THỊ TRƯỜNG TỰ DO CŨNG LÀ MỸ, BẢO HỘ MẬU DỊCH CŨNG LÀ MỸ

 I- MỸ DẪN ĐẦU THỊ TRƯỜNG TỰ DO VỚI CHIẾN LƯỢC TOÀN CẦU HÓA KINH TẾ THẾ GIỚI 

Chào bạn đọc

    Nếu chúng ta cùng hồi tưởng lại không gian và hoàn cảnh trong thời CHIẾN TRANH LẠNH  (Cold War) thì hình ảnh những đại công ty các nước Tư Bản ồ ạt làm ăn tại các nước theo chế độ Xã Hội Chủ Nghĩa hay các nước trong Khối Thứ Ba là những hình ảnh ‘lạ lùng không thể tin được’ vào thời đó. Một thời gian Tư Bản và Cộng Sản xem nhau như  “nước và lửa”, thù địch, đối kháng cùng chiến tranh một mất một còn. Thế mà những điều ta không thể tin nay đã thành sự thật. Tư bản đã bắt tay với CS mà những chuyến công du ‘con thoi’ của Henry Kissinger cựu ngoại trưởng Hoa Kỳ vào đầu năm 1971 tới Bắc Kinh là dấu hiệu cho một cuộc cách mạng về kinh tế chính trị hoàn cầu.

                 Henry Kissinger và Chu ân Lai năm 1971 

     Một sự thật rất đắng cay cho những con người từng phục vụ và bảo vệ VNCH, một mảnh đất thân yêu từng ươm mầm tự do dân chủ và chế độ Cộng Hòa nhưng đã bị bức tử trong sự thay đổi thời thế và hoạch định từ bàn cờ chính trị quốc tế.  Bàn cờ chính trị kinh tế thế giới đã lật qua một trang mới đó là hệ quả của chiến lược TOÀN CẦU HÓA KINH TẾ THẾ GIỚI còn gọi tắt là TOÀN CẦU HÓA. Đáng thương cho VNCH là một nước nạn nhân cho Toàn Cầu Hóa này do hoàn cảnh đặc biệt về cuộc chiến QUốc Cộng mà bước rút lui của quân đội Hoa Kỳ về nước được đánh đổi bằng cái chết của VNCH và mở màn cho Toàn Cầu Hóa mà sự vững mạnh của nền kinh tế thứ hai thế giới của Trung Hoa là thí dụ điển hình nhất.

    Sự thật của TOÀN CẦU HÓA kinh tế thế giới đã cho ta thấy rất nhiều nhà TỶ PHÚ ĐỎ mọc lên từ vùng đất CS như Trung Cộng và Việt Nam hiện tại. Một sự thật không chối bỏ đó là cuộc sống sung túc hơn, đầy đủ hơn, thay đổi màu da sắc áo từ những nước có thu nhập đầu người thấp nhất thế giới như VN và ngay cả Trung Hoa và giờ đây lợi tức đầu người đang lên cao một cách nhanh chóng.

    Nhưng dù sao trong sự thay đổi tích cực của Toàn Cầu Hóa vẫn có những nhược điểm của nó. Các chính trị  gia thế giới, các kinh tế gia, các nhà xã hội học, các nhà đấu tranh cho công bằng xã hội họ vẫn có người bênh, kẻ chống.

    TOÀN CẦU HÓA KINH TẾ THẾ GIỚI NHỮNG ĐIỀU BÊNH VÀ CHỐNG

CÁCH NHÌN TỔNG THỂ VỀ TOÀN CẦU HÓA

Thế giới của chúng ta đang trở thành gần gũi hơn. Phương tiện dồi dào. Sự giao lưu du lịch càng lúc càng tăng bắt nguồn từ lợi tức kinh tế cá nhân khấm khá hơn từ lúc có Toàn Cầu Hóa. Cuộc thương mãi điện tử và điện toán càng làm còn người tiếp cận và làm ăn càng lúc càng nhanh, tầm mức càng ngày càng lớn hơn. Một ví dụ rất rõ ràng Hoa Kỳ càng ngày càng nhập hàng của VN càng nhiều lên hàng trăm tỷ đô la. Còn Bắc Kinh có mức độ thặng dư mậu dịch với nội địa Hoa Kỳ trên cả ba ngàn tỷ USD...

A- Ưu điểm của Toàn cầu hóa là gì?

1. TỰ DO THƯƠNG MẠI

Toàn cầu hóa xóa bỏ biên giới từ rào cản thuế quan cùng cấm đoán sự trợ giá hay bảo hộ giá của nhà nước. Không có biên giới thuế, người tiêu dùng có thể mua các mặt hàng từ mọi nơi trên thế giới với giá rẻ hơn. Từ năm 2008 tới 2015 các nước trong khối G20 (20 cường quốc kỹ nghệ) đã xóa đi 1200 rào cản để tự do hóa thương mại và được thực thi đầy đủ và được khuyến khích thêm. Không có thuế nhập khẩu các mặt hàng các nước đối tác được khuyến khích tiêu dùng do giá rẻ hơn so với thuế nhập như trong thời ‘bảo hộ mậu dịch’.

 

2. THƯƠNG MẠI ĐƯỢC KHUYẾN KHÍCH DO TIÊU THỤ GIA TĂNG SẼ GIA TĂNG VIỆC LÀM

Khi có ít rào cản thuế quan người tiêu dùng nói chung sẽ mua nhiều thứ hơn do giá hạ. Điều này tạo ra nền tảng mà các doanh nghiệp các nước sản xuất ra mặt hàng đó sẽ tạo ra nhiều việc làm hơn. Toàn cầu hóa với thương mại tự do cũng làm tăng cạnh tranh, có nghĩa các nơi sản xuất mặt hàng phải làm sao có mặt hàng tốt và rẻ để gia tăng tiêu thụ.  Hiện nay tại VN việc làm càng lúc càng cần nhân công; lương hướng càng lúc càng tăng. Đầu tư ngoại quốc đổ vào ào ạt. VN nhập cảng vào Mỹ và Mỹ cũng xuất hàng qua VN là bước tiếp nối của Toàn Cầu Hóa khi nền kinh tế Trung Hoa đã quá nóng.

3. TOÀN CẦU HÓA SẼ LOẠI BỎ ĐƯỢC THAO TÚNG TIỀN TỆ

Trong nền kinh tế toàn cầu hóa các quốc gia không có quyền thao túng tiền tệ để làm lợi cho mặt hàng của mình. Có nghĩa trong buôn bán qua lại không nước nào có quyền làm cho đồng bạc mình rẻ hơn nhập hàng nhiều hơn vào nước khác và để nước khác phải chịu thiệt hại do hàng của họ nhập vào nước đó bị đắt đỏ hơn. WTO (Tổ Chức Mậu Dịch Thế Giới)  cũng là một nhà trọng tài cho các vụ khiếu nại này. Với toàn cầu hóa, các quốc gia không còn nhu cầu thao túng tiền tệ của họ để đạt được lợi thế về giá, do đó, người tiêu dùng có thể được hưởng lợi từ kết quả trên do mua với giá đúng của nó nhập vào.

4. BIÊN GIỚI MỞ RỘNG trong Toàn Cầu Hóa các nước nghèo khổ thu nhập thấp sẽ có cơ hội thăng tiến khá giả hơn.

Rõ ràng hiện nay đời sống của các nước trước đây nghèo khổ hiện nay bộ mặt đã thay đổi hoàn toàn trong chính sách giao lưu kinh tế trong Toàn Cầu Hóa. Các quốc gia nghèo trước đây như Trung Hoa, VN và nhiều nước khác đều trong danh sách các nước Đang Phát Triển (developing countries)

 

5-  SỰ GIAO THOA THẾ GIỚI PHONG PHÚ ĐA DẠNG HƠN

Khi các biên giới giao thương được xóa bỏ, mọi người có khả năng giao tiếp với nhau một cách tự do hơn. Từ đó gián tiếp tạo ra nhiều sự giao thoa giữa các nền văn hóa, cho phép mọi người có cái nhìn sâu sắc hơn về thế giới. Khi người dân tiếp cận với nhiều thông tin hơn, họ sẽ có khả năng đưa ra quyết định tốt hơn.  Chúng ta sẽ có nhiều hiểu biết nhiều về người nước ngoài, tất cả quan niệm sẽ cởi mở bao dung hơn ngày xưa.  

7.   SỰ BỐC LỘT LAO ĐỘNG SẼ KHÓ XẢY RA TRONG TOÀN CẦU HÓA

Một trong những cách mà hàng hóa được sản xuất với giá rẻ trên thế giới ngày nay là do sự bóc lột sức lao động mà có. Điển hình là Trung Cộng đang bốc lột sức lao động của tù nhân nhất là người Duy Ngô Nhĩ đang bị thế giới lên án. Chính quyền Hoa Kỳ cũng hạn chế nhập các loại hàng do Trung Cộng bốc lột tù nhân. Sự kiện này do Toàn Cầu Hóa cấm chỉ bốc lột lao động trẻ em, lao động tù nhân và buôn người.

 

B- Ý TƯỞNG CHỐNG TOÀN CẦU HÓA (nhược điểm)

1. CÔNG ĂN VIỆC LÀM BỊ CHUYỂN TỚI CÁC NƯỚC CÓ CHI PHÍ SẢN XUẤT RẺ HƠN

Toàn cầu hóa tạo ra nhiều công việc làm; nhưng chúng có xu hướng được tạo ra nhiều ở những nơi có chi phí lao động rẻ nhất. Ngay cả trong một nước,  chi phí kinh doanh ở một số khu vực hay tiểu bang, quận hạt… rẻ hơn các khu vực khác sẽ hấp thụ các doanh nghiệp tới làm ăn hơn. Ví dụ hàng triệu công việc tại Mỹ bị mất đi do hãng đầu tư tại Trung Hoa trong mấy thập niên qua

2 .  TOÀN CẦU HÓA TẠO RA VĂN HÓA LO ÂU

Bạn đọc có thể thắc mắc với ý tưởng này. Thực sự, chủ công ty doanh nghiệp có thể dùng ý tưởng  “dời công ty” sang các nước có công lao động rẻ hơn để dọa dẩm kỹ sư hay công nhân trong nước họ. Mặc dù, họ sẽ không di chuyển. Từ đó không có ai dám đòi hỏi tăng lương hay các quyền lợi khác do sợ bị mất việc. Có khi do tình trạng đóng cửa của các công ty, lương bị cắt giảm liên tục nhưng các hãng phải đóng cửa ra đi…ví dụ qua mở tại Trung Cộng hay các nước Á Châu để duy trì lợi tức hay duy trì khả năng cạnh tranh.

3. Nó tạo ra một hệ thống chính trị nơi những người lớn nhất và giàu nhất có ảnh hưởng.

Rõ ràng các tập đoàn đa quốc hiện nay bao gồm các công ty lớn những giới vận động hành lang và các ông chủ lớn đã tham gia vào chính trị để có những quy định và luật pháp thuận lợi cho việc làm ăn của họ. Ngay trong nội tình các nước đang phát triển các tỷ phú và tập đoàn thi nhau xuất hiện. Các đại gia đỏ từng bước khuynh loát chính phủ do họ có nhiều tiền nhất.

4- CÁC KHU VỰC GIÀU CÓ LUÔN TIÊU THỤ NHIỀU TÀI NGUYÊN ĐỊA CẦU NHẤT VÀ GIA TĂNG NHANH MỨC ĐỘ Ô NHIỄM ĐỊA CẦU 

Không chỉ những tập đoàn đa quốc lớn nhất và những đại tỷ phú thế giới mới hưởng lợi từ toàn cầu hóa. Các khu vực giàu có trên thế giới luôn tiêu thụ tài nguyên địa cầu nhiều nhất. Họ dùng chiêu bài rằng sản xuất cho phần còn lại của thế giới. Theo Chương Trình Phát Triển Liên Hiệp Quốc các nước thuộc G20 tiêu thụ hết 86% tài nguyên địa cầu trong lúc 80% nước nghèo còn lại chỉ còn tiêu thụ 14% tài nguyên còn lại của địa cầu này mà thôi.

Phát triển kinh tế thế giới đang làm gia tăng tình trạng Hâm Nóng Địa Cầu là mối đe dọa thảm họa trong tương lai cho thế giới.

5- TOÀN CẦU HÓA GIÁN TIẾP ĐƯA DỊCH BỆNH LAN TRUYỀN NHANH HƠN

Đại dịch COVID-19 là thí dụ điển hình. Biên giới mở và kinh doanh trong toàn cầu hóa đưa dịch bệnh lan nhanh chưa đầy 14 ngày. Dịch bệnh có thể tới bất cứ vùng xa xôi hẻo lánh nào trong thời đại toàn cầu hóa.

 

6. Các chương trình xã hội hoạt động như mạng lưới an sinh xã hội có thể bị loại bỏ.

Toàn cầu Hóa can thiệp vào chính sách các nước nghèo qua chương trình cho vay từ World Bank hay Quỹ Tiền Tệ Thế Giới tới các nước nghèo này. Nhưng các quốc gia này lại không được dùng tiền này đài thọ cho chương trình an sinh xã hội của họ đối với số đông nghèo khổ. Nhiều quốc gia trước đây từng cung cấp cho những người nghèo nhất của họ một mạng lưới an toàn để tồn tại. Điều này bao gồm phiếu thực phẩm, cung cấp nhà ở và các lợi ích khác có thể biến mất trong một thế giới đã toàn cầu hóa. Khi gia nhập vào toàn cầu hóa WTO là một điển hình. Một quốc gia nếu sống biệt lập, đơn lẻ thường có thể tự lo cho dân qua hệ thống thuế, phúc lợi xã hội và chăm sóc sức khỏe

7. SỰ BIẾN MẤT DANH TÍNH CỦA DÂN TỘC VÀ VĂN HÓA ĐẤT NƯỚC BỊ XÂM THỰC VÀ BIẾN MẤT DẦN HỒI văn hóa lai căng cùng dân tộc tính mất dạng dần dần

ảnh hưởng như vũ bão của văn hóa Hàn tới trẻ VN

Giao thoa kinh tế và xã hội cũng như văn hóa lai căng sẽ dần hồi đánh mất bản sắc dân tộc và ngay cả danh tính của dân tộc trong nền kinh tế thị trường. Sự tiếp nhận ào ạt các nguồn đầu tư cũng như nhập nội các thứ hàng hóa cũng như trao đổi kinh tế và văn hóa mở rộng trong toàn cầu hóa sẽ dần hồi đưa tới tình trạng không có quốc gia nào giữ được hoàn toàn đặc trưng văn hóa dân tộc riêng lẽ nữa. Lấy ví dụ VN hiện nay du nhập quá nhiều phim ảnh và văn hóa nước ngoài. Giới trẻ hiện tại đang sống trong tình trạng chạy theo mốt ngoại từ Đài sang Hàn và qua kiểu Mỹ dần hồi trong xã hội dần dà mất dần bản sắc dân tộc theo thời gian lâu dài sau này.

 8- CÁC NƯỚC NHƯỢC TIỂU VẪN LÀ NẠN NHÂN CỦA TOÀN CẦU HÓA HƠN LÀ SỰ BÌNH ĐẲNG 

Trong nền kinh tế Thị Trường và Toàn Cầu Hóa nhưng đòn độc của Trung Cộng ngày giáp tết Nhâm Dần: hàng ngàn xe tải chở nông phẩm VN bị chận tại cửa khẩu Việt-Trung với lý do Covid-19

Thí dụ rõ ràng nhất là sự thông thương buôn bán giữa Trung Hoa và VN. Việt Nam luôn là nạn nhân của sự chèn ép bất công giữa thông thương buôn bán giữa cửa khẩu Trung -Việt. Trung CỘng luôn ỷ vào nước lớn làm tổn hại hàng năm đối với hàng hóa nông phẩm VN khiến nông dân VN điêu đứng quá nhiều lần nhưng chẳng có ai can thiệp? Hoa Kỳ luôn  bảo vệ giới nuôi cá da trơn trong nước họ và đánh thuế vào hàng cá da trơn của VN. 

9- TOÀN CẦU HÓA CÀNG GIA TĂNG THỂ CHẾ ĐỘC TÀI TOÀN TRỊ TRÊN THẾ GIỚI

Toàn Cầu Hóa càng gia tăng sự bắt bớ chèn ép và tù đày: một số tượng trưng hình ảnh các nhà tranh đấu cho Nhân QUyền VN bị CSVN bắt vào vòng tù tội con số càng lúc càng tăng.

Thực chất của Toàn Cầu Hóa chỉ là sự hợp tác trá hình giữa LỢI NHUẬN & QUYỀN LỰC. Vì quyền lợi các nước giàu có các tổ chức kinh tế đa quốc (Tây Phương) đã làm ngơ cho sự đàn áp nhân quyền của các chế độ độc tài. CS Trung Hoa và CS Hà Nội là những thí dụ rõ ràng nhất cho sự đàn áp nhân quyền tại các nước độc tài toàn trị. Nga cũng là thí dụ cho sự củng cố thế lực độc tài cá nhân mà Putin là điển hình. Những lý thuyết 'đổi mới kinh tế sẽ đổi mới dân chủ' càng lúc càng sai lầm do trước mắt thế giới của nhân quyền các chế độ độc tài càng bắt tay với chính sách Toàn Cầu Hóa họ càng giàu có và vững mạnh hơn trước đây rất nhiều.

10- TOÀN CẦU HÓA CÀNG GIA TĂNG NẠN BUÔN NGƯỜI TRÊN THẾ GIỚI 

Vụ 39 người Việt chết trong container ở Essex, Anh Quốc xảy ra khi cảnh sát phát hiện thi thể của 39 công dân Việt Nam đã tử vong trong thùng của một chiếc container đông lạnh ở Grays, hạt Essex, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, không lâu sau 01 giờ 40 phút (giờ địa phương) ngày 23 tháng 10 năm 2019 (wikipedia)

39 nạn nhân VN trong đường dây buôn người xuyên quốc gia xuất phát từ VN

    Với lý thuyết "Không còn Biên Giới" lồng trong "tự do mậu dịch" các tổ chức buôn người, hay buôn bán nô lệ trá hình càng lúc càng gia tăng trên thế giới. Phụ nữ và lao động nô lệ được buôn từ các nước nghèo sang các nơi giàu có cung phụng cho các tổ chức mại dâm, nô lệ tình dục, nô lệ lao động. Mặc dù Liên Hiệp Quốc càng lên tiếng, tổ chức giải thoát phụ nữ quốc tế càng làm việc tệ nạn này càng lúc càng gia tăng. 

    Tại VN tệ nạn buôn người dưới nhiều hình thức hợp pháp, bán hợp pháp, cũng như ẩn nấp dưới nhiều 'chiêu bài đội lốt' khác nhau vẫn không dấu được tội ác của nhà nước CSVN là kẻ thủ đắc lớn nhất đứng sau các tổ chức này để thu lấy lợi nhuận sau cùng. 

 VỤ 39 nạn nhân chết ngạt tại Anh quốc là một mặt nổi của "tảng băng buôn người" vận hành do nhiều tổ chức buôn người chuyên cung ứng nhân lực từ VN sang các nước Âu Châu. Nhìn qua Đông Nam Á; có quá nhiều vụ mua bán cô dâu VN ngay trên mạng tại các nước giàu có Đông Nam Á như Singapore, Đài Loan, Nam Hàn và cả trăm ngàn phụ nữ VN mấy chục năm nay cung ứng cho Trung Cộng những vùng thôn quê xa mịt mù hàng vạn dặm để làm những cái 'máy đẻ hay tình dục' trong thế kỷ 21 này ...là những ví dụ điển hình và vô nhân đạo nhất trong thời đại này.

TARRIFS

II -BẢO HỘ MẬU DỊCH HÀNG RÀO THUẾ QUAN QUỐC TẾ  KHỞI ĐIỂM CŨNG LÀ MỸ

Thứ Sáu 4/4/2025 từ Bạch Ốc TT Trump đã lưu hành một tuyên bố, ông bắt đầu 'giải phóng' nước Mỹ hầu lấy lại sự thịnh vượng kinh tế" với cách áp đặt thuế quan tưng bừng vô tội vạ lên tới 180 đối tác. Nhiều đối tác phi lý đến nực cười do một hòn đảo chẳng hề có thặng dư đáng kể hay mối lợi nào với nền kinh tế Hoa Kỳ cả ? Với những tỷ số hãi hùng không ai lường được từ các nước bạn hữu thân tình cho đến phương xa ngay cả đồng minh của Mỹ cũng bị giáng đòn một cách thô bạo. Chính quyền của TT Trump bi bô mô tả kế hoạch lịch sử cả trăm năm về thuế quan nói trên là cả một "kế hoạch táo bạo cho thương mại có qua có lại". Bạch Ốc liên tục nhấn mạnh chính mục đích đánh thuế điên cuồng đó là để đảm bảo thương mại công bằng và lật ngược vai trò toàn cầu hóa đã tàn phá cơ sở công nghiệp Mỹ.". các đối tác thương mại truyền thống của Washington đe dọa sẽ thiết lập các rào cản trả đũa riêng theo lợi thế của từng nước. và dĩ nhiên kết quả cuối hết cả hai nước đều thiệt hại. Vấn đề đáng bàn, để chống lại tác động từ thuế của Trump họ đang chuyển sang các nước thứ ba để có các chuỗi cung ứng thay thế khác, từ đó họ sẽ liên kết lại với nhau và  sẽ tách biệt với Hoa Kỳ. Dù sao chăng nữa Mỹ hiện là nước ngày đêm đều ào ạt nhập hàng cho mức tiêu dùng khổng lồ từ dân Mỹ với sức tiêu thụ lớn nhất thế giới  (15% lượng nhập khẩu toàn cầu).  Nền kinh tế tiêu dùng nội địa Hoa Kỳ từ lâu nay vẫn chiếm tới ¾ sức mạnh kinh tế của Mỹ.

Sự mâu thuẫn dẫn đầu từ Hoa Kỳ do khi vứt bỏ đồng minh VNCH khởi đầu sự bắt tay với Trung Cộng để có hàng trăm triệu lao công giá rẻ giúp cho số tỷ phú Mỹ gia tăng đột biến. Một công hai việc người dân Mỹ được dùng hàng rẻ và tỷ phú Mỹ sau khi đầu tư tại Á Châu đem hàng ngược trở lại nội địa Mỹ. 

Cho đến lúc các nước nghèo khó tại Á Châu hay những nơi khác ăn nên làm ra thì người Mỹ bắt đầu thay đổi thái độ do họ thấy bị mất tiền thuế nhiều quá?

Thị Trường tự do cũng là Mỹ và sau khi có nhiều tỷ phú mọc lên nhờ Toàn Cầu Hóa Kinh Tế thế giới thì người Mỹ hay nói đúng ra chính phủ Mỹ trở mặt với người dẫn đầu là Donald Trump.

Chính sách bất nhất như vậy rõ ràng đang làm cho nước Mỹ mất phương hướng và mất luôn vai trò Lãnh Đạo thế giới một cách rõ ràng không ai biện minh được nữa?

Chính phủ Mỹ sẽ có hàng ngàn tỷ đô la thu thuế nhưng chính người dân Hoa Kỳ sẽ là người gián tiếp trả số tiền đó do phải mua hàng hóa giá cao. 

Chính phủ Mỹ sẽ có tiền, và người Mỹ lại bị mất tiền cùng kéo theo lạm phát và kinh tế thất nghiệp trì trệ do chính Hoa Kỳ tự khơi dòng chảy Tự Do Mậu Dịch và tự mình lại Lội Ngược Dòng?

Vai trò lãnh đạo toàn cầu có thể đã mất từ đây từ một chính sách bất nhất về kinh tế khiến đồng minh mất hết niềm tin vào đất nước Hoa Kỳ.

ĐHL  edition

NHỚ THÀNH CỔ XA XƯA CÙNG MỘT ĐOÀN HÁT BỘI BỊ KẸT LẠI DO NGHÈO

 Hoàng hôn lá reo bên thềm

Hoàng hôn tơi bời lá thu

Sương mờ ngậm ngùi xuân xanh

Bâng khuâng phím loan vương tình

Đâu bóng trăng xưa

mơ khúc nghê thường...

(Tiếng Xưa / Dương Thiệu Tước)

    Đã non sáu thập niên giã từ Quảng Trị cùng nghĩa với giã từ Thành Cổ xa xưa trong một mùa hè chiến tranh nghiệt ngã. Thành xưa ngày đó có 4 cửa Tiền Hậu Tả Hữu- tiếng là "bốn ngã đường thành" nhưng cuối cùng chỉ còn cửa thành Đinh Công Tráng là lối vào ra duy nhất. Nhớ thành xưa người kể vẫn nhớ mãi con đường Lê văn Duyệt hàng ngày cùng bạn cắp sách đến trường. Người viết nhớ Cửa Hậu do trước 1967, cửa thành này còn mở và hàng ngày tôi vẫn thấy từng đoàn người tù ra vô.

CỬA HẬU XƯA VÀ NAY (hình người đứng là cậu người viết ông Võ đình Cư người thôn Đệ Tứ, nguyên trưởng chi Công an quận Gio Linh VNCH )
 

 

    Thôn Đệ Tứ dọc theo con đường Lê văn Duyệt có một đoàn HÁT BỘI tên là HOA MAI. Đoàn đó của ông bầu tên ĐƯƠNG. Đoàn ông ra "đóng quân lâu dài" trước mặt nhà ông Đội Chức nơi cái bãi đất làm sân bóng trong thôn. Vị trí sân bóng trong thôn đó đối diện với cái Miếu Âm Hồn gần xóm Heo một cái xóm phát xuất múi đường Trần Hưng Đạo thẳng góc với con đường Lê văn Duyệt. Từ nhà ông Đội Chức đi qua đường để xem tuồng là gần nhất. Người viết tuy còn nhỏ nhưng vẫn nhớ hình dáng thong dong, thư thả  ra dáng phú ông bá hộ nào đó của ông Đội Chức thân sinh của chú Trần văn Đại. Mà chú Đại là bạn của nhà văn Hoàng long Hải.  Theo nhà văn Hoàng long Hải, ông mô tả vị trí đó như sau...

Lại chuyện điên mà chết của anh chàng Trần Văn Đại.

Đại là con ông Đội Chức, em Trần Văn Tây, bạn học của tôi.

Đầu thập niên 1950, ông Đội Chức lấn đất của cái miếu ở ngã ba Trần Hưng Đạo - Lê Văn Duyệt, dựng một cái nhà ngói. Việc nầy là không nên. Cái khu vực miếu nầy là linh lắm. Người người nói vậy. Tin hay không tin thì cũng lắm người sợ. Lê Văn Tịnh kể, một buổi trưa anh ta nằm nghỉ mệt trên bãi cỏ, gần miếu, sau một trận đá banh “chết bỏ” với mấy đứa bạn cùng lớp ở cái bãi tha ma bên kia đường. Đang tơ lơ mơ, Tịnh thấy “xẹt” một cái ngang trời. Tịnh nói: “Chắc là Bà về miếu”. Một hôm, tôi thấy bông sứ trong khu miếu thơm lắm, tính trèo cổng vào hái trộm đem về ướp vào sách chơi, nhưng cũng sợ Bà nên không dám vào. Ở nước ta, bông sứ thuộc loài hoa “linh thiêng”, chỉ được trồng ở các đền chùa miếu mạo. Vào miếu bẻ bông của Bà chắc là “đắc tội”, Bà không mấy rộng rãi, khoan dung:

Bàng hoàng cõi mộng Hương Khê

Vườn ai sứ trắng rụng về Tây Thiên.

(Hoàng Xuân Sơn – “Huế buồn chi”)

Đâu có phải vườn ai? Vườn Chùa, vườn miếu đấy!

Chùa, miếu là đất linh thiêng, vì ông đội Chức chiếm đất của Bà nên Trần Văn Đại mắc bịnh điên. “Bà bắt đấy”. Người ta đồn vậy. Cuối cùng, chạy đủ hết năm thầy bảy bà nhưng Trần Văn Đại cũng phải vào cõi âm, “đi mây về gió” để theo hầu Bà mà chuộc tội “lấn đất” của cha...(Phường Đệ Tứ của tui/ Hoàng long Hải)

 (người viết tuổi nhỏ nhưng còn nhớ người thôn Đệ Tứ còn "thêm mắm thêm muối" bữa trưa đi ngang qua Miếu Âm Hồn thấy (hay nghe) trên cây đào cổ thụ có rung rinh con tinh (vợ chú Đại) ru con nữa mới 'ớn lạnh' làm sao. Bởi thế tuổi nhỏ đi học Trường Nam khi ngang qua Miếu tôi cứ cúi đầu đi cho mau. Thấy hoa sứ bên trong sân miếu rơi đầy nhưng chẳng hề mò vào lượm do SỢ)

Trở về chuyện kể của tôi. Tại sao mà lâu dài? Đó là do đã lỡ "sa chân" ra tận một thôn nghèo nơi vùng hỏa tuyến. Thêm một lý do nữa, có thể lắm đó là do thời buổi người ta chỉ chuộng cải lương làm đoàn ông Đương kẹt lại lâu dài tại một thành phố miền "địa đầu" do thiếu ...TIỀN để trở vô lại quê nhà.

 

        Hàng ngày có thể Ông Đương và đoàn Hoa Mai của ông chỉ mong có đủ tiền ăn rau cháo qua ngày nên trong tay một đoàn hát bội năm xưa đó lâm vào cảnh ngộ bi đát là  rất túng thiếu. Sự túng bấn đến nổi cả đoàn không còn ai còn lực, còn tiền để về lại quê hương Bình Định của ông.

 

 

 

    Những ngày đầu lúc đoàn vừa ra lưu diễn ở thôn tôi, có thể người dân trong thôn Đệ Tứ (đường Lê v Duyệt) còn lắm háo hức và còn tiền. Dần dà, bà con quen mặt ông kép bà đào, lại hết tiền nên khách vắng dần... Đứa trẻ như tôi thú thật thời gian đầu cũng mê hát bội của đoàn Hoa Mai lắm. Một thời chưa biết T.V. là gì, hơn nữa chẳng có cái thú nào hơn đoàn hát này. Rất lâu mới có một đoàn chiếu phim công cộng. Có đoàn cải lương nào đó trong nam ra thành phố Quảng Trị lại còn hiếm hoi làm sao?  Dù có hay không, tôi làm gì mua nổi cái vé đắt tiền của các đoàn cải lương nổi tiếng tạiThủ Đô vừa ra như Thủ Đô, Hương Mùa Thu, Thanh Minh -Thanh Nga, Kim Chung...dạo đó?  Ngày xưa, mấy đoàn cải lương họ khá giàu. Đi lưu diễn ra trung nhưng còn có một hay hai chiếc xe tải chở đồ đạc và đoàn diễn, do xe là tài sản của các đoàn cải lương nói trên. Khác với một đoàn hát bội nghèo thuê chiếc xe chở ra tận Quảng Trị xong là phải lo có tiền để thuê xe khác trở vào mới là vấn đề không hề biết trước ra sao? 

 

hình có tính minh họa: Ông bà Đương đóng đủ vai trong đoàn hát bội Hoa Mai 

    Người kể xin trở lại đoàn hát bội Hoa Mai.  Ông bà Đương đóng đủ vai- từ Sự tích Đức Phật Thích Ca, Quan Âm thị Kính, Phạm Công Cúc Hoa, cho đến Quan Công Trương Phi... ông bà Đương đều đóng "tuốt luốt". Đối với vai nữ, người kể còn nhớ do thiếu diễn viên, bà bầu tức vợ ông Đương đóng đủ vai từ thiếu nữ cho đến bà già...bà cũng đóng "tuốt luốt" hết!? Tác giả cố ý dùng hai chữ "tuốt luốt" đó là tiếng người thôn Đệ Tứ hay dùng; có nghĩa là không bỏ thứ chi? Ôi người viết nhớ làm sao, từ tiếng trống "cầm chầu" của mấy cụ già, cho đến hình ảnh vài ba đồng bạc giấy được khán giả ái mộ vo tròn lại xong, quăng lên sân khấu thường cho diễn viên. Người viết không quên nhắc đến cái bóng lom khom nhưng nhanh nhẹn của đứa bé con đào kép nào đó từ sau "cánh gà" vụt ra lượm tiền.

 

    Đoàn hát trú ngụ tại Thôn Đệ Tứ  chúng tôi lâu quá, tài tử đẻ thêm con. Túi tiền dân trong phường lâu ngày cũng cạn. Sự tò mò háo hức cũng tan dần khi nhìn thấy bà bầu tức vợ ông Đương cùng những bà vợ mấy ông kép khác ban ngày ra chợ không còn "hình dáng mỹ miều" như lúc đóng tuồng lại là những bà đào "về chiều" già nua, da thịt nhăn nheo trông đến thảm thiết!  Đứa trẻ năm xưa mãi còn nhớ có những đêm mưa, vắng khách, tiếng ông Bầu Đương van nài, kêu gọi...

 

                 -Xin bà con cô bác hãy thương  mà tới coi giúp cho đoàn chúng tôi. Bà con ơi! mùa đông mưa gió tội nghiệp!...

 

    Đó là sự thật, một sự thật nghe sao buồn rầu, ảo não cùng thê lương quá của một đoàn hát vào lúc " thời buổi hát bội về chiều" rồi lại bị mắc kẹt tại một thôn xóm ngoại ô cũng nghèo... quả là một dấu ấn khó quên cho cuộc đời nghệ sĩ, những đào kép hát bội năm xưa từ xứ Quảng ra đến một tỉnh địa đầu giới tuyến. Họ phải ra đi trong thời chiến tranh, đường sá mìn bẫy, thiếu an ninh cũng vì miếng cơm manh áo, chết sống chi cũng theo nghề giữ nghiệp. Cho đến lúc lớn thêm ít nữa tôi mới thấm thía với bao nhiêu cảm nhận đáng thương  cho những ai làm văn hóa mà cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc; đáng lẽ họ phải được nâng đỡ và bảo trợ do cái nghề của họ là bảo tồn giềng mối đạo đức, phong hóa cùng truyền thống dân tộc.

 

    Thời thế càng lúc càng thay đổi. Mọi cuộc sống vật chất càng ngày càng thăng hoa, tân tiến. Cũng như số phận các ngành khác như cải lương, chèo cổ và cùng Hát Bội chắc hẳn sẽ bị khuất lấp dần hồi vào lịch sử nếu không có kế hoạch hay chính sách cứu vớt kịp thời của chính phủ ở trên. Câu hỏi khá đơn giản, có bao nhiêu người trẻ muốn học nghề cải lương, hát bội? Người viết  e rằng cho đến một ngày những gì  chúng ta muốn coi lại tuồng xưa tích cũ có thể chỉ còn trên băng dĩa đó thôi./.

 

ĐHL  17/9/2025 

s 

 

TỪ BÀI THƠ KHÓC NGƯỜI TỪ BẮC VÀO NAM RA ĐI 'GIẢI PHÓNG' QUẢNG TRỊ AI KHÓC CHO ĐỒNG BÀO TÔI BỎ MÌNH OAN KHIÊN BÊN TRUÔNG CÁT LẠNH LÙNG?

tác giả bài thơ Lời Người Bên Sông của Trung đội trưởng Lê Bá Dương (phải) cùng đồng đội chiến đấu trên đồi thám báo ngày 20/6/1971. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Lời người bên sông được sáng tác chiều 27/7/1987, sau khi nhà thơ miền bắc về thăm chiến trường xưa Quảng Trị và làm lễ hương hoa cho các liệt sĩ. Ông ngồi một mình bên bờ Thạch Hãn, thấy từng chiếc thuyền đi ngược dòng lên chợ Quảng Trị. Nhìn những mái chèo khuấy tung bọt nước, ông nghĩ đến bạn bè, chiến sĩ đã nằm lại mãi ở đáy sông. Ông viết tác phẩm như gửi lời thỉnh cầu, nhắn mỗi người giữa ''phiên chợ cuộc đời'' hối hả, với những câu thơ nguyên bản là:

''Đò lên Thạch Hãn xin chèo nhẹ
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm.
Tan chợ chiều xuôi đò có vội
Xin, xin đừng khuấy đục dòng trong...(trích)

    Các người bộ đội giải phóng xưa tuổi nay ngang hàng với chúng tôi những người lên đường cầm súng vào Mùa Hè Đỏ Lửa 1972 để bảo vệ tỉnh Quảng Trị nơi tuyến đầu miền nam trước làn sóng xâm lăng bằng xe tăng đại pháo và nhiều sư đoàn đơn vị bắc quân. Chiến tranh nghiệt ngã làm sao khi các anh hăng hái lên đường với nhiệm vụ "giải phóng" cho ý muốn của đảng CSVN không phải là ý muốn của miền nam? 

    Hàng hàng lớp lớp xác thân bộ đội miền bắc bỏ mình oan uổng trong dòng Thạch Hãn cho ai? Giờ khi đã là "Người Thắng Cuộc" và rồi các anh được gì? vợ mẹ và bà con các anh được gì khi sự thật hiển nhiên bao lâu nay trong bao lâu đài điện ngọc trên ba miền đất nước VN, bọn cầm quyền CS hiện đang sống, hưởng thụ, ngất ngưỡng giàu sang !

    Khi các anh thương nhớ nhiều người bạn hiền bỏ mình trên dòng Thạch Hãn hiền hòa của  quê hương QT chúng tôi, những nén nhang thơm nhưng hoa đăng trôi theo dòng sông quê tôi thì có ai nhớ khóc cho bao đồng bào Quảng Trị chúng tôi phải bỏ mình tức tưởi bên truông cát lạnh lùng của Đại Lộ Kinh Hoàng? Đồng bào Quảng Trị, hàng ngàn người từ ông già bà lão cho tới phụ nữ và nhiều bé thơ vô tội phải tan thây nát thịt chết vất vưởng dọc theo con lộ mang cái tên Đại Lộ Kinh Hoàng. Đồng bào QT nằm lại đây, mắt chưa hề nhắm do họ chết mà không hiểu tại sao phải chết? Xác thân họ trở thành mồi cho đàn chó hoang vô chủ...những bộ xương khô vắt vẻo trên con đường sắt, trong khung xe cháy nham nhở ...ai nói cho đồng bào tôi nỗi oan trái và đau thương này? Đồng bào tôi đã chết, bao oan hồn vất vưởng nhưng không ai nói giúp, không một vần thơ không hề có bài điếu văn an ủi cho họ?

Lịch sử VN vẫn mãi bất công khi hàng năm dòng Thạch Hãn vẫn có những vần thơ những nén nhang thương cho số phận hàng ngàn thanh niên miền bắc trong lúc mọi người vẫn mãi lạnh lùng với bao hồn oan người nông dân đồng bào Quảng Trị phải bỏ mình dưới làn đạn pháo của Trung Đoàn pháo Bông Lau trong mùa Hè 1972?

người viết không muốn trở thành con người 'phản động' mà tiếc cho hàng trăm ngàn sinh mạng thanh niên miền bắc đã chết nhưng làm gạch 'lót đường' cho vinh thân phì da của đảng CSVN hiện tại. Hàng vạn VC Đực và Cái đang sống ngất ngưỡng quyền uy cùng vinh hoa phú quý và đất mẹ VN vẫn mãi bị rúc ráy tận xương tủy?! Chỉ đau khổ một điều rằng hơn nửa thế kỷ qua quê hương VN ta chưa hề có một lời công đạo một lời thú tội nào đối với bao oan hồn uổng tử của hàng triệu đồng bào VN cả ba miền nam trung bắc?

ĐHL

BỎ LÀNG RA ĐI 

 

nhạc Phạm thế Mỹ, tiếng hát cố CS Duy Khánh 

bài viết của Đinh hoa Lư

Bỏ làng ra đi, Bỏ làng ra đi
Đem theo những trái tim đau với đôi dòng lệ máu

Bỏ làng ra đi, Bỏ làng ra đi
Đem theo tóc trắng mẹ yêu đôi bàn chân ốm yếu
Đem hương khói với khăn tang phận buồn nơi đất lạ
Đem theo tiếng ru trưa đong đưa sầu nhịp võng nhớ
Đem theo mây trắng
Đem theo ánh nắng sưởi ấm lòng người xa quê
Những ngày dài trong mê...

(Nhạc Phạm thế Mỹ) 

*

    Tháng Tư và Đại Lộ Kinh Hoàng là dấu ấn 

đau thương mà đa số người Quảng Trị đều mang trong lòng một ký ức khổ đau da diết. Qua hơn nửa thế kỷ rồi nhưng ai ai cũng còn nhớ, còn đau chung một niềm uất hận; dù cho đến lúc nhắm mắt tàn hơi cũng không thể nào quên một đoạn đường đầy tang thương máu lệ. 

cầu Đông hà cháy liên tục 4 ngày sau khi bị giật sập vào ngày 6/4/1972

Đó là lúc khởi đầu với hình ảnh chiếc cầu Đông Hà 

bắc qua dòng MIÊU GIANG rung rinh sụp đổ. 

Đó là  những  ngày tháng của tháng Ba tháng Tư 

đánh dấu người dân Giới Tuyến cất bước 

NAM HÀNH  trong một bản trường ca

  ĐAU THƯƠNG, BI HẬN ...

cảm xúc theo bản nhạc Bỏ Làng Ra Đi của NS Phạm thế Mỹ 

Bỏ làng ra đi, Bỏ làng ra đi
Thương sao mái lá thân yêu xé tan trong lửa khói

Bỏ làng ra đi, Bỏ làng ra đi
Thương sao mái ngói rêu nâu ngôi trường xưa bóng mát
Thương sao dáng bước trâu non cánh diều cao gió lộng
Thương sao tiếng hát đưa đò trên dòng sông xanh sóng
Thương sao nương lúa
Ôi sao thương quá, thương những gì của dân tôi
Những gì của quê tôi...

(Phạm thế Mỹ)

Đó là những ngậm ngùi cho bao tâm hồn Quảng Trị 

vẫn mãi tiếc nhớ khôn nguôi nơi "chôn nhau cắt rốn", 

cả một trời kỷ niệm đầy luyến thương dấu ái. 

Còn đâu nữa bụi tre làng phất phơ theo gió chiều 

như tiễn người đi nhưng chẳng hẹn ngày về. 

Cố ngoái lại sau chỉ mịt mờ khói súng, mái nhà tranh

 bập bùng trong ánh lửa chiến tranh.

 Ôi biết bao bàn chân chai sạn, bao đôi vai gầy theo nắng sớm

 sương chiều, cả đời cày sâu cuốc bẩm nay phải đành

 đoạn chia ly quê hương thương mến.

Năm thập niên, ôi thời gian trôi mau và lạnh lùng quá. 

Quê hương dấu yêu vẫn còn dòng sông Thạch  lặng lờ  trôi 

qua bến cũ  chờ đợi người về

Nhớ làm sao bao chuyến đò ngang từng chở khách 

một thuở thanh xuân.

 Nay người đi chẳng mấy ai trở lại.

 Bến cũ về, lác đác vài ba kẻ bạch đầu.

Nửa thế kỷ trôi đi sao quá lạnh lùng.

 Một nửa đời qua, tưởng chừng giấc mộng nam kha.

 Ra đi một thời son trẻ, thăm cố hương nay lưng còng 

tóc bạc; một đời người thấm thoắt đó đây,

 chẳng khác chi một lần trở gối?

 Đất nam phương, còn mấy ai ôm mộng,

 dệt vần thơ luyến thương hay đau xót cho ai xuôi tay

 nơi chốn quê người.

Đây Đại Lộ Kinh Hoàng Gieo Lắm Cảnh Bi Thương

 Muôn Thuở Không Nguôi Niềm Tủi Hận.

Nọ Dòng Sông Bến Hải Khơi Bao Nguồn Sóng Gió 

Ngàn Thu Luống Chạnh Nỗi Chia Ly.

*

Tháng 4 và Tháng 4... người QT ra đi từ độ đó đã 

năm mươi lần ngồi nhớ Tháng Tư. 

 Một đoạn đường của máu lệ tang thương.

CON ƠI!!!

Những gánh những gồng tang thương, 

bao xác dân lành vỡ tan trong tiếng đạn. 

 Một khúc đường, dập dờn trong khói súng.

 Mẹ ôm xác con. 

Thảm thiết biết bao! bao tiếng khóc ai oán, 

hãi hùng giữa tiếng pháo vang rền...Bao giọt nước mắt của Tháng Tư Bi Đát; 

bao oan hồn người QT vẫn quyện trong lòng cát trắng 

trên một đoạn đường quê hương? 

Chỉ một đoạn đường, nhưng oan khiên chẳng bao giờ

 rửa sạch? 

Chỉ một đoạn đường nhưng lắm tiếng khóc tỉ tê 

đắm chìm trong tiếng kèn reo vang thắng trận?

Thiếu tướng CSVN Nguyễn Văn Côn, Tư lệnh Binh chủng 

Pháo binh thừa ủy quyền của Chủ tịch CSVN 

trao bằng chứng nhận danh hiệu Anh hùng LLVT

 nhân dân tặng Trung đoàn Pháo binh 38- Bông Lau 

một trung đoàn nhận nhiệm vụ pháo và giết đoàn dân

 di tản trên Đại Lộ Kinh Hoàng 

Hỡi miền bắc "máu đỏ da vàng"! 

hỡi những cán binh của Trung Đoàn Pháo Bông Lau!

VINH QUANG GÌ CHO MỘT THÁNG TƯ?

Hỡi! sông xanh núi biếc, Hỡi! phố mới người vui
Bao giờ chưa trở lại
Ngôi làng xưa phố cũ, Lòng tôi chưa được vui
Dẫu mắt em sáng ngời, Với bầu trời trong mới

Hỡi ! Con trâu bó lúa, Hởi! Nhánh bí hàng cau
Mai nầy tôi trở lại,
Dẫu làng xưa đổ nát, bàn tay tôi còn đây
Với trái tim chưa già. Ôi, ngày về bao xa...

Trời phương nam, người Quảng Trị có nhiều lúc

 chạnh lòng

 nhớ về quê cũ. 

Lòng đau đáu thương bờ tre đám ruộng. 

Cánh chim chiều lẻ bạn nhớ kẻ đi xa.

 Kẻ thị thành nhớ con phố cũ, từng góc hẻm

 thân quen. Người học trò nhớ thầy, thương bạn,

 hình ảnh mái trường ấp ủ biết mấy mộng mơ, 

hoài bão...

 Nói sao cho hết đoạn trường của người Quảng Trị?

Bỏ làng ra đi, Bỏ làng ra đi
Đem theo tiếng nói quê hương với con tim còn nóng

Bỏ làng ra đi, Bỏ làng ra đi
Đem theo áo cưới năm xưa cho hồn bớt mênh mông
Đem thương nhớ xoá cơn mưa kinh trời cao đất rộng
Cho tôi thấy đêm ru vạn trăng cài trên phố mới
Cho tôi cơm áo
Cho tôi vui sống, cho hận thù rời xa tôi
Thanh bình về quê tôi

(nhạc Phạm thế Mỹ)

Quảng Trị ơi! năm mươi năm- nửa thế kỷ đoạn trường- 

tình dân tộc nghĩa đồng bào vẫn mãi làm cho con tim

 chúng ta đau nhói để

 cùng NHỚ THƯƠNG và KHÓC VỀ MỘT THÁNG TƯ MÁU LỆ. 

 Một tháng Tư đầy oán hờn cùng mỉa mai thay 

cho bốn chữ 'máu đỏ da vàng' 

khi một tập đoàn đảng trị cùng những con người giấu mặt 

vẫn lặng im để bao oan hồn còn vương vấn 

mãi chưa thôi./.

những nấm mồ ở lại bên Đại Lộ Kinh Hoàng Trong đợt tái chiếm Cổ Thành được thanh niên thiện chí và báo Sóng Thần thu dọn chôn cất 

nhớ QT và Đại Lộ Kinh Hoàng 

ĐHL edition 

15/9/2025 San Jose USA

QUÁ KHỨ MÃI TRÔI (edition)

 

 Thuyền ai trôi êm trên sông vắng

Dường như vô tư không lo lắng
Hồn còn ngập ngừng trong ánh vàng tan
Nhìn theo xa xa ai buông lái
Mà đi đi sao không dừng lại
Để người chờ như hoa héo màu phai ...(Mong Chờ/ Xuân Tiên)

   Quá khứ là những gì đã qua trong đời người, như chiếc thuyền trôi theo con nước lững lờ. Thuyền mãi đi chẳng còn trở lại. Thuyền mang kỷ niệm dang xa, nhạt nhòa theo năm tháng. Nẻo vắng  đợi người đi,  như bến  cũ đợi thuyền về. Để khi sóng vỗ lao xao đưa  ta về không gian tuổi nhỏ, trút đi bao nhớ thuơng, muộn phiền,  những chao  chệnh khôn nguôi  cùng bao hoài bão chẳng thành.

     Lá vàng bay, tuyết gió giăng màn như ru hồn người về nơi bến vắng. Chốn cũ xa rồi nay chỉ là ảo huyền nhân ảnh. Một thời tuổi mộng ban sơ, chắc chẳng còn người cúi đầu nhẩm niệm.

Khúc sông Thạch Hãn Quảng Trị (hình Hoàng v Chẫm)

    Thu đi đông đến cùng hứa hẹn thế nhân xuân mới sắp về.  Mùa xuân của náo nức cho những lứa xuân đang bừng yêu, tràn trề hi vọng. Riêng ta trắng tóc, quay lưng hờ hững với dáng xuân. Ta mãi ngồi vọng về hình bóng xuân xưa, mỗi buổi chiều tàn lại bảng lảng hiện về trong nỗi nhớ trở trăn.

ĐHL 1969 QT

    Ngày xưa hồn xuân từng chớm. Một thời mộng mị yêu đuơng, bàng bạc nhẹ nhàng như làn sương mai lãng đãng bên cội mai nhà ngoại. Thời gian như mây trôi, gió thổi đưa đời về đâu? chân trời góc bể- một khoảng cách ngăn.

một ngày hai vợ chồng tác giả có dịp đi dạo ngang một làng quê nước Mỹ- Tiểu bang  Indiana 2016 

   

   Ta vẫn mãi là ta dù thời gian qua vội, dù  thịt da chóng đổi  theo đời  hay da mồi tóc sương không mời vội đến.  Tuổi trẻ qua mau theo dòng chảy thời gian. Ta không thể là tha nhân khi mặc niệm vĩnh viễn là chuyện riêng tư. Ta vẫn là người hiểu ta nhiều nhất và khi không một ai trở về được với quá khứ thì cái ta thật quý làm sao!

   Kỷ niệm xa rồi, hun hút phương nao?  biết tìm đâu bóng chim tăm cá? Ta nghe tiếng ta thở dài, trải bóng ngó lá rơi./.

ĐHL 

edit 2.5.2023