cả rồi sao?
- Thói quen của anh mà. Tối qua anh đi cất mấy gói đồ anh quý lên gác mái như cái nhà chơi búp bê của Anne, chiếc xe đạp của Hal rồi mới nghĩ ra chuyện này...à chúng mình ăn lễ Giáng Sinh tại đây bao nhiêu năm rồi nhỉ?
- Nhưng sau khi anh "tương tư" với hạt nhân nguyên tử thì không còn về nữa!
Bà trả lời chồng, vẻ tinh quái xem chừng sống lại trong đôi mắt xanh của mình.
- Ước gì em biết được thứ "bùa mê" trong hạt nhân nguyên tử kia là gì nhỉ.
-A có thứ "bùa mê" em nói đây!
Nói xong ông chạy vội lên rầm gác tìm ra mấy gói quà gói trong thứ giấy màu nâu, ngày qua ông cất giữ trên đó cho an toàn. Nửa chừng cầu thang ông chợt nghe giọng Anne từ phòng trên, hình như con gái ông đang nói chuyện với ai đó, dĩ nhiên là giọng đàn ông...
-Tối nay em vào phố thì có ích gì chăng? vâng, em đi với Hal nữa-- nó có hẹn--nhưng có ích gì nữa? Anh rời nhà được thì đã nửa đêm và chúng ta chỉ còn mười lăm phút--thôi được vậy thì nửa tiếng-- mà lúc nào anh cũng lo lắng, như thế có ích gì không?
Ông nghe niềm xúc động cộng cùng nỗi đau, rồi trái tim ông chợt nhói lên khi thấy con gái mình đứng cạnh điện thoại. Con gái ông đang bận áo ngủ, mái tóc vàng của cô uốn cong lên gần đầu. Con ông còn quá nhỏ đối với ông dù đã tuổi hai mươi, không có thằng con trai nào có quyền làm tổn thương đứa con gái ông sinh ra. Ông phải thuyết phục con mình nói tên ông ra cho thằng đó biết, hi vọng bảo vệ cho con ông khỏi tay nó?
-Anne!
Con gái ông vội gác nhanh điện thoại quay lại, đôi mắt xanh tròn xoe nhìn ông.
-Con thức dậy giờ này vào sáng Giáng Sinh quá sớm phải không?
-Con không ngủ được! Gần hồ nên nơi này quá lạnh mà ba!
- May mà con đã thức, Hal và ba sẽ đi chặt cây , chúng ta phụ nhau tỉa cành trang hoàng như trước đây. Ba sẽ mang vài cành cho con trang hoàng nhà mình, có thể vài thứ thông đất nữa nha?
Ông tạm đặt mấy túi giấy nâu đó giữa cầu thang, đi về phía con gái.
-Ông già Noel ơi ông tình cảm lắm phải không? Anne nhón chân lên bước ngang hành lang để gặp cha. Cô hôn lên má ông:
-Ba là người cha già tốt bụng quá thôi!
Cô con gái chợt thốt lên thế.
-Cám ơn con gái, từ lâu ba mới nghe câu này đây nè!
Con gái ông thừa nhận:
-Đã lâu con chẳng nói gì với ba cả, ba xa nhà đi đâu tận mười năm rồi, phải không ba?
Vừa nói cô con gái vừa dùng ngón trỏ nhẹ nhàng lần theo lông mày cha mình.
- Chính con đấy...
Ông vừa nắm ngón tay con gái vừa nói...
...con gái ba lớn lên mà chẳng hỏi gì ba, ba chỉ thấy loáng thoáng hình ảnh đứa con gái mà ba từng có thôi.
Dù sao ông vẫn tin nếu như ông không khăng khăng bắt buộc mọi người phải về trang trại hôm nay thì ắt hẳn chẳng có cuộc trao đổi giữa cha và con gái như bây giờ. Con gái ông đã ngủ trên giường rồi, mệt đứ đừ do nhảy nhót xong lại còn vác đồ.
Tình cờ cô tựa đầu vào ngực cha mình.
-Ước gì con cứ nhỏ dại mãi như thế này...
Tiếng cô thì thầm
-Con ước sao con chẳng bao giờ lớn nữa!
Ông xoa nhẹ tóc con:
- Sao vậy Anne? Tại sao vậy Anne?
- Ngớ ngẩn thật phải không cha?
Con gái ông ngẩng đầu, lau nước mắt nhìn ông nét rạng vui xong cô vội chạy về phòng, đóng sầm cửa lại. Ông nói vói theo:
- Giáng Sinh Vui Vẻ!
Nhưng cô chẳng trả lời.
Giờ ông mở cửa phòng HAL của cậu con trai. Nằm giang tay chân trên giường đó là cậu quý tử độc nhất của ông. HAL mười tám tuổi rồi, đẹp trai, thông minh xuất chúng --nhưng lại là một người hoàn toàn xa lạ.
Ông nhón chân cố đi nhẹ tới gần ngắm đứa con trai đang say ngủ. Một gã đàn ông hay đứa trẻ- một đứa trẻ hay gã đàn ông!? Con trai ông dong dỏng cao, hơi gầy theo kiểu thanh niên. Xương to, làn da tươi mát, tóc đen, thật dài. Đó là đứa con trai, giờ đang nằm trong một hình hài có dáng dấp của một gã đàn ông làm muôn vàn ký ức thời niên thiếu trở về.
HAL, ngày trước thường trông đến hồ vào mùa hè để bơi, câu cá, và lái thuyền dạo. Hai lần cậu ta suýt chết đuối ở cái hồ nước sâu, tĩnh lặng. Lần đầu do cậu con trai bơi quá sức, lần hai đầu cậu ta va vào đá lúc lặn. Hai lần đều nhờ người cha cứu cậu. Nói đúng ra là ba lần đứa con này được ông cứu, do phải kể lần đầu tiên khi cậu bé vừa lọt lòng mẹ nữa.
Giờ đây con trai ông như kẻ lạ đang lái xe vun vút vào màn đêm để nhảy nhót như điên với những người không quen, rồi con ông trở về, say lướt khướt làm đau lòng mẹ cha. Làm sao cứu con trai đây? Trong cái đầu quý báu đó có một bộ óc đáng được cứu. Vị thầy cũ của ông từ Harvard từng viết thư cho ông nói về Hal:
-Nếu như em kéo được Hal ra khỏi tình trạng làm dáng trẻ trung đầy vẻ giả tạo, thứ tôn giáo sùng bái "chiến thắng" đầy kiêu ngạo em sẽ có được một người đàn ông đầy thực chất.
Hal chợt mở mắt nhìn cha:
-Cha muốn gì vậy cha?
-Chúc Mừng Giáng Sinh con!
Người cha vội vã trả lời.
Hal ngáp dài:
-Giờ này phải thức dậy rồi hả?
-Cha con mình cần hạ cây sau khi ăn sáng.
Hal xoay người dấu đầu trong gối:
-Vâng ...vâng
Người cha đứng lặng yên trong một thoáng cố kìm nén sự thiếu kiên nhẫn của mình. Giáng sinh mà đứa con trai lại đòi ngủ. Ông chợt nhớ lại những ngày khác vừa rạng sáng thì Hal lại chạy vào phòng ông la lớn, người cha phải cắt ngắn giấc ngủ làm vừa lòng con trai.
Ông đột ngột rời phòng, đóng nhẹ cửa lại nhằm tránh tiếng động.
Hãy kiên nhẫn! ông quá mệt với hai chữ kiên nhẫn. Hal con ông không hề có tính tự giác, thế thì các loại đàn ông có con làm gì?
Ông trở về phòng rồi đứng yên vậy bên cửa sổ. Ngoài bầu trời nhiều đám mây xám xịt tuyết vẫn rơi. Ngôi sao kia giờ biến mất.
Sau buổi ăn sáng, hai cha con liền lội bộ qua lớp tuyết, bầu trời trong trẻo trở lại. Ông trở nên hưng phấn dù ông không chú ý. Có thể đó là nhờ thức ăn nóng, đầy đủ chất kèm theo sự khích lệ từ đôi má ửng hồng của Helen, vợ ông chăng? Có thể cũng nhờ vào hơi ấm từ bếp lò cũ do ông đòi đốt lên cho được để đón ngày lễ và sự hưng phấn này cũng nhờ vào cử chỉ âu yếm của con gái Anne dành cho cha, rất lâu ông mới nhận được. Giờ đây, đến lúc người cha biết hướng con tim về một người trai trẻ cao ráo hay im lặng kia, người đó chính là con trai ông.
Ông kể chuyện:
- Hồi trước lúc ba còn nhỏ người ta luôn thích Lễ Giáng Sinh trắng. Đó là chuyện đương nhiên. Cũng như ba tin con và Anne trong những năm về đây mừng Giáng Sinh luôn chọn tuyết cũng là chuyện đương nhiên vậy. Tuyết hiện nay chẳng còn quan trọng trong thành phố nữa.
Ông nghe tiếng chân Hal đi lạo xạo phía sau lưng nhưng ông chẳng hề nghe tiếng trả lời nào cho lời kể chuyện nho nhỏ của mình? Ông liếc qua vai qua hơi thở ông đầy khói sương, bắt gặp gương mặt dửng dưng của Hal. Con trai ông chẳng hề nghe ông nói gì. Bắt gặp cái nhìn sắc bén của cha, Hal vội hỏi:
-Cha vừa nói gì vậy cha?
-Chẳng có gì quan trọng.
Người cha trả lời cụt ngủn.
Hai cha con tiếp tục bước... Tại sao phải nói với con trai ông trong khi nó chẳng hề nghe gì? Ông quyết định phải chọn điều lớn hơn, phải lớn hơn, để nói chuyện với con.
Thật thế, ông khao khát được sẻ chia với con trai về cuộc đời ông. Nào là niềm phấn khởi từ cuộc đời một khoa học gia như ông trong thời đại nguyên tử rồi người khoa học gia đó bỗng trở nên nổi tiếng, biến thành một nhân vật quan trọng đối với thế giới!
Người cha với một quá khứ từng sống cách biệt trong phòng thí nghiệm, hay thử nghiệm tùy hứng và thường gặp thất bại. Một nhà khoa học hầu như chẳng còn giống con người bình thường. Là một ảo thuật gia, cũng có thể là kẻ lập dị. Đến nay, khi thiên hạ biết năng lượng là cốt lõi của vũ trụ. Và rồi cuối cùng cái lõi của thứ vô cùng nhỏ bé đó lại làm cho ông được nể phục cũng như sợ hãi...Hal, con ông có mơ ước trở thành như ông chăng? Chưa có cách để hiểu, để nói chuyện với nhau giữa cha và con?
Ông dừng nói để quan sát khu rừng cây vân sam (spruce) mà hai người đang đứng. Có số cây quá cao, họ phải tìm cây nào nhỏ hơn.
-Chúng ta còn đi bao xa nữa ba?
-Phải tìm cho ra một cây vừa tầm.
Ông trả lời Hal.
-Chúng ta đi tới bìa rừng thử xem?
- Sao mình không chọn bất cứ cây nào rồi cắt bớt phần đầu đi?
Ông lắc đầu:
- Cha quá rành trong cái nghề thợ rừng về chuyện này. Nếu đốn như thế, ắt hồn ma của thân phụ ba sẽ hiện ra thôi--hi sinh cả một cây để lấy phần ngọn thôi ư?
-Nhưng đi quá lâu rồi ba ơi! HAL năn nỉ.
-Con vội gì chứ?
Hai cha con dừng lại giữa tuyết giá.
-Tối nay con phải về thành phố trước 8 giờ ba ơi!
Ông quay lại nhìn con:
-Ba cần gia đình mình chỉ ngày này thôi--đây là quà giáng sinh ba thực sự cần cho Lễ Giáng Sinh năm nay đó là cả nhà đoàn tụ bên nhau ngay tại đây. Tức là tối nay trước 6 giờ chiều, bắt đầu cùng ăn bữa tối, tiếp đến chúng ta quây quần dưới cây Giáng Sinh.
Người cha nhận ra cái nhìn lạ lùng trong mắt Hal, đó là cả một cuộc nổi loạn tuy âm thầm. Nếu như thế, sao con ông không để sự tức giận lộ ra ngoài? Lúc ông mười tám tuổi, ông nhớ từng cãi lộn với cha mình. Trước bằng lời sau bằng nắm đấm. Chuyện liên quan đến một ngày mùa hè khi ông muốn tham dự một buổi hội chợ tiểu bang nhưng cha ông lại cấm.
Cha ông nói cộc lốc:
-Cần cắt cỏ khô! Không ai được đi đâu cả!
-Con sẽ đi!
-Đi thử xem?! Cha ông hét lớn.
Hai cha con trợn mắt ngó nhau. Thình lình cha ông quát lớn vào mặt ông:
- Nếu mày giận dữ như thế hãy thử đánh nhau xem ai mạnh hơn nào?
Rồi hai người quần thảo, vật nhau như cặp bò rừng...một trẻ một già, cuối cùng ông hạ được cha mình. Ông nhìn cha đứng dậy, lòng ông bị xé đôi do tự hào cùng như hỗ thẹn.
Cha ông buồn bã:
-Thôi được, để cha cắt cỏ một mình vậy.
-Thôi con không đi nữa!
Thế rồi hai cha con cùng làm bên nhau trong mấy giờ liền trong trời nóng hầm hập cho đến lúc mặt trời lặn...
Vâng, đứa con trai ông giờ đây phải tự mình nó hiểu lấy nó. Tại sao Hal. không chống lại ông như vậy nhỉ?
Hal nói:
-Ba là ông sếp lớn, chắc hẳn ba luôn luôn là ông sếp mà!
Ông nhìn sững vào vẻ mặt cay đắng của HAL:
- Con nói là cái quái gì vậy?!
-Đây là điều con muốn nói--ba là ông sếp lớn từ sau chiến tranh, phải vậy không? Kẻ SÁT NHÂN NGUYÊN TỬ !?
Ông trố mắt nhìn như nhìn một gã đàn ông to con trẻ tuổi, nước da sẫm màu kia, một kẻ đang trừng mắt nhìn ông.
Cơn thịnh nộ như ngọn lửa trào dâng trong người, ông thẳng tay đấm vào hà con trai. Một cái đấm từ tay phải làm con ông không ngờ tới? Trong khoảnh khắc thật ngắn ông nhận ra một giá trị nam tính nào đó làm cậu con trai bất ngờ!
Tay ông đột nhiên buông xuống:
-HAL!
Giọng ông lắp bắp...
- Ba không cố ý, ba không biết tại sao ba lại làm thế!? Nhưng con vừa gọi ba một cái tên quá ghê rợn!?
Dù sao chăng nữa, ba không nên làm vậy.
HAL rút khăn tay từ túi mình ra, chùi mặt.
-Có chảy máu nhiều không?
Một câu hỏi thờ ơ, lãnh đạm.
-Có một ít... khá bầm...nhưng cái gì làm con gọi ba bằng tên gọi kia hả con?
-Tên đó chính thật là con người của ba mà, phải không- một sư phụ sát thủ?
-Không!
HAL nhìn kỹ chiếc khăn tay vấy máu, xong cậu cuộn chiếc khăn cất lại vào túi.
-Thôi được...chúng ta hãy đốn cây Giáng Sinh trước đã!
-Nhưng HAL! ba không bỏ qua chuyện này đâu!
-Con đã nói...được rồi, được rồi mà?
-Được, rồi sao nữa?
Ông lại nổi cơn thịnh nộ sãi chân đi nhanh trước người con khoảng năm mươi bước. Ông đứng lại trước một cây vân sam còn non, dáng cây đẹp thanh thoát.
cây vân sam (spruce) trong rừng
- Cây này tốt đây.
Hal nói ngay:
- Để con chặt nó cho!
Cậu liền vung rìu chặt vào thân cây ba lần nhưng lần nào cũng trật nhịp, HAL vứt rìu xuống đất:
-Con cảm thấy chóng mặt ba à!
-Để ba xem mặt con sao?
Nói xong ông khum bàn tay nâng cằm con trai, nhìn vết bầm tím đang trở màu đen xẩm hơn, đột nhiên ông nói:
-Ba mong con tha thứ cho ba! sao trong ngày Giáng Sinh lại làm như vậy?
-Có sao đâu ba, do con chỉ gọi ba một cái tên thôi.
-Nhưng thứ tên kia ba không đáng?
Người cha vẫn giữ mãi ý mình.
- Thôi con nghỉ đi, để ba đốn nó.
Người cha vung búa bốn lần chặt vào cây thật chính xác, cây vân sam ngã xuống sau tiếng ken két kéo dài.
Ông nhấc phần gốc, còn HAL giữ phần ngọn.
Hai cha con im lìm vác cây vừa hạ, ngược theo lối cũ qua cánh đồng về đến trước hiên ngôi nhà.
-Để con cào tuyết ra khỏi lá cây này đã.
-Chúng ta vào nhà sưởi ấm trước.
Ông đi đầu, hai cha con vào phòng bếp. Căn phòng ấm áp tràn ngập hương thơm lá sô cùng gà tây đang nướng.
Tiếng bà Helen mừng rỡ:-Chào hai cha con!
Bà đang bận tay rưới nước sốt lên con gà tây nướng trong lò. Mặt ửng hồng, mái tóc màu bạc xoắn nhiều lọn lỏa xỏa:
-Không có cái lò nướng nào giống cái này...
Bà cằn nhằn tiếp:
- Liệu chúng ta nên từ bỏ việc dùng loại bếp củi hay không nữa?
Ông đáp lại ngay:
-Hãy gắng đợi đến khi em có được cái "lò nguyên tử" lúc đó chỉ cần hai phút thôi em sẽ có ngay con gà tây nướng. Sau đó cả nhà ta sẽ cùng ngồi xuống ngay cái bàn này rồi em sẽ cần bấm nút, nói chuyện với nhau chưa bao lâu thì con gà sẵn sàng để cắt dùng rồi.
Chẳng nghe ai trả lời ông. Ông tiếp tục cởi đôi bốt, không nhận ra không ai hứng thú với câu nói kia. Anne đang lo chùi bóng lại mấy thứ đồ bạc xưa của trang trại.
HAL chỉ lo hỏi:
-Có ai gọi phone không vậy?
-Không ai gọi cả!
Anne ngước lên trả lời, tiếng cô bé la lên:
- Ôi mặt em, chuyện gì thế kia?
Helen la theo:
-Ôi mặt con!
Bà đóng ngay cửa lò nướng...
-Có chuyện rủi ro gì thế?
Ông Arnold đáp, giọng gay gắt:
-Anh đánh nó!
Ông rót một ly nước đầy uống cạn.
-Con vừa gọi ba bằng một thứ tên...
Bà Helen vội ngồi xuống trên cái ghế đẩu phòng bếp:
- Chúa ôi, Chúa ôi! chuyện gì xảy đến cho cả nhà ta đây vậy hả...?
Cô con gái Anne che mặt trong bàn tay tiếng cô cười ngặt nghẽo:
-Quà Giáng Sinh đó mà!
-Anne, im ngay, im ngay! ba bảo con...
Ông túm lấy vai cô lắc mạnh.
Đứa con gái ngước mặt nhìn lên, tiếng cười vỡ vụn hay là tiếng khóc, người cha không đoán ra?
-Ba sắp đánh con nữa hả ba? Con người của ba giờ là vậy đây hả ba?
Ông chợt lùi lại
-Con nói thế là nghĩa lý gì?
Thốt ra câu hỏi đó, người cha liếc quanh nhìn khuôn mặt những người quanh ông.
-Có ai có ý gì không?
Chỉ có Anne là người dám trả lời người cha. Cô bé rất cứng đầu, một đứa nhỏ táo tợn lúc bảy tuổi dám bay tới cắn cha mình. Công bằng mà xét, chuyện này do cô bé nghịch quá dám vẽ hình mấy chú cừu và hoa cúc lên các trang phác thảo đầy dẫy công thức của cha cô. Cho đến nay vết sẹo từ hàm răng bé tí của cô còn để lại trên ngón cái của người cha.
Giọng Anne xác định thật rõ:
-Cả nhà này hết hiểu ba rồi! ba đã biến thành một kẻ xa lạ đối với gia đình này!
Ông chợt trầm ngâm lắng nhìn ba người trước mắt, những người mà ông hằng yêu mến. Trong thoáng giây, tự nhiên ông cảm thấy quá bất lực rồi bị thôi thúc bởi ý nghĩ muốn đào thoát. Ông muốn bỏ chạy thật xa bất cứ nơi đâu để không còn thấy ba người trong nhà ông nữa. Tại sao ông phải hi sinh tự rời bỏ bao tiện nghi sẵn có cho ông trong phòng thí nghiệm hiện nay chứ? Thế mà dù đang ở đâu ông cũng chẳng rời bỏ gia đình. Ông yêu từng người trong gia đình ông, yêu một cách riêng của từng người và niềm yêu đó quá đỗi nồng nàn. Dù đi đến đâu, ông cũng mang theo gia đình do ông yêu quí tất cả...Thế mà giờ đây, ông phải đối mặt với những người trong nhà giống y sự đối mặt với những quyết định đáng sợ trong đời của một nhà khoa học?
Liệu ông có nên đeo đuổi quan niệm yêu thương của ông đến cùng chăng? Cũng như ông từng đeo đuổi đến cùng việc tìm kiếm nguồn năng lượng ẩn kín trong hạt nhân nguyên tử? Có nhiều lúc ông khao khát trốn khỏi sự thật cay nghiệt kia--một sự thật do ông đã quá khắt khe với bản thân. Nhưng là nhà khoa học thì không thể nào trốn chay được sự đeo đuổi đến cùng hay tự nghiêm khắc với bản thân. Dù biết một nguồn năng lượng bí ẩn nào đó có thể—và rất có khả năng hủy diệt thế giới, ông vẫn theo đuổi tìm hiểu đến cùng và xem đó là bổn phận. Kiến thức, bí mật kia nếu dùng đúng lại đem tới nguồn sống hơn là chết chóc.
Kỳ lạ thay! tình yêu cũng thế đó là một sức mạnh có thể hướng về cái ác hay cái thiện. Mọi chuyện đều do con người...vậy tại sao ba người trong gia đình ông, dù ông yêu thương họ đến thế lại nay trở thành xa cách đến ông?
Vào buổi sáng giáng sinh này, lòng ông chỉ nghĩ đến tình yêu? Ông có thể làm gì cho cả nhà ông hiểu đây?
Ông ngồi xuống bên cái bàn ăn nhìn mặt từng người. Cả ba người đang quan sát ông, và ông tỏ ra dịu dàng trước mặt ba người.
- Anne à...
Ông chọn đứa con gái trước:
- Con là người trung thực giống vì sao Giáng Sinh nên ba rất quý trọng. Con nói ba là người lạ với con và cả gia đình...còn ba thì bao lâu nay cũng luôn coi con là người xa lạ--cả con và Hal, thậm chí cả em nữa, Helen! Ba cảm thấy lạc lõng ở nhà này. Thực ra, nỗi lạc lõng xa lạ này xảy ra lâu rồi--nó xảy ra ngay chính căn nhà của ba.
Anne cảm thấy lúng túng. Ông nhìn ra Anne đang lúng túng. Chậm thôi, nhưng người cha sẽ tóm lấy cơ hội.
-Con biết ba là người luôn luôn bận rộn.
Ông đồng ý:
-Dĩ nhiên ba luôn bận rộn con à, nên ba luôn xa cách các con. Ba quá bận rộn nên không làm tròn trách nhiệm của người cha. Chỉ vì công việc mà tạo ra thế. Nhưng thật sự, ba không thể sống thiếu các con, dù ba là ông nào chăng nữa các con à.
Ông nói, khát khao được sự thông cảm nào đó nhưng nhìn quanh ông nhận ra ba khuôn mặt đối diện vẫn dè chừng lãnh đạm...tất cả chẳng cần biết ông là con người nào vào lúc này. Nhiều ký ức khác ùa về trong tâm trí ba người. Ông đoán mọi người đang nghĩ gì- cảnh ông ân ái để có họ, cố gắng chinh phục trái tim họ hầu chứng minh rằng ông vẫn là người cha vui vẻ, dịu dàng- là người cha, người chồng đầy nồng nhiệt. Nhưng về lỗi lầm thì ông vẫn cương quyết không nhận.
Ông hỏi Anne thêm lần nữa:
-Con cứ thành thật cứ nói lên, tại sao con cảm thấy ba như một người xa lạ chứ?
Khuôn mặt nhỏ nhắn xinh xắn của cô bé nhường như khép chặt từ chối:
-Người ta hỏi con cảm giác ra sao khi con có người cha- một người từng chế tạo bom nguyên tử? Họ hỏi con hiện ba đang làm gì? Con trả lời con không hề biết, do con chẳng biết do ba chẳng bao giờ nói với chúng con bất cứ điều gì cả!
HaL chợt chen vào:
-Chớ kết tội cho ba chế tạo bom nguyên tử. Những gì ba làm, em cho là điều ba phải làm thôi. Ngoài ra điều đó đã xảy ra từ lâu rồi, xong rồi.
Trong căn bếp rộng, mùi vị đặc biệt giữa nhánh thông và gà tây nướng bốc lên ngào ngạt. Phía ngoài cảnh vật đã thay đổi. Bầu trời tối sầm lại, hoa tuyết càng lúc càng rơi dày đặc trong không gian đứng gió. Nếu có ai khác nhìn vào đó đúng là một hình ảnh truyền thống của Giáng Sinh khi ta đang có gà tây nướng trong lò, cây vân sam đốn về đang nằm đợi trước hiên.
Ông nhớ đây là hình ảnh quen thuộc mọi lễ Giáng Sinh vào thời thơ ấu, thế nhưng hoàn cảnh hôm nay không còn y trước? Một nỗi sợ hãi đang tự nó bốc trần, ghê sợ nhưng có thể xảy ra, những gì ông và các khoa học gia đồng nghiệp từng thực hiện. Và nếu như nỗi sợ hãi đó đang có tại đây thì phải chăng nó cũng đen hiện hữu tới mọi nhà khác, mọi trái tim khác, một bí mật chưa ai nói, một bóng đen chưa hề ai giải thích? Ông là người từng khám phá một điều mầu nhiệm nhưng chẳng hề cho người thân yêu của mình biết đến. Tất cả nhà ông đều chỉ biết về điều đáng sợ mà thôi.
Ông ngẩng đầu:
-Hãy để cho ba tự giải thích xem...ba hiểu tại sao cả nhà lại sợ ba.
Anne không chịu nghe:
-Ba! không phải sợ hãi, thật sự như thế. Cả nhà ta không còn an toàn. Đó là tại sao nhà mình cứ tất bật chạy nơi này sang chốn nọ. Không ai trong nhà này muốn thế nhưng phải tất bật như vậy. Mãi tất bật mà chẳng mảy may suy tính gì cả.
Vợ ông, giọng nghe thương hại:
-Em biết anh chẳng làm khác được đâu, Arnold!
-Anh cũng có nỗi lo sợ nữa chứ, nỗi lo sợ của trong nhà chính là nỗi sợ anh sắp chia sẻ
Cả nhà lắng nghe ông nói mà trước đây chưa hề như vậy
-Ba có lo sợ chính mình không?
-Chắc hẳn rằng không
Giọng ông cương quyết...
-Ba hiểu bản thân ba, vâng ba có thay đổi nhưng không giống như cả con nghĩ. Không ai trong nhà này khám phá ra thứ mà ba từng khám phá và thật sự như vậy. Ba thật ra là con người khiêm tốn, sự khiêm tốn trước đây ba chưa hề vậy. Ba tin vào Chúa...
Ông kêu tên CHÚA một cách giản dị, nhưng lại thấu hiểu ý nghĩa trong cái tên đó. Ông chưa bao giờ gọi CHÚA như thế trước đây, do ông từng là nhà khoa học ưa chủ thuyết bất khả tri và hoài nghi lại còn tự hào về tính cách mất niềm tin như trước đây.
Ông tiếp tục khơi thêm:
-Tuy vậy, không hề có Chúa trong các vị Cha hiện tại...
Ông tiếp tục nói một cách thẳng thắn, không chút gì gọi là cảm tính hay ủy mị:
- Đúng, ba tin vào Đấng Sáng tạo Tối cao kia, Đấng tạo nên Trời và Đất. Làm sao ba có thể không tin? Khi ba đã nhận ra một sự sáng tạo hiện hữu ngay trong tâm nguyên tử— nó tuy vô hình nhưng đầy chủ đích, nó có sức mạnh và năng lượng vô cùng... Ba tin vào những gì mà mắt thường chúng ta không thể thấy được.
Cả nhà bất động như nín thở nghe ông nói do ông chưa bao giờ truyền đạt một loạt ý tưởng như thế với con và vợ. Năm tháng bên nhau cả nhà ông cứ thế để trôi một cách hời hợt lướt trên bề nổi của cuộc sống gia đình. Có thể một điều nữa là do ông đã quá rụt rè chưa hề dám chạm vào những sự thật còn ẩn dấu bên trong; trong khi đúng ra mọi người đều khao khát một thực tế đích thực.
Giờ thì cả nhà xem chừng thoải mái ngồi nghe ông nói. Anne ngồi trên nền, vòng tay lên trên hai đầu gối nhô cao. Cậu HAL dựa lưng vào cửa, hai tay đút trong túi quần. Bà Helen ngồi cạnh bàn ăn đầu hơi cúi. Bà đang lắng nghe ông, ông biết bà tỏ vẻ hoài nghi, kể cả hai đứa con cũng vậy cả nhà đều còn hoài nghi?
Ông hơi ngập ngừng lại cố gắng cười:
-Nghe có vẻ quan trọng, to tát chăng? Có thể ba đang tự lừa dối lấy mình...
Ông bỏ lửng câu nói giữa chừng.
Thình lình Helen kêu lên:
- Ô em phải rưới thêm nước sốt cho gà tây mới được!
Ông đoán chừng do qua khuôn mặt đầy cảm xúc của vợ, khoảnh khắc ông nói đó có thể vượt quá sức chịu đựng của bà. Cả nhà đợi bà mở cánh cửa sắt của lò nướng. Họ theo dõi bà Helen đang dùng cái muỗng lớn rưới thêm nước béo trên thân con gà to tướng. Ông nghĩ đó là những điều to lớn bao la, những câu chuyện vụn vặt đang đan xen vào nhau trong cuộc sống cả nhà ông hôm nay. Ngôi sao giáng sinh hay nỗi sợ hãi về hạt nhân nguyên tử.
Bà vợ rót ly nước lạnh uống cạn xong ngồi lại bàn.
Tiếng Anne thúc ông:
-Tiếp tục đi ba!
-Ba chưa biết tiếp ngang đâu đây? ...thật vậy nhiều năm ba từng xa cách, dù ba ăn ngủ ngay trong nhà này hầu hết thì giờ. Ba như đang ở một nơi nào đó mà chẳng quay về được nữa! giống như cả nhà và ba chẳng hề gặp nhau, cả nhà một nơi và riêng ba lại một nơi vậy?
Làm nhà khoa học thật cô đơn. Những người như ba chẳng giao tiếp với ai ngoài những người cùng thế giới với mình. Có lẽ đó là lý do những người như ba cứ mãi tham dự các hội nghị, cuộc họp—để tìm kiếm những người cùng "ngôn ngữ" riêng biệt, những người mà ba và họ có thể trò chuyện thông qua các phương trình... Ba người trong nhà mình nên hiểu thế nên phải chủ động bước lại gần ba thêm một chút chứ!
Giọng Anne trầm xuống:
-Giả sử chúng con không thể,
-Vậy thì ba chắc phải bước tiếp con đường của ba một mình vậy.
Giọng ông nghe vẻ ảm đạm.
Bà Helen đứng dậy tới cạnh cửa sổ ngó ra ngắm tuyết đang la đà bay theo gió.
Giờ bà mới tiếp lời ông:
-Chúng ta đều ở vào thời đại nguyên tử cả rồi, anh là người tới trước, chỉ có vậy thôi.
-Em nói nghe thật tinh tế đó cưng!
Giọng ông vẻ mừng rỡ và biết ơn.
Chợt có tiếng điện thoại reo. Hal vội ra ngày phòng giữa bắt điện thoại. Mọi người im lặng cố đợi.
Họ nghe tiếng Hal:
-Anh không biết anh có đi được không...Anh sẽ không chắc cho đến khi ... mà nếu có đi anh chắc sẽ trễ thôi.
CÒN TIẾP
