|
V |
ƯỜN
ĐIỀU của Hai Lúa năm nay coi bộ được chăm sóc kỹ lắm. Chẳng lạ chi vì nghe đâu
dưới huyện năm nay thu mua không còn tám ngàn một ký mà tự nhiên nó vọt lên
trên mười ngàn!
Suốt tháng nay, Hai Lúa làm việc trong vườn điều không hề biết mệt. Hết vun gốc, anh lại làm cỏ. Bao nhiêu đọt điều bị sâu đục, anh săm soi bẻ cho kỳ hết. Đến trưa, thằng thằng Cu đầu kêu anh vô ăn cơm nhưng Hai Lúa cứ đứng mãi ngoài vườn?'
-Trên một trăm gốc mỗi cây trừ hao hụt trước sau , mình tính đổ đồng còn 2 ký một cây mùa này mình hi vọng có hai tạ điều...
...mà thời giá năm ni không khéo tính có vụng chi cũng lên được 10 ngàn một ký , tệ chi mình có được 2 triệu tức là 4 chỉ vàng chứ ít ỏi chi!
Hai Lúa cứ thừ người ra giữa nắng mà suy tính tới lui, mặc sức để thằng cu Ri, đứa con trai đầu chạy ra kêu cha mình vô ăn cơm mãi? Kêu riết một hồi thằng nhỏ phải bước tới lôi tay Hai Lúa anh mới tỉnh giấc "mơ màng "!
Đã quá bữa, Hai Lúa mới bắt đầu thấy đói. Tiếng là bữa cơm nhưng khoai nhiều hơn. Ăn khoai nhiều, đôi lúc cuốc đất anh cũng thấy nóng cổ nhưng người cha chẳng phàn nàn chi. Sống xứ rẫy, ruộng lúa hiếm hoi làm răng nhiều gạo được? Phần cơm để dành nhiều cho lủ trẻ. Bầy con cứ cách hai năm một đứa, nên chi khi giành khoai ăn để dành cơm cho con, Hai Lúa cảm thấy đó là bổn phận tự nhiên thôi.
Đang rửa chén bà Lúa bỗng thấy chồng đang la "chéo véo" ngoài vườn. Hút chưa xong điếu thuốc rê, chưa nghỉ trưa chút nào, Hai Lúa lại vác cuốc ra vườn rồi. Anh chồng đang có chuyện chi ngoài nớ mới "la ầm " lên như thế ?!
-Ui chao miềng (mình) ơi, mấy con gà nó hại tui rồi!
Bà vợ bỏ mấy cái chén đang rửa tất tả chạy ra vườn sau. Bên khoảnh đất mới cuốc thêm năm nay, bà thầy chồng đang đứng vò đầu bứt tai.
Mấy trăm hột điều năm nay vừa nẩy mầm , có một số bị bầy gà trong nhà bươi bật ngã nghiêng , những cái lá non vừa hú ,những cái rễ trắng nằm la liệt ngó thật thảm hại!
-Làm răng đây hè!? bỏ hột lại thì làm răng kịp nữa!
Theo kinh nghiệm nhà nông, hột nảy mầm từ trận mưa đầu mới tốt, còn bỏ hột lại coi như nó bị "hổ ngươi" mọc thì hi vọng mọc đó nhưng không ra chi! Hai ôn mụ Hai Lúa suýt xoa tiếc cho mấy chục hột điều bị gà phá. Mà nhốt gà lại thì là điều quá thất sách. Con gà lại còn có giá hơn. Con buôn bựa ni trả giá mua tại nhà một ký gà tơ đã lên đến mười lăm ngàn rồi. Một con gà giá trị bằng thu hoạch cả một cây điều. Mà gà nhốt lại thì làm răng nó to được ! lấy mô sùng lấy mô mối cho nó bươi nó ăn? Vợ như chồng , hai ông mụ Hai Lúa không biết tính răng?
Bỗng bà Hai Lúa mắt sáng lên :
-Tui nói với eng như vây.. , như vậy...
Hai Lúa vừa nghe vợ nói vừa "gật gù". Anh ta bỏ cuốc bỏ luôn bữa chiều làm cỏ, vô lại trong nhà thi hành ngay sáng kiến của vợ. Hai lấy miếng ruột xe đạp, hì hục cắt ra mấy miếng tròn tròn, ở giữa mỗi miếng anh ta khoét một lỗ nho nhỏ.
Tối lại chờ bầy gà vô chuồng hết, hai vợ chồng bắt đầu đem từng con gà ra đeo từng miếng lốp tròn đó vào chân bầy gà. Ngó thì dễ , rứa mà hai vợ chồng "đeo dép lốp "xong thì quá nửa đêm. Ngoại trừ mấy đứa em đang ngủ say, Cu Ry - thằng trai đầu được dịp thức ngủ theo dõi ba mạ nó lay hoay làm việc.
Sáng lại, Hai Lúa thức giấc thật sớm. Anh ta đang nôn nóng biết kết quả sáng kiến của vợ, việc bầy gà “đeo dép lốp”. Mới tờ mờ , theo thói quen bầy gà trong nhà lần lượt nhảy xuống chuồng. Con gà mạ bên kia không ở chuồng, được mở lồng sắt cho ra cũng tục tục gọi con. Con gà trống đầu bầy vỗ cánh phành phạch gáy thêm một hồi. Âm thanh quen thuộc mọi sáng vẫn y vậy, nhưng sáng nay Hai Lúa nôn nóng thiệt tình, anh ta đứng núp xa xa mà nhìn bầy gà "hành sự " ra sao?
Rõ ràng bầy gà theo thói quen ra miếng đất mới canh của Hai Lúa mà kiếm ăn. Mấy hôm đó, Hai Lúa bận làm cỏ điều cho vạt đất bên tê thì làm răng biết được chuyện mấy con gà bươi điều non của anh ta? Mỗi con gà sáng nay đều mang hai miếng lốp đen dưới chân tự dưng khựng lại do không thể nào bươi được nũa! Có con dùng mỏ mổ liên hồi vào miếng cao su, có con thì "rảy rảy" cho miếng cao su văng đi nhưng chúng đành thúc thủ vì mấy miếng cao su tuy mềm nhưng lại "dai dếch" rứa tê!
Hai Lúa mục kích hơn nửa giờ, hắn muốn tận mắt nhìn cho rõ ràng kết quả. Khi chắc chắn bầy gà "đã thua" anh ta chạy bay vô nhà:
-Mạ thằng Ry ơi! mạ mi ơi, miềng (mình) thắng rồi, miềng thắng rồi!!!
Bà Hai Lúa đang ngon giấc do hồi đêm thức hơi khuya, giật phắc mình:
-Chi rứa, chi rứa?
-Bầy gà , bầy gà...
Hai Lúa mừng quá nên miệng ú ớ, lắp bắp:
-Bầy gà hắn thua rồi! mắc lốp dưới chưn (chân) không tài chi mà bươi được mấy hột điều của tui!
-Phải rứa chớ - bệnh quỷ phải có thuốc tiên chớ!
Sơn Mỹ 1986 tác giả và một thời "Hai Lúa"
Bà cũng mừng lây với cái vui của chồng. Nửa hãnh diện nhờ trí thông minh của mình, nửa cũng mừng do miếng đất mới với số cây điều mới nhờ trời gia đình năm tới khá hơn.
Riêng Hai Lúa hôm đó trong người vui quá cỡ. Mấy tạ điều ra tết hy vọng nắm chắc trong tay; cùng thêm đám điều mới canh ni nữa thì hi vọng tương lai khắm khá. Hình ảnh mấy chiếc nhẫn vàng, sáng lấp lánh trong trí anh ta- những ước mơ của một người bàn tay thô ráp với cái cuốc, cái rựa – nhờ cái đích nói trên nên anh chàng cuốc đất chẳng hề biết mệt.
-Phải rứa chớ, làm răng mà không trị được chúng?
Chợt ông chồng tưởng tượng thêm rằng có thể gà "mang dép lốp" này là phát minh "độc nhất vô nhị " cũng nên. Chỉ có nhà Hai Lúa mới có thôi. Hơi tức cười một chút nhưng Hai Lúa nghĩ thầm: "không chừng mai mốt miềng cũng mần (làm) một xưởng làm "dép gà" ngay trong nhà, vừa tạo việc cho vợ và thằng Cu đầu vừa bán ra cho bà con trong xã kiếm mớ tiền?
Đang miên man vui “chiến thắng”, bỗng nhiên vợ anh giọng chùng xuống:
-Ui, khôn được mô?! bầy gà không bươi được thì làm răng hắn béo ra? Mưa xuống thì bầy gà nhà miềng nhờ bươi mới to. Bựa ni gà mỗi ký gần mười lăm ngàn rồi!
-Hứ? …ừ hè , ừ hè...
Hai Lúa bỗng chưng hửng, giọng ngỡ ngàng! Một thoáng suy nghĩ nhanh anh ta biết vợ mình nói, nghe rất có lý.
Một niềm vui tới với hai vợ chồng chỉ thoáng qua vỏn vẹn phút giây. Nó vụt nhanh như con chuồn chuồn vừa đậu thăm đọt bông cải vườn sau lại bay qua nương người khác. Thật thế, lại NỖI LO khác đến với hai vợ chồng…đó là “bầy gà không béo được” khi mưa xuống, thức ăn giẫy đầy mối bay tứ tung tha hồ cho bầy gà nhà no bụng!?
Hai Lúa lửng thửng ra lại nương điều, miệng cứ lẩm bẩm:
-Tháo mấy cái "dép lốp " ra thì tụi hắn phá điều, mà đeo lốp thì gà đói ...làm răng, làm răng hè?...
Suốt buổi sáng đó, Hai Lúa vẫn tiếp tục làm cỏ. Lâu lâu anh ta chống cuốc, buồn bã đứng ngó về đám đất mới canh, nơi có mấy trăm hạt điều đang nhú mầm. Một miếng đất chan chứa niềm mơ, là một tương lai đang nằm mô phía trước. Đó là những tính toán bình dị của con nhà nông. Những kiếp người sống nhờ vào nương khoai rẫy lúa cùng mấy trăm hạt điều đang nhú mầm hy vọng nhưng số phận cứ mãi thách đố, mong cầu./.
Đinh trọng Phúc
tái biên 21/9/2026
