Wednesday, May 31, 2023

100 LỜI DẠY CỦA ĐỨC ĐẠT LẠT MA THỨ MƯỜI BỐN phần I

 

100 LỜI DẠY CỦA ĐỨC DALAI LAMA THỨ XIV (PHẦN 1)

dịch thuật by Đinh Hoa Lư 

trình bày song ngữ  

PHẦN THỨ NHẤT

                  ĐỨC ĐẠT LAI LẠT MA THỨ XIV

Lời bạt

PHẬT SỐNG TÂY TẠNG ĐỨC ĐẠT LAI LẠT MA (DALAI  LAMA) thứ Mười Bốn XIV- được người dân Tây Tạng tin tưởng là truyền thân của Đức Dalai Lama thứ Mười Ba Thubten Gyatso.

Ngài sinh vào ngày 6 tháng Bảy năm 1935 trong một gia đình nông dân tại một thôn trang nằm ở vùng Taktser, Amdo, đông bắc Tây Tạng. Lúc lên hai tuổi, đứa bé tên Lhamo Dhondup này được nhìn nhận là Truyền Thân đầu thai lại từ Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ Mười Ba.

Đức Đạt Lai Lạt Ma nhà lãnh đạo tinh thần cho Phật Giáo và dân tộc Tây Tạng mà sự thánh thiện của Ngài xứng đáng là nhà lãnh đạo tinh thần cho toàn thế giới. Ngài cam kết dốc lòng phụng sự làm sao thăng hoa được những giá trị tích cực tinh thần cho nhân loại bao gồm lòng tha thứ, tính khắc kỷ, khoan dung, từ bi cùng lòng mãn nguyện với hoàn cảnh. Đức Đạt Lai Lạt Ma là vị lãnh đạo tinh thần hiếm có; Ngài rất quan tâm  đến tầm quan trọng của Hạnh Phúc và nền Hoà Bình thế giới thậm chí cho từng phút của một ngày. 

Đạt Lai Lạt Ma  là một thức giả về phật giáo. Ngài không chủ trương mê tín hóa đạo phật mà dùng tri thức triết học để luận chứng về đời sống tâm linh của nhân loại. Ngài có thể là một nhà sư, một triết gia, một nhà xã hội, tâm lí hay đạo đức học. Triết lý về đạo của ngài nhằm mục đích kiến tạo hạnh phúc và hòa bình đích thực cho toàn thể nhân loại và tất cả chúng sinh cùng sống trong thế giới tự nhiên. Từ bi và tình thương là cốt lõi trong giáo lý của ngài.

Trong tình trạng hỗn mang của thế giới hiện đại, thật giả khôn lường, tôn giáo thoái hóa thì đạo Phật cũng không tránh được tình trạng này. Hiện tình phật giáo nước ta cũng thế, có quá nhiều người đội lốt tu hành để trục lợi mưu cầu lợi ích cá nhân nhưng tác hại thay giảng giải đạo phật một cách tùy hứng và thiếu trình độ khiến thế nhân ngộ nhận đạo phật không phải là con số nhỏ.
Dalai Lama là bậc trí thức thuần phật pháp và hướng dẫn con người theo thiên hướng nhân bản, thuần lý cùng khoa học. Chính trị của ngài trong tư duy phật đạo và xác nhận hòa bình đích thực không những cho con người mà tất cả muôn loài dưới hành tinh địa cầu chúng ta đang ở.

Thời mạt pháp không phải là không có, trong lúc giới ác tăng càng ngày càng đông, nên chăng chúng ta bỏ chút thì giờ đọc lời giảng dạy của Dalai Lama để tự đưa chúng ta về con đường chánh đạo.

Đinh hoa Lư
Edition tái đăng 31.5.2023

năm 1959 Đức Dalai Lama phải lưu vong sang Ấn Độ khi Tây Tạng bi Trung Hoa xâm chiếm cho đến nay (hình trái: Đức Dalai Lama và thủ tướng Ấn Độ Nehru)

TRÌNH BÀY SONG NGỮ 
                                                                 ***

1- TIỀN BẠC VÀ QUYỀN LỰC KHÔNG CÓ THỂ GIÚP BẠN GIẢI QUYẾT ĐƯỢC MỌI VẤN ĐỀ MÀ TRƯỚC TIÊN PHẢI GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ LƯƠNG TÂM NHÂN LOẠI. 

Through money or power you cannot solve all problems. The problem in the human heart must be solved first.

2- Chúng ta có thể để hoàn cảnh chi phối cuộc đời khi chúng ta càng trở nên oán hận và sợ hãi nhưng chúng ta cũng có thể dùng hoàn cảnh khai thông cuộc đời khi chúng ta càng trở nên từ bi. Tất cả đều là chọn lựa của ta thôi 



3- LẠC QUAN  KHÔNG  CÓ  NGHĨA  LÀ BẠN CHẲNG CẦN  BIẾT GÌ VỀ HOÀN CẢNH, NHƯNG CÓ NGHĨA LÀ BẠN VẪN  LUÔN NĂNG ĐỘNG ĐI TÌM CÁCH GIẢI QUYẾT BẤT CỨ VẤN NẠN NÀO  HIỆN RA 

“Optimism doesn’t mean that you are blind to the reality of the situation. it means that you remain motivated to seek a solution to whatever problems arise.” 


4- BẠN KHÔNG THỂ LẤY GIẬN DỮ ĐỂ GIẢI QUYẾT GIẬN DỮ. NẾU AI ĐÓ NỔI GIẬN VỚI BẠN, BẠN LẤY GIẬN DỮ ĐÁP LẠI THÌ CÁI HẬU QUẢ SẼ LÀ THẢM HỌA. BẰNG CÁCH KHÁC, BẠN HÃY CHẾ NGỰ GIẬN DỮ CỦA MÌNH VÀ ĐỐI ĐÁP TRÁI NGƯỢC LẠI ĐÓ LÀ TÌNH THƯƠNG, LÒNG TỪ BI, KHOAN DUNG CÙNG NHẪN NHỊN- ĐIỀU NÀY SẼ GIÚP BẠN AN BÌNH VÀ SẼ LÀM TIÊU TAN SỰ GIẬN DỮ CỦA KẺ KHÁC
“Anger cannot be overcome by anger. If someone is angry with you, and you show anger in return, the result is a disaster. On the other hand, if you control your anger and show its opposite – love, compassion, tolerance, and patience – not only will you remain peaceful, but the other person’s anger will also diminish.”DALAI LAMA

5- ĐIỀU LẠ LÙNG CHO LÒNG THAM DÙ MỤC ĐÍCH LÀ ĐI TÌM SỰ THOẢ MÃN. ĐIỀU TRỚ TRÊU, NGAY CẢ KHI ĐẠT ĐƯỢC THỨ BẠN MUỐN RỒI BẠN VẪN CHƯA THOẢ MÃN.  BIẾT MÃN NGUYỆN LÀ THUỐC GIẢI CHO LÒNG THAM.
6- TRÚT HẾT TỘI CHO THA NHÂN BẠN SẼ ĐAU KHỔ NHIỀU HƠN; NHƯNG KHI BẠN NGỘ RA MỌI SỰ XUẤT PHÁT TỰ TA BẠN SẼ HƯỞNG ĐƯỢC AN BÌNH CÙNG HOAN HỶ. LÒNG KIÊU CĂNG SẼ DẪN BẠN TỚI BẠO LỰC VÀ TÀN ÁC. SỰ CHÂN THIỆN PHẢI ĐƯỢC XÉT SOI VỚI TÌNH THƯƠNG VÀ THÔNG HIỂU


7- Hành tinh chúng ta không cần lắm kẻ thành công, hành tinh này rất cần nhiều người kiến tạo hoà bình, hàn gắn vết thương, phục hưng , xây dựng, nhiều người biết kể chuyện và từ bi yêu thương tất cả chúng sinh. 

8. Hãy cho những người bạn yêu thương đôi cánh để bay, biết cội nguồn để trở về cùng lý do mà ở lại.
“Give the ones you love wings to fly, roots to come back and reasons to stay.” 
9. Thời gian trôi qua chẳng ai níu lại được.  Vì vậy mỗi khi chúng tạo ra lỗi lầm không ai kéo lại đồng hồ lui lại được. Thế nên điều chúng ta có thể làm, đó là thực hiện những gì trong hiện tại cho thật hoàn mỹ.
 “Time passes unhindered. When we make mistakes, we cannot turn the clock back and try again. All we can do is use the present well.” 
10. Một trái tim bao dung luôn nằm trong một trí tuệ rộng mở.
“An open heart is an open mind.” 
11. Chúng ta không bao giờ có được hoà bình với thế giới bên ngoài cho đến chừng nào chúng ta tự tạo được hoà bình ngay trong bản thân chúng ta.
We can never obtain peace in the outer world until we make peace with ourselves” 
12. Chớ đặt mục tiêu của ta phải làm tốt hơn người khác mà nên vì tốt hơn cái bản ngã trước đây của ta.
“The goal is not to be better than the other man, but your previous self.” – Dalai Lama
13. Mắt đền Mắt chúng ta đều bị MÙ; lấy oán báo oán- oán liền TĂNG 
“An eye for an eye….we are all blind” 
14. Cái thìa không thể nào biết được hương vị của món ăn. Tương tự như thế, một kẻ ngu nào hiểu được người thông thái ra sao dù họ có hợp tác với một hiền tài.
“A spoon cannot taste of the food it carries. Likewise, a foolish man cannot understand the wise man´s wisdom even if he associates with a sage.” 
15. Ngạn ngữ Tây Tạng có nói rằng: "Cảnh khốn cùng cũng nên dùng nó để  làm nguồn sức mạnh." Dù có khó khăn mức nào, chịu đựng đau khổ ra sao, chừng nào chúng ta mất hết hi vọng thì lúc đó thảm nạn mới thực sự xảy ra.
“There is a saying in Tibetan, ‘Tragedy should be utilized as a source of strength.’
No matter what sort of difficulties, how painful experience is, if we lose our hope, that’s our real disaster.” 
16. Bạn hãy nhớ rằng mối quan hệ cao đẹp nhất của chúng ta là mối quan hệ do tình yêu thương lẫn nhau nó phải vượt lên trên vấn đề do cần nhau mà có.
 “Remember that the best relationship is one in which your love for each other exceeds your need for each other.” 
17. Mọi ngày thức dậy bạn nên tâm niệm: Hôm nay tôi may mắn có cuộc sống quý báu của một con người nên tôi không phí phạm. Tôi sẽ tận dụng mọi năng lực để phát triển cho tôi. Tôi sẽ trãi rộng trái tim yêu thương với mọi người; đạt đặng giác ngộ làm lợi ích cho loài người. Tôi sẽ luôn đem  thiện ý đến cho mọi người. Tôi sẽ không giận dữ hay nghĩ xấu cho ai. Tôi sẽ cố gắng mang càng nhiều điều lành cho mọi người càng nhiều càng tốt.
 “Every day, think as you wake up, today I am fortunate to be alive, I have a precious human life, I am not going to waste it. I am going to use all my energies to develop myself, to expand my heart out to others; to achieve enlightenment for the benefit of all beings. I am going to have kind thoughts towards others, I am not going to get angry or think badly about others. I am going to benefit others as much as I can.”
18. Đất tốt mọc cây hiền; mọi duyên lành phát sinh từ phước địa.
“The roots of all goodness lie in the soil of appreciation.” 
19. Im lặng có khi cũng là câu trả lời hay nhất.
 “Silence is sometimes the best answer” ― Dalai Lama
20. Anh hùng thực sự là kẻ chiến thắng được cơn thịnh nộ và lòng thù ghét ngay trong bản thân mình.
“The true hero is one who conquers his own anger and hatred.” 
21. Trong cuộc chiến đấu vì tự do, chúng ta sở hữu được thứ vũ khí chính đáng nhất đó là SỰ THẬT.
“In our struggle for freedom, truth is the only weapon we possess.” 
22. Càng biết nhiều luật lệ chừng nào, bạn càng dễ dàng phá nó.
“Know the rules well, so you can break them effectively.”
23. Tình thương và lòng từ bi là điều cần thiết, chúng không là điều xa xỉ. Thiếu chúng, nhân loại không thể trường tồn.
“Love and compassion are necessities, not luxuries. Without them, humanity cannot survive.” 
24. Hãy chọn con đường lạc quan, mọi thứ sẽ tốt hơn.
“Choose to be optimistic, it feels better.” 
25. Khi đối mặt với những thách thức mà bạn không thể tránh trong đời, hãy giữ lòng bình thản. Nếu thách thức đó là cao đẹp, dù có thực hiện được hay không điều này không quan trọng. Chuyện đáng làm cho chúng ta là phải phấn đấu và kiên trì và chớ bao giờ bỏ cuộc.
“To remain indifferent to the challenges we face is indefensible. If the goal is noble, whether or not it is realized within our lifetime is largely irrelevant. What we must do therefore is to strive and persevere and never give up.” 
26. Mục đích ưu tiên của chúng ta trong đời này là giúp đỡ tha nhân. Nếu bạn không thể giúp ai, ít ra bạn đừng làm tổn thương họ.
“Our prime purpose in this life is to help others. And if you can’t help them, at least don’t hurt them.” 
27. Nếu một vấn đề có thể sửa đổi được, nếu một hoàn cảnh bạn có thể giúp gì trong đó, bạn không cần phải ưu tư. Nếu bạn không sửa được, ưu tư chẳng giúp gì bạn cả. Ưu tư không bao giờ có ích cho mọi chuyện trong đời.
“If a problem is fixable, if a situation is such that you can do something about it, then there is no need to worry. If it’s not fixable, then there is no help in worrying. There is no benefit in worrying whatsoever.” ― Dalai Lama
28. Cứu cánh của hạnh phúc không nằm ở tiền tài và quyền lực, mà là trái tim nhân ái.
“The ultimate source of happiness is not money and power, but warm-heartedness” 
29. Tôn giáo của tôi thật giản dị. Không cần phải có chùa chiền to lớn, không cần triết lý cao siêu. Trí huệ và tấm lòng của bạn mới chính là cảnh chùa. Giáo pháp đơn thuần nhất cho bạn chính là lòng từ bi.
. “This is my simple religion. No need for temples. No need for complicated philosophy. Your own mind, your own heart is the temple. Your philosophy is simple kindness.”
30. THÀNH CÔNG CUẢ BẠN CÓ Ở ĐIỂM BẠN BIẾT BUÔNG XẢ ĐỂ  CÓ.
 “Judge your success by what you had to give up in order to get it.” 
31. KHÔNG AI HOÀN TOÀN HAY HIẾM KHI QUAN NIỆM HOÀN TOÀN TIÊU CỰC CHO MỘT VẤN ĐỀ
 “It is very rare or almost impossible that an event can be negative from all points of view.”

32. KHI BẠN HÍT VÀO, CHỈ  LÀ LÚC NUÔI  BẢN THÂN MÌNH. KHI BẠN THỞ RA, ĐÓ LÀ LÚC NUÔI CẢ MỌI LOÀI

As you breathe in, cherish yourself. As you breathe out, cherish all Beings.” 

33. Con người có nhiều cách khác nhau để đi đến thành công và hạnh phúc. Như vậy những ai không chung đường với bạn không có nghĩa là họ đã lạc lối đi.
“People take different roads seeking fulfillment and happiness. Just because they’re not on your road doesn’t mean they’ve gotten lost.” 
34. Mục đích chung của tôn giáo là tạo dựng tình thương và tâm từ bi, tính kiên nhẫn, khoan dung, đức khiêm tốn cùng lòng tha thứ.
“The whole purpose of religion is to facilitate love and compassion, patience, tolerance, humility, and forgiveness.” 
35.  Nếu bạn muốn gầy dựng cho mình có thái độ sống hoàn hảo nhất thì kẻ đối nghịch với bạn mới là người huấn luyện tinh thần hay nhất. Bởi vì sự xuất hiện của họ sẽ là cơ hội cho bạn thăng tiến tánh khoan dung, nghị lực cùng khả năng thông hiểu.
“If you can cultivate the right attitude, your enemies are your best spiritual teachers because their presence provides you with the opportunity to enhance and develop tolerance, patience and understanding.” 
36. Câu hỏi lớn nhất làm nền tảng cho chúng ta nghĩ về kinh nghiệm sống đó là MỤC ĐÍCH CUỘC SỐNG CHÚNG TA LÀ GÌ? ngay từ giây phút chào đời ai cũng muốn hạnh phúc chứ không bao giờ muốn đau khổ. Bất luận tình trạng xã hội, giáo dục hay lý tưởng nào cũng mong muốn thế. Từ cái nguyên ủy giống nhau như thế nên chúng ta ai cũng khát khao lòng mãn nguyện...Từ đó, chúng ta khám phá ra một điều tối quan trọng là CÁI GÌ sẽ mang lại cho chúng ta điều hạnh phúc lớn nhất trong đời?
“One great question underlies our experience, whether we think about it or not: what is the purpose of life? . . . From the moment of birth every human being wants happiness and does not want suffering. Neither social conditioning nor education nor ideology affects this. From the very core of our being, we simply desire contentment. . . Therefore, it is important to discover what will bring about the greatest degree of happiness.” 
37. CHỈ CÓ THĂNG HOA LÒNG TỪ TÂM VÀ THÔNG CẢM THA NHÂN MỚI MANG LẠI SỰ AN BÌNH CÙNG HẠNH PHÚC LỚN NHẤT MÀ CHÚNG TA MONG MUỐN MÀ THÔI  
. “Only the development of compassion and understanding for others can bring us the tranquility and happiness we all seek.” 
38. Chỉ có một tình tình thương vĩ đại và thành tích to lớn nhất mới có khả năng xông pha vào những rủi ro to lớn nhất trên đời.
“Take into account that great love and great achievements involve great risk.”

39. Hãy nhìn đám trẻ, dĩ nhiên chúng có lúc cãi nhau nhưng thông thường chúng không giữ mãi trong trong lòng âm mưu và thủ đoạn lâu dài như người lớn. Người lớn chúng ta có lợi điểm là nhiều giáo dục hơn lũ trẻ nhưng thử hỏi nền giáo dục này có ích gì không khi lũ trẻ sau này ngoài miệng sẽ nở nụ cười nhưng trong lòng vẫn nuôi lòng căm ghét. Trẻ con không hế có thái độ như thế, chúng giận nhau cãi vả xong là thôi. Hết giận, ngày sau chúng lại tiếp tục chơi đùa với nhau như cũ.
“Look at children. Of course they may quarrel, but generally speaking they do not harbor ill feelings as much or as long as adults do. Most adults have the advantage of education over children, but what is the use of an education if they show a big smile while hiding negative feelings deep inside? Children don’t usually act in such a manner. If they feel angry with someone, they express it, and then it is finished. They can still play with that person the following day.” ― Dalai Lama

40. Thẩm quyền tối hậu phải luôn nằm về tay ai có lý trí và khả năng phân tích lý luận .
“The ultimate authority must always rest with the individual’s own reason and critical analysis.” 
41. Đời người so với vũ trụ còn ít hơn một chớp nháy tí hon. Chúng ta chỉ là người khách thoáng qua hành tinh này và trú tạm một thời gian thôi. Thật quá điên rồ khi ta lại dùng thời gian ngắn ngủi như thế để sống trong bất hạnh hay xung đột với những kẻ đồng hành như ta. Tốt hơn hết, chúng ta hãy tận dụng thời gian nhỏ bé này để sống thật ý nghĩa, thật phong phú, trong tinh thần tương giao và giúp đỡ lẫn nhau.
“Given the scale of life in the cosmos, one human life is no more than a tiny blip. Each one of us is a just visitor to this planet, a guest, who will only stay for a limited time. What greater folly could there be than to spend this short time alone, unhappy or in conflict with our companions? Far better, surely, to use our short time here in living a meaningful life, enriched by our sense of connection with others and being of service to them.” 

42. Hãy truyền đạt kiến thức của bạn. Đây mới là con đường bất tử. 
“Share your knowledge. It is a way to achieve immortality.” 
43. Mỗi khi bạn nhìn ra lỗi lầm hãy cấp thời sửa chữa ngay.
“When you realize you’ve made a mistake, take immediate steps to correct it.” 
44. Mỗi ngày bạn hãy nhận thức THIÊN NHIÊN GIÁ TRỊ BIẾT BAO.
“Let us try to recognize the precious nature of each day.” 
45. Hoà bình thế giới phải là nền hoà bình phát triển từ nội tâm. Hoà bình không nhất thiết là không còn bạo lực . Tôi cho rằng hoà bình còn là sự biểu hiện của lòng từ bi nhân loại.
"World peace must develop from inner peace. Peace is not just mere absence of violence. Peace is, I think, the manifestation of human compassion.” 

46. MỌI NỖI ĐAU ĐẾN TỪ SỰ THỜ Ơ LÃNH ĐẠM. THÔNG THƯỜNG NGƯỜI TA GÂY NÊN NIỀM ĐAU CHO THA NHÂN DO ÍCH KỶ LO TOAN VÀ CHẠY THEO HẠNH PHÚC CÙNG THỎA MÃN RIÊNG MÌNH 
 “All suffering is caused by ignorance. People inflict pain on others in the selfish pursuit of their own happiness or satisfaction” 
47. Từ Bi không dành riêng cho tôn giáo, mà là vấn đề của tất cả mọi người. Từ bi không xa xỉ đắt giá, nó cần thiết cho hoà bình và yên ổn tâm hồn chúng ta, và lại rất cần thiết cho sự sống còn của nhân loại.
 “Compassion is not religious business, it is human business, it is not luxury, it is essential for our own peace and mental stability, it is essential for human survival.”
48. Truyền thống của mọi tôn giáo lớn đều có chung mục đích không hẳn là xây dựng cho nhiều đền thờ miếu mạo to lớn bên ngoài, mà kiến tạo nên những đền thờ của lòng từ tâm và thiện ý ngay trong trái tim của chúng ta.
 “The purpose of all the major religious traditions is not to construct big temples on the outside, but to create temples of goodness and compassion inside, in our hearts.” 

49. Vấn nạn lớn của xã hội hiện nay đó là  thái độ chúng ta đối với giáo dục chỉ lo một việc nhằm mục đích làm sao giúp chúng ta thông thái hay nổi tiếng, tuy rằng xã hội không chính thức công nhận như thế. Ứng dụng quan trọng nhất của kiến thức và giáo dục là làm sao giúp chúng ta hiểu được tầm quan trọng của hoạt động lành mạnh cũng như kỷ cương trong tâm trí. Xử dụng trí thông minh và kiến thức hợp lý là làm sao thay đổi cùng hoàn thiện mối thiện tâm cho loài người.
 “One problem with our current society is that we have an attitude towards education as if it is there to simply make you more clever, make you more ingenious… Even though our society does not emphasize this, the most important use of knowledge and education is to help us understand the importance of engaging in more wholesome actions and bringing about discipline within our minds. The proper utilization of our intelligence and knowledge is to effect changes from within to develop a good heart.” 
50. Tất cả chúng sinh cũng như loài người đều là những sinh vật chung sống trên trái đất này. Mỗi loài có cách thể hiện riêng biệt nhưng cùng nhau tô điểm cho nét đẹp và sự trù phú chung cho thế giới.
 “The creatures that inhabit this earth-be they human beings or animals-are here to contribute, each in its own particular way, to the beauty and prosperity of the world.” 
 
 DALAI LAMA XIV 

ĐINH HOA LƯ CHUYỂN NGỮ  SAN JOSE 

SOURCE
https://addicted2succes
s.com/quotes/100-dalai-lama-quotes-that-will-change-your-life/

Tuesday, May 30, 2023

NGHE CHIM CU GÁY

 


Nhớ con cu gáy đậu cành tre
cất tiếng cúc cu bóng mẹ về
Tan buổi chợ chiều chân bước vội
Một đời của mẹ với làng quê...

(Pham Khâm, Dòng Sông Thao Thức)


    Những lúc đi bộ quanh xóm hay một mình ngồi ở vườn sau, tôi thường lắng tai cùng để ý tiếng chim cu gáy rời rạc đâu đó quanh xóm tôi ở.

   Khác với những thứ chim khác, chim cu ở đây chẳng lớn hơn chim cu ở bên quê nhà chút nào. Từ vóc dáng đến màu lông, hai nơi đều giống nhau hết sức. Điều khám phá này làm tôi ngạc nhiên nhất. Chim ở Mỹ sao không to hơn mới lạ. Những con cu cườm, cu ngói, cu đất...còn vài con khác nếu bạn có khiếu về chim muông thì có thể nhận xét hay hơn tôi nhiều thứ.

   Đây là loài chim sống thầm lặng nhất. Khác với từng bầy quạ đen đúa, hung dữ, sống từng bầy đông nghẹt. Cũng không giông với bầy sẻ ríu rít ồn ào, hay những con kên kên to lớn, có bầy lên tới hơn gần cả trăm con.

 Chim cu sống từng cặp, từng hai con lặng lẽ đậu trong cành cây nào xa bầy chim dử.


Cặp chim cu đậu trên sợi dây điện, hay trên một cành khô nào đó vào trưa hè, hay bay qua thăm vườn tôi trong thoáng giây:

-Cúc cù cu cù
-Cúc cù, cu cù...

'Ngôn ngữ' loài cu muôn đời vẫn vậy. Tiếng nó kêu trong buổi trưa nắng hè oi bức chói chang hay buổi sáng mặt trời vừa lên chào một ngày mới vẫn vậy. Tiếng chim cu nghe buồn buồn xa vắng làm sao?

  Trời đông và trời tây, chim cu chẳng khác nhau dù thời gian  và không gian phôi pha mọi thứ. Khi những đàn bồ câu hoang tại xứ này càng ngày càng đông, nặng nề, chen chúc, xú uế khắp mọi thành phố. Loài chim cu vẫn hiếm hoi, xa cách, trầm lặng, giấu mình. 


   Đi tận chân trời góc biển, tiếng chim vẫn 'cúc cù cu', thanh âm  đưa tôi về kỷ niệm. Ngày xưa còn bé dưới bầu trời quê huơng, tôi hay lang thang trong buổi trưa hè. Có con chim cu đậu trên cành tre đu đưa theo gió. Chim cu ngày đó chẳng khác gì bây giờ, sống ít ỏi, im lìm.

Thỉnh thoảng chỉ đôi ba tiếng kêu nhau:

-Cúc cù ...
-Cúc cù

    Chúng như 'đối đáp' rồi vội vỗ cánh bay mất. Tôi chẳng biết chúng bay về đâu?  Nếu bầy cu đó trở lại, đó là lúc tôi nghe được tiếng "cúc cù" trên ngọn cây trước nhà. Tiếng "cúc cù" nhè nhẹ, dịu dàng, thoang thoáng rồi chúng lại bay.  Chim chẳng cần 'quan tâm' ai và chẳng ai trong xóm này để ý gì đến chúng. 

    Thật ra, trong lúc này đây, có những mảnh đời xa xứ nghe tiếng chim mà nhớ về quê huơng da diết. Tiếng chim cu gáy như phảng phất hồn quê, day dứt cho ai ngày tháng tha hương, biệt xứ. 




Có thể quê hương tuy xa mà gần là nhờ tiếng con chim cu gáy trưa nay. Nhưng quê hương có lúc bỗng trôi xa khi tiếng chim kêu buồn không còn nghe nữa. Một ngày như nhà thơ Phan Khâm từng viết:
...
Cu gáy không còn gáy cúc cu 
Từ ngày vĩnh  biệt mẹ..thiên thu
Thân tre được chẻ làm dây luộc
Trói chặt linh hồn mẹ thế ư

(Phan Khâm-Dòng Sông Thao Thức)

    Đó là lúc bóng mẹ vĩnh viễn đi xa như những bóng chim vỗ cánh bay đi không còn trở lại./.

ĐHL  EDIT 30/5/2023

Monday, May 29, 2023

TÌM HIỂU VỀ 2 NGÀNH COMPUTER SCIENCE & INFORMATIVE TECHNOLOGY

 

So Sánh Khoa Học Điện Toán (Computer Science) và Công Nghệ Thông Tin (Information Technology)





I- COMPUTER SCIENCE

   Khoa Học ĐIỆN TOÁN -Computer Science (CS) là là lĩnh vực chuyên môn nới rộng từ lý thuyết đến thực hành . Nó cần khả năng suy nghĩ cùng lĩnh hội từ những ngôn ngữ trừu tượng cũng như cụ thể và định hình nhất về khoa Computer Science. Về thực hành người ta có thể hay lầm lẫn giữa sử dụng, xử lý trong việc thực hành các kỹ năng về computer lại cho 'đang hội nhập vào lãnh vực của Computer Science' nhưng thật ra không hẳn vậy:

 Người xử dụng computer hay ngay cả lập trình viên -computer programmer-có thể 'sai khiến' computer thi hành những gì họ muốn và phác họa ra các thảo chương khác lạ đầy kinh nghiệm và khám phá nhưng  Computer Science đòi hỏi các trình độ cao hơn là một khoa học có khả năng 'giải quyết các vấn nạn và vấn đề trong điện toán'. Các nhân vật trong Computer Science phải giỏi về khả năng tạo dạng mô hình cùng phân tích các vấn đề cần chứng minh hay khám phá . Nói như thế họ phải có khả năng kế tiếp là mô hình hóa cách giải quyết của họ ra sao? nhưng phải thuyết phục bằng tính chính xác, có lý lẽ cùng sáng tạo.

Như vậy chúng ta có thể nói mạch lạc hơn computer science nghiên cứu về công nghệ và cách nó có thể giúp giải quyết vấn đề. Là một sinh viên khoa học điện toán, bạn sẽ tìm hiểu về phần cứng, phần mềm và hiệu suất của hệ thống máy tính. Một số khóa học bạn có thể học với chuyên ngành khoa học máy tính bao gồm:

Lập trình (programming)

Thiết Liệp trò chơi (Game design)

Thiết lập Trang (Web Design)

Người máy (lập trình về người máy)

Phân tích dữ liệu  (Data)

Thuật toán (Algorithmics)  Algorithmics có trách nhiệm nghiên cứu một cách có hệ thống về vấn đề thiết kế và phân tích. Nó là nền tảng và là một trong những lĩnh vực lâu đời nhất của khoa học điện toán.

Khoa học Điện toán hiện nay xuất hiện và cần trong ngành về trí tuệ nhân tạo (Artificial Intellignece AI, kiến trúc mạng và cách máy tính được sử dụng trong xã hội. Đó là một lĩnh vực rộng lớn với nhiều chức danh công việc.


  Computer Science kết nối mạnh mẽ đến các bộ môn thấp hơn như Kỹ thuật Điện toán (Computer Engineering), Y Tế, Thuơng Mãi và nhiều lĩnh vực khác cần phải có điện toán nhưng tìm huớng giải quyết thì cần có các chuyên gia Khoa Học Điện Toán giỏi mới được. Chúng ta lấy thí dụ, các công ty thuơng mãi lớn đang cần các computer progammer hay các kỹ sư về Computer Science hay các chuyên gia về Công Nghệ thông tin IT trong công ty họ đây là một vấn đề tùy theo nội dung của công ty chuyên về gì ? Những mẫu mã xe đẹp hơn, các dụng cụ y tế tinh xảo hơn , các máy điện thoại cầm tay, hay chào hàng quốc tế v v.

   Tuy nhiên chúng ta phải cần để ý Computer Science cũng hàm chứa nhiều ngành trong đó: Kiến tạo ra computer, hệ thống nhu liệu, đồ họa, trí thông minh nhân tạo (robot), khoa học điện toán, kỹ thuật về nhu liệu . Đứng trên phương diện ý nghĩa cùng nội dung công việc mỗi một đặc trưng (hay phân nhánh ) của Computer Science chú trọng hay chuyên mục vào những thách đố hay 'đòi hỏi chuyên biệt' do nội dung cốt yếu của kiến thức về của ngành Computer Science bắt buộc như thế.

 building Mac Quarrie Hall tại Đại Học San Jose State University -Khoa Computer Science 

II- Khoa Học Điện Toán (Computer Science) khác với Công Nghệ Thông Tin (IT-Information Technology ) ra sao?

   Nói một cách nghiêm túc, xét về 'thuật ngữ  vi tính' cùng mục đích môn học thì Computer Science và Information Technology nó có 2 khác biệt căn bản:

 1-  Computer Science (CS) bao gồm các tiến trình ứng dụng các thảo chương điện toán, vận dụng lý thuyết để giải quyết một thách thức, một đòi hỏi, một vấn nạn (problem) về một thảo chương điện toán (compurter program) khác. 

2- Sau giai đoạn này Công Nghệ Thông tin- IT là tiến trình ứng dụng (application)  nó để giải quyết một tiến trình trong kinh doanh

Nói thế, chúng ta hiểu rằng các công ty kinh doanh, ngân hàng, may mặc xuất nhập khẩu , tiếp thị (marketing), các khu vực chế xuất (manufacturing sectors)...đang cần các kỹ sư về IT và các công ty điện toán và điện tử lại cần các kỹ sư về Computer Science ..

 để so sánh thì Computer Science và Information Technology nó có 4 khác biệt căn bản:

*a- Computer Science chủ đích kiến tạo ra các thảo chương điện toán trong khi IT chú trọng vấn đề sử dụng kết quả của nó vào kinh doanh.


*b-Computer Science là bước tiên khởi, là 'nhà trường' trong khi IT tiến thêm một bước nữa trong nền kinh tế của xã hội.


*c- Công Nghệ Thông Tin (IT) là kết nối giữa Computer Science vào thế giới kinh doanh (business world), khi cách giải quyết , chứng giải điện toán vào kinh tế qua hệ điện toán với các giải trình tự động. Có nghĩa là ngành kinh doanh này đã có lập trình vào hệ máy tính tự động để giải quyết vấn đề một cách nhanh chóng chứ không còn chậm trễ nữa.
*d- Các kỹ sư về Computer Science có mặt trong lĩnh vực tiên sơ của ngành điện toán, có liên hệ mật thiết với với vấn đề phân giải thảo chương điện toán, trong lúc đó các chuyên viên ,hay chuyên gia IT không còn nằm trong lĩnh vực này , họ chỉ ứng dụng trong kinh doanh thôi .

    Những ví dụ cụ thể cho vấn đề khác biệt nói trên

 Có một lối ví dụ cho chúng ta so sánh dễ dàng hơn ví dụ: các kỹ sư Computer Science đang ngày đêm viết ra một nhu liệu (software) trong khi các kỹ sư computer Engineering thì lập đồ án cho ứng dụng con 'chip' mới nào đó trong computer trong khi các Kỹ Sư Công Nghệ Thông Tin ứng dụng cả hai lãnh vực này vào công việc kinh doanh nào đó 

CÁC SO SÁNH KHÁC 

 Theo trang chuyên ngành Fieldengineer.com Công nghệ Thông Tin IT lo về cài đặt, bảo trì, cải tiến hệ thống computer, mạng vận hành và cơ sở chứa dữ liệu. Trái lại Khoa Học Điện Toán lại dùng toán học để lập trình cho hệ thống vận hành hiệu quả trong thiết kế cùng phát triển. 


Tuy nhà trường về Computer Science không cần thiết cho IT nhưng IT lại là căn bản để có bằng về Computer Science để có việc làm. IT có thể được chuyên môn hóa theo nhiều kiểu khác nhau nhưng các sinh viên tốt nghiệp CS có cơ hội ngay trong khi các nhân viên IT có trình độ thì chưa.


Môi trường làm việc giữa CS và IT lại khác nhau. Hầu hết các chuyên viên IT làm việc như là bộ phận phục vụ cho nhu cầu nội bộ hay làm việc trực tiếp với khách hàng. So với các CS làm trong các doanh nghiệp, trường đại học cao đẳng, công ty phát triển về game điện tử hay ngành tự do bất cứ nơi nào hấp dẫn hơn để phát triển nghề nghiệp.


hai ví dụ khác về lương bổng

 trên trang net www.glassdoor.com cho chúng ta biết lương năm của 1 kỹ sư IT hiện nay tại hãng Cisco System đang ở 5 con số có nghĩa dưới 100 ngàn đô la /1 năm 

 Trụ sở chính Cisco System @ 170 West Tasman Drive.
San Jose, California 95134-1706

  Cisco System là một Công ty đa quốc gia có bộ chỉ huy tại San Jose sản xuất - phác họa các thiết bị cho Internet (manufacturing network equipments) đó là vật chất là hữu hình  do đó các kỹ sư  IT thì thích hợp làm việc tại Cisco System .

hình kỷ niệm ngày tác giả chở con đi làm hè tại hãng LinkedIn tại Mountainview CA, 2014


con trai tác giả Đinh Viễn Dương tốt nghiệp thạc sĩ kỹ sư Computer Science tại Stanford University 2015 và sau đó làm tại LinkedIn 

  



Trái lại , LinkedIn là Hệ Thống Nối Kết Xã Hội (social network) có mục đích tìm việc- nối kết nghiệp vụ -cho cá nhân và các công ty trên khắp thế giới (professional social networking )
Người ta dùng LinkedIn để tìm việc ,kết nối chuyên môn hay tìm hiểu các công ty hay tổ hợp, nhóm nghiệp vụ... Các công ty dùng LinkedIn để tuyển mộ nhân viên ...NGười ta dùng LinkedIn để tìm việc ,kết nối chuyên môn hay tìm hiểu các công ty hay tổ hợp, nhóm nghiệp vụ... Các công ty dùng LinkedIn để tuyển mộ nhân viên. Do vậy nó thích hợp cho cac kỹ sư về nganh` Computer Science. Đây là một  dịch vụ kết nối chuyên môn ( những sản phẩm của nó vô hình  ) do đó nó không phải là công ty chế xuất (manufacturing company).

***

Sự Phát triển của Hai Lãnh Vực Computer Science và IT

Theo Viện Đại Học AIU (
American Intercontinental University) thì hai lãnh vực này phát triển khá mạnh tại Mỹ. Theo thống kê Phòng Lao Động Hoa kỳ thì từ năm 2012 đến 2022 ngành nghề về software sẽ phát triển 22% ; trong thòi gian này ngành nghề liên quan đến mạng kết nối Internet cùng hệ thống máy tính phát triển thêm 12%.
 

ĐHL 
EDITION 30/5/2023

 ============
NGUỒN THAM KHẢO

https://www.coursera.org/articles/computer-science-vs-computer-engineering

FieldEngineer.com
https://www.fieldengineer.com/blogs/whats-the-difference-computer-science-vs-information-technology
Differences Between Computer Science and Information Technology?
What is Computer Science ?
 https://www.cs.mtu.edu/~john/whatiscs.html/
IT vs. Computer Science: Choosing Your Degree
 IT vs Computer Science. American Intercontinental Institution
http://www.aiuniv.edu/blog/january-2015/it-vs-computer-science

Sunday, May 28, 2023

ÔI XE THAN

 

XE THAN- MỘT THỜI HỪNG HỰC NÓNG




`    Năm mới đến nơi. Quê nhà vẫn một điệp khúc "năm hết tết đến" lo đáo đôn làm sao có một ngày xuân đầy đủ. Công nhân học sinh có ngày về quê ăn tết bỏ bao ngày làm quần quật hay học bù đầu trên thành đô hoa lệ.

    Nói chi thì nói, rõ ràng phương tiện hôm nay quá ư đầy đủ, dư dật. Thời nay,  thừa cung hơn cầu, nhất là cái chuyện đi lại đó đây thật quá dễ dàng thoải mái. Bà con khỏi cần đưa tay nhấc cái máy điện thoại như mấy năm trước, mà chỉ cần 'bấm chọt' vào cái iphone, chút chi thì có chiếc xe tới ngay trước nhà đón mình. Nếu phải tới bến xe thì chẳng cần chen chúc mua vé như xưa, lại còn ngồi thoải mái trên hàng ghế nệm êm ru...

    Về quê ăn tết hay nói chung là đi lại thời nay thật quá đầy đủ phương tiện. Càng nghĩ càng thương về cái năm mà người ta gọi là 'mồ ma bao cấp'. Nói tới hai chữ ĐI LẠI ai cũng rùng mình, vạn bất đắc dĩ mới đụng vào.

Khổ ơi là khổ cho cái vé xe!

Ba bốn giờ sáng đã chầu chực tại bến xe rồi. Tờ mờ sáng bắt đầu chen nhau mua vé. Nhưng chỉ vài ba người đầu thôi. Hết ưu tiên một ưu tiên hai đến dân thì HẾT VÉ?
Bao nhiêu chiếc xe thời trước 75 bắt đầu bị 'Cải tiến' hay 'biên chế' vào 'chế độ CHẠY THAN'? Chủ xe vào Hợp Tác không Chạy Than thì chạy cái chi chi?
Cả nước đang đi lên phấn đấu từ lương thực đến nhiên liệu. Xăng nhớt cần gì? Biết bao nhiêu là rừng tha hồ dùng 'THAN CHẠY MÁY"?

    Những chiếc xe than chạy 'cà rịch -cà tang' trên bao con đường thiên lý của quê hương mình. Thỉnh thoảng xe dừng thằng lơ xe chạy xuống ruộng múc nước đổ lên cái thùng cao trên mui xe giúp mát máy. Xong, hắn lại chạy lui phía sau lấy cái que sắt dài xoi "thùng thục" vào cái thùng than nóng hừng hực phía sau. Nửa đường có khi chiếc xe bắt đầu có tiếng 'lục cà lục cục'- xe hết than. Thế là thằng lơ phải lo phận sự của mình. Mời bà con xuống xe cho hắn lấy cái bao than đang nhét dưới gầm.


     Mặt người tài xế bắt đầu cau có, vừa nóng vừa phải đợi thằng lơ làm phận sự. Hắn là lơ xe, phải ì ạch kéo bao than lên lên mui, bỏ than vào thêm... Chiếc xe tiếp tục 'bò' trên con đường dài như 'thiên lý'. Dân mình chịu khổ quen rồi, chịu cực thêm một tí chẳng sao. Xe chạy được là mừng khấp khởi, trước sau chi bà con cũng về tới nhà. Mớ gạo nhét dưới gầm, o đi buôn ký cóp đem về cho gia đình. Chút quà từ thành phố, ông lão khư khư ôm trước ngực. Mấy ổ mỳ dài Sài Gòn, chốn quê ông làm chi có được.

    Đó là chuyến xe gặp may. Phần nhiều xe chạy than chỉ một thời gian ngắn là hư máy. Xe than hay nằm đường. Xe nằm đường thật khổ cho bà con mình. Vật vả đón cho được xe khác thì giá một phải trả thành hai họ mới cho đi. Ai không có tiền thì đành phải ngồi nhịn đói chờ chiếc xe đang sửa...không biết khi nào? có khi ở lại qua đêm không chừng?

    Kể chuyện "xe than" để mà thương cho bà con mình ngày đó. Ai phải bu (hay bám) phía sau, vừa mỏi tay vừa chịu đựng hơi nóng từ cái thùng than quái ác kia. Ôi xe than, ai mà không nhớ mãi một thời.


     Người viết lại miên man thương về hình ảnh cha mình. Có việc đi xa, Ông chuẩn bị bao thứ linh tinh từ chiều hôm trước. Sợ quên, người soạn sẵn mấy thứ trên cái bàn trà thấp, ọp ẹp hàng ngày- nào bình thuốc lào, nào cái ví giấy tờ, nào cái bị lác đựng mấy thứ cần dùng...

    Cha tôi dậy sớm từ hai, ba giờ sáng. Đó là lúc tiếng gà canh một, canh hai đầu thôn eo óc gáy, cũng là lúc có tiếng lao xao của đoàn người gánh than từ trên dốc Tân Sơn xuống. Người cha già vội vàng khăn gói đi ra con đường đất đỏ, rồi hoà nhập với đoàn người gánh than, cùng về bến xe tận nơi phố thị. Phải đi bộ hơn một tiếng đồng hồ, cha tôi mới về đến bến. Có mấy chiếc xe than đang im lìm 'ngủ' trong đêm. Trời hơi mờ sáng, chiếc xe phiên đầu 'thức dậy' đốt lò. Nó sẽ tiếp tục một ngày mới, 'cà rịch cà tang' chạy trên đường quê hương, giúp chở đám dân nghèo.



    Bạn ơi! thời này chúng ta đang tận hưởng sự thoải mái với xe cộ khi đi lại đó đây; đó là lúc dựa lưng vào thành ghế chiếc xe du lịch đời mới, có máy lạnh, chạy êm ru. Hi vọng sẽ có một thoáng giây nào đó chúng mình nhớ lại một thời HỪNG HỰC XE THAN, gian nan trên con đường gió cát quê hương mà thấy thương về ngày tháng cũ./. 

ĐHL  EDITION 3/3/2023 
San Jose USA

BÌNH LUẬN TỔNG QUÁT- THẢM NẠN MỌI MẶT MÀ TRUMP GIEO CHO NƯỚC MỸ KHÓ BỀ HÀN GẮN

thưa bạn đọc Trước bầu cử 2024 có nhiều nhà phân tích chính trị đã cảnh báo cho nước Mỹ về những biến loạn cho Mỹ và cả thế giới nếu Tru...