Những đồi hoa sim ôi những đồi hoa sim tím chiều hoang biền biệt.
Vào chuyện ngày xưa nàng yêu hoa sim tím khi còn tóc búi vai...
(Dzũng Chinh/ thơ Hữu Loan/ Những Đồi Hoa Sim)
***
Chào bạn đọc
|
T |
rung du miền trung có nhiều đồi sim tím đẹp và thơ mộng, nhất là khi hoa sim nở đều theo những triền đồi thoai thoải. Ngày xưa ai là người thành phố từng có những cảm giác thích thú thật tình. Nhiều thi sĩ văn nhân hay người nhạc sĩ bao lâu nay từng có những bài thơ, áng văn hay nhiều tình khúc về SIM. Sắc tím hoa sim người đời khó lòng làm ngơ cho được?
Thế nhưng có một lớp người- đó là những tù binh VNCH những người lính, một ngày thua trận, cùng số phận lao tù từng có nhiều kỉ niệm buồn tê tái với tháng ngày ngày lao lư, mệt mỏi trên đoạn đường rừng hay núi càn (chưa đến núi cao, còn đồi thấp thoai thoải cây lá thấp nhiều bụi) Quảng Trị lúc mùa sim đang nở rộ, sắc tím ngập tràn. Màu tím của tình, thơ lãng mạn trong văn chương ngày trước rõ thật chẳng còn trong tâm trạng của người chiến binh thất trận do ngày tháng đó trong lòng họ chỉ là màu tím của tuyệt vọng, buồn rầu!
Tình cờ hôm nay, người viết thấy bạn hữu post hình những trái mốc mốc đố nhau trên mạng, tôi chợt nghĩ rằng chỉ có dân QT mới biết những trái cây hoang dại này thôi. Không biết ý nghĩ này có đúng không? Riêng người kể chuyện này rất nhớ về hình ảnh những đồi càn vùng trung du Ái Tử. Ngày trước những ai có dịp đi lên nơi này thường hay gặp những đồi sim tím. Đến mùa, sắc hoa màu tím hoang dại như lan xa tới tận chân trời. Xen giữa rừng sim có một vài thứ cây gọi là mốc mốc, muồng... Sim, mốc, muồng đó là những thứ chúng tôi khó lòng quên được ...
HOA SIM THẬT và trái chín
Tình cờ tác giả đọc lại lời kể của thi sĩ Hữu Loan về câu chuyện tình xưa vừa lãng mạn và u buồn tôi mới lần mò tìm hiểu cái màu tím hoa sim trên mạng.
Nhà thơ Hữu Loan và vợ sau, bà Phạm Thị Nhu năm 2009.
Chiều hành quân
Qua những đồi hoa sim
Những đồi hoa sim
những đồi hoa sim dài trong chiều không hết
Màu tím hoa sim
tím chiều hoang biền biệt ...
Áo anh sứt chỉ đường tà
Vợ anh chưa có mẹ già chưa khâu
Ai hỏi vô tình hay ác ý với nhau
Chiều hoang tím có chiều hoang biết
Chiều hoang tím tím thêm màu da diết
(1949, khóc vợ Lê Đỗ Thị Ninh)
Thi sĩ Hữu Loan có một màu tím của thơ, của tình yêu trong quá khứ. Một bài thơ nếu tôi không lầm là bài thơ tình mà dân ta cho là "hay nhất trong thế kỷ hai mươi" một thời đại thơ mới làm phong phú thêm cho kho tàng tiếng Việt. Chuyện tình Màu Tím Hoa Sim là một tình sử có thật, không chút gì hư cấu, nhân vật chính và phụ đang còn sống để chứng nhân cho đề mục này và chính vì chuyện có thật đã làm tăng thêm giá trị chuyện tình "màu tím hoa sim.
Người viết muốn nhắc về chuyện khác, đó là phân biệt thứ hoa sim trên mạng hiện nay, thứ nào là hoa sim thật?
hoa mua
hoa mua bên trái tương phản hoa trái sim bên phải
hoa sim và trái
Người viết tin, thứ hoa sim "chính gốc" thì những người tù cải tạo từng mãi "ghi nhớ trong lòng". Có hai loại sim -ăn được và không ăn được. Sim không ăn được, những người tù ngày đó hay gọi là "SIM MUA". Cây sim mua cũng có trái, nhưng thô ráp, không chín ngọt như sim thường, chỉ được một điều: sắc hoa mua đẹp lắm! sắc tím dịu dàng như "e ấp thẹn thùng", xen kẻ với những lùm sim thật, hoa trái sum xuê dưới trời mây thênh thang, hoang vắng.
Nhớ về năm tháng cũ, chúng tôi khó quên được những khi vác cây từ rừng về trại. Người viết không thể không viết lại hình ảnh đáng nhớ từ một vùng trung du Quảng Trị. Một vùng đồi càn có rất nhiều hoa dại. Nhớ nhất đó là hình ảnh nên thơ của những đồi sim đến mùa, hoa tím bạt ngàn. Hoa sim đẹp quá và cũng nhờ đó biết bao trái sim từng "an ủi" phần nào cho nhiều thân phận chiến bại binh xưa đang bị đọa đày đói khát!
Nhắc lại quá khứ không phải nhắc lại chuyện chiến tranh cùng hận thù. Ký ức hôm nay chỉ để hoài niệm lại bao dấu ấn hay hình ảnh khó quên từ những buổi chiều tà, lán trại đường về còn xa dưới mấy chân đồi sim, người tù binh tạm quên gánh nặng cây gỗ trên vai. Mấy trảng đồi sim đang mùa chín tới là thực tế trước mắt, không biết bao nhiêu trái sim chín mọng, căng tròn! Mấy toán người từ núi về, thích thú đến "ngẩn ngơ" mãi ăn sim như quên cả chuyện về?
Hơn năm mươi năm sau, những đồi sim trung du Quảng Trị nay vẫn còn. Sim hiện nay còn giúp cho người dân sống vùng trung du kiếm thêm lợi tức, đắp đổi cuộc sống hàng ngày. Hôm nay chắc hẳn hình ảnh mấy trại tù "cải tạo" cùng bóng người tù binh năm cũ đã khuất hẳn theo hoàng hôn lịch sử, tuy nhiên những trảng đồi sim vẫn còn để giúp người khơi thêm nguồn sống cho người dân nghèo vùng núi với những bụi cây sim chín trái căng tròn, chín mọng. Thời gian sẽ khỏa lấp và che phủ tất cả nhưng kẻ viết bài này vẫn tin rằng sắc tím hoa sim và tiếng mấy con chim "bắt cô trói cột" hay đa đa vẫn mãi hoài đi cùng năm tháng...
---------------------------------------
---------------------------------------
PHỤ GHI
-----------------------------------------------------------------
tiếp ...
Ngày xưa nhà thơ Hữu Loan nhìn màu tím hoa sim mà quay quắt nhớ thương người vợ trẻ xấu số, còn chúng tôi lúc này đang len lỏi mãi trong mấy đồi sim mà cám ơn đất trời Quảng Trị đã ban cho chúng tôi chút gì an ủi còn lại.
Tháng bảy sim- tháng tám mốc mốc- tiếp nối tháng chín tháng mười, trời thuơng ban thêm muồng. Những chùm muồng khi chín đã mất đi màu vàng sặc sở mà là một màu đen thẩm. Muồng chín cho vị ngọt của loại mứt chà là, xứ Nghìn Lẻ Một Đêm của những huyền thoại.
Những liếp đồi hoang vu chạy xa tít, những con đường mang tình thương cho những ai sa cơ thất thế. Và cứ thế những con đường đi mãi, ngoằn ngoèo lên tận rừng xanh. Chiều về những đồi sim san sát nhau, lan xa tận cuối tầm mắt. Ôi thương sao màu tím hoa sim cùng vị ngọt trái lành. Lãng mạn hơn chúng tôi xin gọi sim chín là "người yêu" của người thua trận.
Những liếp đồi hoang vu chạy xa tít, những con đường mang tình thương cho những ai sa cơ thất thế. Và cứ thế những con đường đi mãi, ngoằn ngoèo lên tận rừng xanh. Chiều về những đồi sim san sát nhau, lan xa tận cuối tầm mắt. Ôi thương sao màu tím hoa sim cùng vị ngọt trái lành. Lãng mạn hơn chúng tôi xin gọi sim chín là "người yêu" của người thua trận.
Chúng tôi len lỏi vào giữa đồi sim chín trong khi tai nghe tiếng con chim đa đa kêu trên gò mối xa xa nào đó hay tiếng con chim "bắt cô trói cột" mà chúng tôi ưa đổi thành:
-Không còn cơ cuộc!
-không còn cơ cuộc!
phải chăng cách nói kia nhằm để ám chỉ cho thân phận đó chăng?
Trong khoảng trời thanh vắng với núi đồi trung du đầy tràn mùa sim. Đó là khoảng thời gian chúng tôi tự cho là tự do, thú vị nhất trong tháng ngày tuyệt vọng.
Thật vậy, không phải tôi viết để cho có viết. Có những lúc tôi nhớ lại hình ảnh ngày xưa những ngày tàn cuộc chiến...những đồi sim hoang dại vắng ngắt bỏ vác cây rừng bên con đường mòn về trại rồi len lỏi tìm cái 'ăn'. Ôi những trái sim chín vị ngọt ngào an ủi rất nhiều cho những tâm hồn đang buồn da diết ..thỉnh thoảng có những tiếng chim rừng kêu văng vẳng đó đây. Cánh đồi hoang về chiều buồn làm sao? một không gian hoang vắng chẳng có bóng người. Đâu đó trong những lùm cây rậm vài khẩu pháo phòng không của quân miền bắc bỏ hoang lại đây sau cuộc chiến vừa tàn những nòng pháo vu vơ chỉ lên trời? một khối sắt vô tri còn sót lại từ một cuộc chiến tàn khốc một thời gian gầm rú tiếng đạn réo bom rền ...dĩ vãng chiến trận lướt qua như khúc phim ngày nào đó những binh đoàn những người lính chiến những đoàn xe tăng và phi cơ gầm thét...
***
Năm mươi năm sau, tâm trạng người viết thật ngạc nhiên lẫn chút gì " vui thích" khi màu tím hoang dại của hoa sim, hoa mua...được người đời trân trọng chưng vào những chậu hoa để thưởng ngoạn trong vườn. Nhất là sắc tím của hoa MUA- cũng là loài sim tuy không ăn được nhưng màu tím mặn mà của nó lại được bạn bè chăm sóc, nâng niu! Đổi thay cũng là chuyện thường tình cho nhân thế cũng như cho tạo vật. Cám ơn nhân thế đã đoái hoài một sắc hoa màu tím từng sống cùng thiên nhiên nay sắc tím kia đang có một vị trí ưu ái nào đó trong giới yêu hoa.
EDIT by
Đinh trọng Phúc
28/7/2026
No comments:
Post a Comment