Sunday, August 30, 2026

NHỚ MẸ và bài hát TÌNH ANH LÍNH CHIẾN

Xuyên lá cành trăng lên lều vải
Lòng đất ấm thương tình đôi mươi
Thương những người mạch sống đang khơi
Đang tìm một cuộc đời cho lòng vơi nét phong sương...

(Tình Anh Lính Chiến/ Lam Phương 1959)


    

N

        hớ sao những ngày nhỏ dại, khoảng vào đầu thập niên cứ nhớ mẹ tôi mỗi lần đi buôn bán đường xa về lại ậm ừ hát những câu trong bài hát "Tình Anh Lính Chiến". Thú thật, thuở nhỏ đứa bé trai kia nghe thì có nghe nhưng chẳng hiểu gì? Niềm vui là lúc thấy bóng mẹ, loáng thoáng trong tiềm thức cái áo dài bạc màu mẹ bận, cái nón lá nghiêng nghiêng che khuôn mặt mẹ, cái bể nước bên cây khế sau vườn nhà ngoại. Mẹ vừa rửa chân vừa hát nho nhỏ, tiếng hát bài ca đó như niềm vui giữa hai mẹ con khi mẹ đã về.

Một thời mẹ còn trẻ sống nhờ dưới mái nhà cùng đùm bọc của bà ngoại. Ông ngoại mất sớm lúc người viết chưa ra đời. Mẹ tôi buôn bán đường xa gửi tôi và 2 em gái lại cho bà ngoại chăm. Bà ngoại kể rằng (trí nhớ tôi lại còn nhớ nữa) năm tôi chưa đặng một tuổi, cứ lần nghe bà soạn chén đọi nghe tiếng lịch kịch, tôi vốn tính háu ăn, vội lổm nhổm bò nhanh tới bên người. Nghĩ lại phải chăng do "háu ăn từ lúc mới biết bò", nên giờ naỳ tôi hay kể lại cái chuyện "ăn hàng"!?



Mới bảy tuổi đầu thế mà tôi còn nhớ lời nhạc mẹ tôi thích. Những lần âu yếm con trai  mẹ lại lẩm nhẩm bài hát Tình Anh Lính Chiến. Sau này người viết mới biết được bài hát đó của nhạc sĩ Lam Phương ra đời năm 1959. Dù sao chăng nữa, tôi vẫn tin bài hát đó đánh dấu một thời điểm bản nhạc từng được nhiều người ưa thích trong đó có mẹ. Mẹ về hay "ậm ừ" nho nhỏ hát một mình và chỉ có đứa con trai lẻo đẻo theo mẹ nhớ thôi! Tuy còn nhỏ nhưng cái tính "nhớ dai", nhờ thế nên tôi hay viết về hoài niệm, ký ức... Tôi nhớ  hình ảnh cái table de Nuit cũ kỷ màu hạt dẻ đặt đầu giường cho cả mấy mẹ con...nào cái hộp đựng bánh của Pháp, cái hộp không, mẹ dùng đựng vài thứ son phấn. Ôi cái hộp sắt tây vuông đó cũ làm sao? hình bà đầm phía ngoài nắp nhưng đã nhạt nhòa vài nơi. Có thể cái hộp mẹ dùng đã lâu ngày, có thể từ lúc mẹ mới lấy ba tôi. Tò mò mở ra xem đứa bé trai còn thấy một hai thỏi son dùng đã nhiều lần, cái hộp phấn tròn tròn cùng thêm vài thứ khác nhưng đã cũ kỷ. Đứa con trai chưa quên bận ngọc bích màu xanh của mẹ, chắc là đắt giá lắm?! Mẹ có bận ngọc lúc nào? người viết chẳng hay nhưng nay người viết còn giữ được tấm hình mẹ cùng bận ngọc giúp tôi nhớ về mẹ và ngày tháng cũ.


Một ngày xưa, nhà Ngoại một đại gia đình bảo bọc chở che cho tất cả. Tuy lợp tranh nhưng là một mái tranh rộng lớn gồm mấy gia các cậu, ba mẹ tôi đều đùm bọc nhau cùng sống. Những năm tiếp theo, cũng từ phường Đệ Tứ...các cậu tôi lần lượt khoác áo chiến y, tòng quân nhập ngũ. Các cậu ra đi, các chú trong thôn cũng ra đi. Một thời chiến tranh "bom gầm đạn réo",  xóm làng bà con luôn nhớ nhung và mong đợi người về!


Anh chiến trường tôi nơi hậu tuyến
Đời lính chiến xui gặp nhau đây
Đôi đứa mình còn mỗi đêm nay
Nói gì cạn niềm thương để rồi mai ta lên đường...

           

Tôi nhớ mang máng, chỉ một hai đoạn đầu..nhất là câu "xuyên lá cành trăng lên lều vải.." rồi tưởng tượng ra ánh trăng nào đó sáng vằng vặc, qua lá, qua cành. Năm đó tôi chưa hình dung rõ ràng, tình cảm chan hòa với người lính chiến ra sao. Có thể đó là một thời người hậu phương ca tụng những người trai lên đường giúp nước. Những người mẹ, người chị, người bạn, người yêu ở lại hậu phương ngày ngày thương nhớ và ngưỡng mộ bao lớp thanh niên ra đi. Tuổi thơ sinh ra nơi quê ngoại. Ba tôi là công chức. Chỉ các cậu tôi là quân đội. Khói lửa chiến chinh càng lúc càng ngập tràn. Tôi lớn dần bên quê hương đất khổ, ý thức nét oai hùng từ những bộ rằn ri các cậu bận mỗi lần về phép hay hành quân ra vùng giới tuyến. Những ngày tôi lớn khôn thêm, lời bài hát cũ mẹ tôi hay hát trước kia nhạt nhòa theo năm tháng.




Rồi ngày mai ra đi
Chốn biên thùy anh sá chi gian nguy
Có bao giờ anh nhớ chăng
Đêm nào nằm gần nhau
Hồn xây mộng ước mai sau...



Quả đúng, bản Nhạc Tình Anh Lính Chiến theo thời gian qua các thập niên 70, 80 ...ít hát dần đi. Ra đến hải ngoại tôi chưa nghe các ca sĩ hát lại trên sân khấu lớn lần nào, ngoại trừ băng nhạc.


Dù chỉ họa hoằn, mỗi khi tôi có dịp nghe lại bản Tình Anh Lính Chiến đó là lúc tôi chợt nhớ đến mẹ hiền. Hình ảnh ngày xưa, mấy anh em ở với ngoại hàng ngày hay ngóng mẹ về.


Mai nếu đời ngăn chia ngàn lối
Đừng quên nhé những ngày bên nhau
Đêm cuối cùng buồn quá anh ơi
Bao giờ tình ngàn phương hòa lòng trai nơi sa trường


Giã từ thành phố thân yêu, một thành phố có những chàng trai ra đi từ thôn xóm cũ. Những người bạn hay những lứa thanh niên cất bước tòng quân trong đó có các cậu tôi ra đi giã từ Quảng Trị từ dạo đó.


 Cho đến nay kỷ niệm với bài hát xa xưa riêng tôi ngày đó chỉ là là đứa con trai, người anh đầu, lại hay lẻo đẻo bê theo mẹ. Lời mẹ hát thì thầm bài ca năm cũ. Trong trí nhớ tôi chỉ là câu hát đầu cho đến sau này tôi mới biết tên. Thế nhưng tôi lại xúc động làm sao, đó là lời ca, mỗi lần nghe làm tôi chạnh nhớ đến mẹ hiền cùng ngày tháng tảo tần và êm đềm bên ngoại./.


Đinh trọng Phúc

cuối năm 2023

edit  30/8/2026

No comments:

Post a Comment

CHUYỆN KỂ VƯỜN ĐIỀU của HAI LÚA và BẦY GÀ MANG DÉP LỐP tại XÃ SƠN MỸ

V ƯỜN ĐIỀU của Hai Lúa năm nay coi bộ được chăm sóc kỹ lắm. Chẳng lạ chi vì nghe đâu dưới huyện năm nay thu mua không cò...