Trân Bụi Khổng Lồ
Khoảng cuối tháng Năm bầu trời tự nhiên nhợt nhạt hẳn khi những đụn mây dày đặc trong mùa xuân tiêu tan đâu mất? Ánh mặt trời chiếu ánh nắng như thiêu đốt lên những cánh đồng bắp ngày này qua ngày khác cho đến khi người ta thấy những viền màu nâu bắt đầu lan dần dọc theo các mép lá. Có những đám mây xuất hiện nhưng lại biến mất rồi chẳng còn trở lại. Nhiều đám cỏ dại đổi màu xanh đậm hơn để tự bảo vệ và không còn lan rộng ra nổi nữa! Mặt đất khô róm lại thành những lớp khô giòn. Bầu trời càng nhợt nhạt thì mặt đất lại càng nhợt nhạt theo, vùng đất đỏ nay trở thành màu hồng, vùng đất xám nay trở thành màu bạc phếch.
Đất khô lắng đầy trong các mương nhỏ. Từng loạt nhỏ chuột đồng và bầy kiến bắt đầu di cư. Rồi khi ánh nắng càng trở nên gay gắt ngày qua ngày, giờ những cái lá non xanh của bắp không còn đứng thẳng được nữa! thoạt đầu chúng hơi cong lại, và rồi phần giữa sóng lá yếu dần, từng chiếc lá khuỵu xuống. Giờ đây các đường viền cháy xậm của lá bắp lại lan rộng dần vào phần sóng lá. Mấy đám cỏ dại tả tơi cụp xuống tận rễ. Không khí thật loãng và bầu trời càng trở nên nhợt nhạt... mỗi một ngày mặt đất lại càng nhợt nhạt hơn.
Vài toán người di chuyển trên đường. Bánh xe nghiến trên mặt đường, móng ngựa gõ cồm cộp trên đất, mặt đất vỡ vụn thế là bụi tạo thành. Mọi thứ di động đều tung thêm bụi vào bầu trời- Một gã đi bộ làm tung đám bụi mỏng lên ngang thắt lưng, một cỗ xe ngựa cũng đủ bắn bụi cao ngang hàng rào. Một chiếc xe hơi chạy ngang làm dấy lên cuồn cuộn một lớp mây bụi dày đằng sau. Bụi lại tiếp tục dấy lên vậy mãi không thôi!
Nửa tháng sáu qua rồi. Những đám mây lớn dần xuất hiện từ bầu trời Texas và vùng Vịnh, những đám mây lớn cao mang đầy mưa. Đàn ông làm việc trên đồng, họ ngửa cổ trông lên những đám mây kia, mũi ngửi ngửi, xong đưa ngón tay thấm nước lên trời đoán chừng ngọn gió. Bầy ngựa lại chộn rộn khi mây tăng lên. Đám mưa rơi một ít làm bắn tung vài giọt nước xong lại vội vả bay đi vùng khác. Đằng sau chúng giờ đây lại một bầu trời nhợt nhạt và mặt trời tiếp tục gay gắt. Trong đám bụi đất còn vài dấu vết mấy hạt mưa hiếm hoi vừa rơi, trên đám bắp cũng có dấu vết vài giọt nước vừa rơi, chỉ ngần ấy thôi . Có cơn gió nhẹ theo sau đưa đám mây đó tiến về huớng bắc, ngọn gió nhẹ qua làm rung rinh đám bắp đang khô héo. Một ngày nữa lại qua, gió tăng thêm mạnh hơn, đều đặn , không thay đổi. Nhiều đám bụi trên mặt đường cuốn tung lên phủ xuống mấy đám cỏ dại cạnh mấy cánh đồng. Bầu trời dần dà đen thẩm lại do bụi. Gió rà qua mặt đất tung bụi lên và mang chúng đi xa. Gió càng lúc càng mạnh. Mưa làm vỡ lớp đất khô trên mặt, gió tung bụi lên khỏi những cánh đồng, xong đưa những đám mây bụi xám xịt kia vào bầu trời trông y những đám khói đen khổng lồ từ từ lan rộng. Bao chiếc lá bắp khô đập phành phạch theo gió, tạo thành thứ âm thanh khô khốc vội vã. Thứ bụi chứa loại đất tốt kia không rơi trở lại mặt đất, giờ đang lẩn vào trong không gian tối mịt kia.
Gió càng lúc càng mạnh. Gió xói qua dưới từng phiến đá kéo tốc ra hết mọi thứ- cỏ lá khô, ngay cả cục đất nhỏ, tất cả cuốn theo hướng đi của gió khi nó lướt qua cánh đồng. Không khí và bầu trời đen kịt chỉ để mặt trời chiếu những lửa đỏ ối xuyên qua. Đó là cả một sự nhức nhối trong bầu trời. Ban đêm, ngọn gió tàn bạo kia lại càng lướt nhanh qua cánh đồng, xới tung lớp rễ con của bắp. Những chiếc lá bắp yếu ớt cố đứng vững trước gió cho đến một lúc lớp rễ thực sự bị trốc ra và tất cả cùng ngã rạp theo huớng đi của gió.
Bình minh đến, nhưng không đồng nghĩa với ngày. Một mặt trời đỏ trong bầu trời màu xám xuất hiện. Đó là một vòng tròn đỏ ẩn hiện cho rất ít ánh sáng tạo thành một vùng sáng lờ mờ. Ngày càng lên cao, vùng sáng lờ mờ này lại chuyển qua màu tối đậm hơn. Gió tiếp tục gào thét cày qua những đám bắp ngả rạp rên rỉ.
Đàn ông, đàn bà chen chúc núp trong nhà. Mỗi khi ra khỏi nhà, họ buộc chặt khăn tay vào mũi hay cặp che mắt tròn bảo vệ đôi mắt.
Đêm về, một bầu trời đen kịt. Ánh sao không thể nào xuyên xuống mặt đất. Ngoài vườn không thể nào thấy ánh sáng trong nhà hắt qua cửa sổ. Bụi đã trộn đậm đều với không khí để tạo ra một hỗn hợp. Mọi nhà cửa đều đóng kín bưng. Mọi khe hở cửa sổ và cửa ra vào đều được chèn bằng vải. Thế nhưng bụi cũng len vào được. Không ai nhìn ra nỗi thứ bụi mịn này trong không khí. Chúng như lớp phấn hoa bám vào ghế, bàn, dĩa ăn cơm. Người ta phủi bụi bám trên vai. Bụi đọng lại một đường dài ngay ngạch cửa.
Khoảng nửa đêm, gió đã đi qua trả lại sự vắng lặng cho vùng đất. Thứ không khí chứa đầy bụi giờ đây lại cản trở âm thanh còn nhiều hơn sương mù gấp bội. Người ta nằm gắng trên giường cố lắng nghe tiếng gió ngưng thổi. Họ tiếp tục nằm yên lặng cố lắng tai thật sâu vào khoảng không gian lặng yên đó. Có tiếng gà gáy, âm thanh nghe cũng bị nghèn nghẹn qua làn không khí kia. Người ta không tài nào nằm yên trên giường mãi, họ đang cần một buổi sáng. Họ biết phải chờ rất lâu không khí mới hết bụi. Buổi sáng, màn bụi treo dày đặc trông y một lớp sương mù. Mặt trời chín đỏ như màu máu. Suốt ngày bụi sẽ liên tục từ trên trời tiếp tục lắng xuống. Rồi ngày kế tiếp cũng y vậy. Cho đến lúc bụi tạo thành một lớp dày che kín mặt đất. Chúng đọng trên bắp, trên cọc hàng rào, trên bao lớp hàng kẻm gai, ứ từng lớp trên mái nhà, trên bao lớp cỏ dại cùng cây cối...
Họ tiếp tục ra khỏi nhà. Lúc ngửi được mùi không khí nóng bỏng, khó chịu, họ lại vội che mũi lại ngay. Trẻ con cũng lóp ngóp bò ra, nhưng chúng không còn nô đùa như trước mỗi dịp có mưa. Mấy gã đàn ông đứng tần ngần cạnh hàng rào. Họ lặng nhìn đồng bắp bị trận hạn thiêu rụi , hủy hoại chỉ còn lác đác còn vài ngọn lá xanh nào đó ngắc ngoải nhô ra nơi nào ít bụi. Họ đứng yên rất lâu chẳng hề nhúc nhích. Giờ đây cánh đàn bà lại chui ra khỏi nhà, đứng cạnh đàn ông -họ đoán xem có nghỉ làm không ? Họ âm thầm xem nét mặt đàn ông để đoàn biết ý nghĩ trong họ, có thể bắp đã tiêu tan hết và còn lại một ít gì đó . Đám trẻ đứng gần ,dùng chân vẽ vu vơ trên đất. Chúng đoán chừng xem đàn bà và đàn ông sẽ nghỉ làm hay không ? Bọn trẻ lại nhìn trộm nét mặt đàn ông và đàn bà , lại dùng chân cẩn thận vẽ thêm những đường thẳng trên đất. Mấy con ngựa lại máng rúc đầu vào uống nước làm sạch đi những lớp bụi đọng trên thành máng. Giờ đàn bà biết rằng đã bình yên và sẽ không nghỉ làm.
Người vợ hỏi chồng:
-Chúng mình sẽ làm gì đây hả mình?
Người chồng bâng khuâng:
- Anh không biết nữa. Nhưng sẽ yên thôi!
Đàn bà biết sẽ yên thôi, rồi lũ con đang chăm chú nhìn cha mẹ cũng biết sẽ yên thôi. Trong thâm tâm, đàn bà và đám trẻ tự biết rằng họ sẽ không bao giờ có rủi ro nào quá lớn mỗi khi chồng và cha chúng còn an toàn. Đàn bà vào nhà tiếp tục công việc. Lủ trẻ sau khi cẩn thận dòm chừng rồi lại tiếp tục nô đùa. Càng về cuối ngày thì mặt trời càng ít đỏ hơn nhưng vẫn thổi những tia lửa gay gắt lên mặt đất dày bụi. Mấy gã đàn ông kia tiếp tục ngồi trước lối vào nhà. Hai tay họ lại tiếp tục vân vê cái que và những viên đá nhỏ. Họ mãi ngồi yên như thế- suy nghĩ -vẽ vời gì đó trong đầu./.
chữ ký của nhà văn Mỹ John Steinbeck
Đinh trọng Phúc chuyển ngữ
NGUỒN: The Grapes of Wrath by John E. Steinbeck
No comments:
Post a Comment