Saturday, June 13, 2026

NHÓM CỰU TÙ NHÂN CHÍNH TRỊ ÁI TỬ BÌNH ĐIỀN SAN JOSE TỚI THĂM NHÀ VÀ THẮP NHANG CHO BẠN TÙ ĐINH MIÊN VŨ TẠI TP FREMONT HOA KỲ


THĂM NHÀ Tác giả bài hát  Hai Quê: cố nhạc sĩ  Đinh Miên Vũ cũng là người bạn tù Bình Điền


phát biểu đầu: anh Lê hữu Nga cựu hội trưởng hội cựu tù Ái Tử Bình Điền San Jose 

phát biểu 2: anh Dương Phước Quyến tân hội trưởng 

 


Quê tôi như thuở nào  

tháng ngày đời gieo neo

  Con chim kêu chiều chiều 

Nghe vời vợi hắt hiu

(Hai Quê / Đinh Miên Vũ)

 

Trong những năm tù tội từ trại Ái Tử ra đến Thanh Hóa rồi sau đó vô đến Bình Điền Huế, Đinh trọng Phúc không ngờ mình là người cùng trại tù với anh Đinh Miên Tác giả bài hát Sương Trắng Miền Quê Ngoại, bài hát ngày xưa tôi rất thích nghe.  Cho đến khi định cư tại San Jose này ngót hai mươi năm tôi vẫn chẳng hay.

Thật ra từ trong trại tù cho đến khi sang được Hoa kỳ, với những lần sinh hoạt kỷ niệm, tác giả từng gặp lại anh nhưng anh rất kín đáo.  Dù những năm từ trại tù Ái Tử cho đến lúc vào trại Bình Điền Huế, tác giả bài này đối với anh Miên Vũ cũng là sự quen biết một người bạn tù như nhiều người khác. Nhớ dáng anh im lìm từ người lo việc "tăng gia rau xanh" cho đến "anh nuôi" tức là toán nấu ăn của trại tù từ Trại 4 Ái Tử cho đến Trại 3 Bình Điền chẳng ai biết anh là Đinh Miên Vũ một nhạc sĩ của bản nhạc Sương Trắng Miền Quê Ngoại bài hát người viết khá thích nghe.


Ra đến hải ngoại với chương trình HO, những lần hội ngộ cựu tù nhân chính trị Bình Điền ÁI Tử tại San Jose, người viết có gặp anh và tình thân mật hay chào hỏi nhau cũng giống như các anh khác. Cho đến vài năm trước năm 2010 thì anh không có mặt trong các kỳ hội ngộ Bình Điền Ái Tử tại San Jose nữa. Thì ra anh lâm bệnh...




 


Sinh tiền anh Đinh Miên là một người (dáng tầm thước) ít nói như đã thưa trên.  Anh vắng đi một hai năm và tin anh mất cũng là lúc người ta mới nói đến tác giả bài hát trên chính là Đinh Miên và còn là Đinh Miên. Thời gian tại Mỹ, anh từng sáng tác thêm trong đó có bài Hai Quê, thú thật cho đến lúc anh mất người viết mới có cơ hội nghe. Những bạn tù tuy qua Mỹ sinh hoạt với nhau qua những lần hội ngộ, với bản tính kín đáo nên khó có ai biết được sáng tác của anh ngoại trừ giới văn nghệ tại nam California và các ca sĩ nổi tiếng như Quang Lê được anh cho phép trình bày tác phẩm của mình.



Cuối năm 2013 Chúng tôi đi viếng nhà anh tại Fremont, California thắp hương cho anh cũng là nhạc sĩ Đinh Miên Vũ  là tác giả bài "Hai Quê" sau cùng nghe rất ngậm ngùi nhất là qua tiếng hát Quang Lê. Chúng tôi cũng nghe nói anh dành cho tiếng hát Quang Lê bản nhạc này. Trước đây Quang Lê khi trình bày Sương Trắng Miền quê Ngoại được một dịp kỳ ngộ với một người lạ và người lạ đó đã làm Quang Lê rất thích thú khi ông tự giới thiệu là tác giả bài hát đó.


Khi anh Đinh Miên mất Quang Lê cũng có lên San Jose dự đám tang người nhạc sĩ (youtube trên). Theo con trai anh nói lại với tôi (ĐHL) rằng trước khi mất anh Miên còn dang dở một bài hát nữa hình như cũng dành cho Quang Lê nhưng không ngờ anh phải ra đi sớm quá! Sau này cháu có liên lạc với Nguyễn Ngọc Ngạn; ông ấy hứa lấy bản thảo và tìm cách thực hiện nốt nhưng có thể trở ngại gì đó nên vấn đề này chìm vào quên lãng?

 

Đó cũng là hoàn cảnh của những người tù cải tạo tuy mang tiếng qua được bến bờ tự do nhưng đa số đều mang mầm bệnh tật trong người, hậu quả của những ngày tù.


Những năm sau 2010 mỗi lần chúng tôi hội ngộ với nhau đều vắng mặt anh.

 

 

MỘT SỐ HÌNH ẢNH CỰU TÙ ÁI TỬ BÌNH ĐIỀN HỌP MẶT TẠI SAN JOSE

 

  



 

 

lần này anh Đinh Miên đã vắng do lâm bệnh 

 ***  

 

THĂM VIẾNG NHÀ và THẮP HƯƠNG CHO A ĐINH MIÊN NGÀY CUỐI NĂM 2013

 

 


Hôm đó bầu trời San Jose vào ngày cuối năm 2013 khác với các tiểu bang khác, hôm nay nắng ấm dâng đầy khắp lối. Không những San Jose mà thành phố Fremont cũng thế, trời ấm áp khiến ai cũng khen. Làn nắng tuy ấm áp đáng khen vậy mà không sánh nỗi tình bạn, tình chiến hữu của anh em cựu tù Ái Tử Bình Điền hôm nay ngày cuối năm -29 tháng 12 năm 2013- cùng hẹn nhau tới thăm nhà anh Đinh Miên người đã giã biệt anh em ATBD ra đi biền biệt mấy thu rồi!



Chị Đinh Miên không giấu được sự xúc động, vui mừng do tình cảm những người cựu tù mãi gắn bó thiết tha với gia đình chị . Trong nhà hương khói tinh tươm , con cái anh Miên về đầy đủ cùng với anh em ATBD đúng trưa thắp nhang cho anh và nói vài lời tưởng nhớ.

Ai đi không hẹn về sao nặng tình HAI QUÊ

Bên ni những nguyện thề Có chạnh lòng bên tê

 

Giờ hương hồn anh chắc đã về với quê mẹ, nơi anh đã chào đời bên dòng nước mặn bên Phá Tam Giang- nơi mẹ già đã chắt chiu nuôi anh khôn lớn. Như trong lời bài hát tuyệt vời HAI QUÊ anh ân cần  để lại cho hậu thế.

 

Bên đây chân trời rộng

Sức trẻ dài đôi chân

Bên đây bao cảnh đời

Cảm nhận lòng bao dung

 

Vâng đúng thế,thưa hương linh Anh - còn bên này QUÊ NGƯỜI còn đang dang bàn tay "bao dung" che chở cho con cháu anh con cháu chúng ta, vươn lên trong tình người tuy khác tiếng nói, khác lịch sử nhưng sao quá bao la rộng mở! Cũng như che chở cho những ngày chiều xế bóng của những người bạn tù còn lại bên trời nhung nhớ khôn nguôi.

 

Vợ chồng anh Nguyễn Phúc  cựu thiếu úy Phòng 3 Tiểu Khu Quảng Trị,  trong buổi thăm anh này , đã khấn vái anh xin anh "phò trợ" chất giọng để hát lại bài HAI QUÊ , chân thành tưởng niệm đến huơng hồn anh.

 

 


 

Trong niềm nhung nhớ khôn nguôi với tình chiến hữu, tình bạn tù anh Lợi cũng ngâm những bài thơ chứa chan kỷ niệm, xót xa sâu lắng tình quê cùng niềm nhớ và công ơn mẹ cha, hiếu để chưa tròn- mà người cựu tù bao lâu trăn trở.

 

Trời càng chiều nhưng không khí trong nhà càng ấm áp hơn trong tiếng nói tiếng cười của ngày hội ngộ này và nơi tụ hội là nhà anh Đinh Miên. Thêm vào tiếng hát tiếng đàn những lời ca anh Miên viết ra ngày trước tất cả đang quyện vào nhau trong hương nhang thắp cho người vắng mặt tưởng chừng như có vong linh anh về lại bên nhau trong một ngày cuối năm xứ Mỹ.

 

Chân thành cảm ơn chị Miên và gia đình đã nhớ đến anh em cựu tù còn lại, đã tạo điều kiện cho buổi hội ngộ đầy ắp tình cảm này. Trước thềm năm mới 2014 này thân chúc chị và gia đình mọi điều tốt đẹp nhất. Chúc anh em ATBD chân cứng đá mềm, sức khỏe dồi dào bửu quyến an khang và tình cảm của anh em cựu tù ATBD luôn luôn thắm đượm bên nhau, chẳng hề phai nhạt./.

 

 

Đinh trọng Phúc 29.12. 2013


edit

13/6/2026

San Jose USA


-0-0-0-

copy theo WIKIPEDIA

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Ðinh Miên Vũ tên thật là Ðinh Miên, sinh năm 1942 trong một gia đình nghèo tại làng Khuông Phò, xã Quảng Phước, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên-Huế.

Nhập khóa 24 - Trường Bộ binh Thủ Ðức năm 1967, rồi ra phục vụ tại Trung Ðoàn 2, Sư Ðoàn 1 Bộ Binh, trước khi biệt phái về dạy tại Trường Trung học Gia Hội, Huế.

Trong thời gian dạy học, ông học Cử nhân Luật, Cao Học Luật, ban Công Pháp.

Ca khúc nổi tiếng "Sương Trắng Miền Quê Ngoại" do ông viết năm 1970 và được Duy Khánh mua bản quyền xuất bản, thâu thanh.

Sau sự kiện 30/4/1975, nhạc sĩ Ðinh Miên Vũ bị tù cải tạo tại Bình Điền cho đến năm 1981.

Ông sang định cư ở Hoa Kỳ, sống với gia đình và các con ở Mĩ cho đến khi qua đời ngày 28/7/2010 tại Fremont, California.[1]

Sáng tác[sửa | sửa mã nguồn]

Đinh Miên Vũ chỉ sáng tác vỏn vẹn 2 ca khúc:

1.     "Sương Trắng Miền Quê Ngoại" (1970) vì bài hát này mà ông bị chính quyền của Ngô Đình Diệm kỷ luật với lý do làm giảm nhuệ khí binh lính. - Duy Khánh trình bày đầu tiên.

2.     "Hai Quê" khi cảm thấy buồn mỗi khi nhớ về quê hương vì ông là một con người có tài nhưng do sinh ra vào thời buổi giao thời. Ông viết bài hát này để bày tỏ nỗi nhớ qua hương Việt Nam. Dù ở Mỹ nhưng thỉnh thoảng ông thường về Việt Nam để viếng lăng ông bà và cha mẹ mình, cùng các em và cháu. Ông thường xuyên động viên và gửi tiền về xây dựng lăng tẩm ông bà, cha mẹ ở Quảng Điền - Thừa Thiên Huế. Nỗi lòng dang dở chưa báo đáp được quê hương nên ông sáng tác bài hát này. Với bao dự định dang dở nhưng số trời đã định ông qua đời vì căn bệnh ung thư. Lễ tang ông có nhiều nghệ sĩ đến viếng thăm trong đó có ca sĩ Quang Lê. Hiện nay trên mạng internet vẫn còn video lễ tang ông.- Quang Lê trình bày đầu tiên ở Hàn Quốc năm 2007 trong cuốn Paris By Night 89 - In Korea.[2]

Ca khúc "Xin Em Đừng Khóc Vu Quy" mà hiện nay nhiều nơi ghi tên tác giả là Đinh Miên Vũ - Linh Phương thật ra tác giả chính xác là Minh Phương (có trong băng nhạc Sóng Nhạc 5 trước 1975)

 

Friday, June 12, 2026

KỶ NIỆM BẠN TÙ ÁI TỬ BÌNH ĐIỀN TẠI SAN JOSE 2014

 

Tâm Sự ngày Ra Mắt Tân BCH ATBĐ Bắc CALI ngày 16 tháng 2 năm 2014



Trời không phụ lòng người. Huơng linh bạn tù cũng không phụ lòng thành khấn nguyện của chúng tôi. Thưa quý bạn đọc và bạn tù ATBD, cách đây mấy hôm người viết có email cho anh Dương phước QUyến rằng ngày Ra Mắt Tân BCH ATBD nhiệm kỳ 2013-2016 sẽ mưa lớn: (hinh copy sau)

Sun Feb 16

AM Showers 61°
42°
AM Showers
Chance of rain:
40%
Wind:
NNW at 10 mph
 Ác hại thật, ai dè ngày nớ lại mưa? sao không mưa ngày khác cho chúng tôi nhờ. Một thời gian lo toan chuẩn bị, nhân sự thiếu thốn , ngay người viết cũng chẳng kinh nghiệm gì trong công tác được giao. Lại còn cộng thêm mưa gió ,thì làm sao không lo cho được. Lạy trời lạy phật, lạy vong vị anh em khuất mặt phù trợ ! 
                        tân HT Dương phước Quyến



 
    Thế mà linh ứng thay ! thưa bạn đọc. Chúng tôi quá mừng. Vào chiều thứ bảy 15 tháng 2 , 2014 trang website: Weather.com lại báo thay đổi rằng tối 15 sẽ mưa lớn và sáng 16 tức là ngày RA MẮT của BCH chúng tôi sẽ nắng ráo và nhiệt độ ấm áp 62 độ F: (hinh copy sau)
 TIN VUI NGAY MAI , THOI TIET THAY DOI ROI NGAY MAI TROI NANG

Day Feb 16

Partly Cloudy 64°FHigh
Partly Cloudy
  Tôi liền email  báo cho anh Quyến, a Nga , a Phồn tin mừng : TRỜI NẮNG Đó là chuyện thời tiết ; là cái may mắn cho BCH vào  niềm tin vào những gì linh thiêng thưa bạn đọc. Sắp đến giờ làm lễ thì công việc trang trí đã đâu vào đó. Các "cột trụ" của Hội như anh Quyến anh Nga cùng với các phu nhân tới từ sớm. Bao nhiêu việc nặng các anh "vác hết" ; cho đến bàn thờ cũng sắm sửa mọi thứ tinh tươm. Các bộ nhạc cụ nặng nề từ xa cũng được các vợ chồng anh Phúc anh Phồn lề mể đưa từ Hayward , Oakland về trọn gói. Các anh còn "bới" theo hết bầy con trai trong đồng phục nhà binh về giúp "bố". Nguyễn duy Tú tuy vợ đau yếu mấy tháng nay nhưng cũng không rời anh em. Anh Tú một mình chạy ngược chạy xuôi mua thứ này , mượn thứ kia về đầy hội trường. Có mấy chậu hoa kiểng tuy to và nặng anh Trương LỢi không nề hà chi bỏ lên xe truck mang đến để "trang điểm" cho MẶT TIỀN của buổi lễ. Phụ với anh vác xuống xong , mới thấy anh vào thay bộ vét thật đẹp để đứng Hấu Nhang tại bàn thờ. 

  Có cái gì đáng viết ra đây không thưa các bạn? Thưa có; năm nay các niên trưởng như các anh Huỳnh Khoa,Hoàng Nồng , Trương Thức cùng quý phu nhân đều có mặt. Dĩ nhiên là các lứa đàn em lứa "sồn sồn" thì khi nào cũng thấy mặt nhau đây rồi, kể sao cho hết. Đài truyền hình Vietoday tới từ sớm . Gồm ông giám đốc Lê đình Bì, cùng với xướng ngôn viên NGọc Thúy và 1 cameraman. Cô Ngọc Thúy tới sớm để phỏng vấn anh Dương phước Quyến trước khi buổi lễ bắt đầu. Ông Nguyễn văn Kha và ông Ngô Quyền và ông Nguyễn Đổng hội Thừa thiên Huế , ông Nguyễn Châu hội Quảng trị cùng anh chị Lê xuân Suyền đồng huơng qt cũng tới tham dự. Anh Huỳnh Khiêm bào đệ anh Huỳnh Khoa cựu tù trại 2 không được may mắn đi theo diện HO , mới được bảo lãnh qua Mỹ năm ngoái cũng có mặt. Anh Khiêm xúc động thực sự , qua bao nhiêu năm mới nhìn lại màu cờ vàng ba sọc đỏ , cái mà anh tưởng rằng vĩnh viễn không bao giờ thấy. Nhìn nét mặt anh, người viết thấy anh thật sự "khoái" vô cùng.

   Chúng tôi cố gắng linh động thêm 10 phút để chờ anh em ATBĐ khác đang chật vật tìm chỗ đậu xe không ra .  Chúng tôi bắt buộc khởi đầu buổi lễ lúc 11 giờ 10 để giữ đúng thời giờ. Tất cả các nghi thức đều tiến hành đều đặn , giữ đúng thời lương. Cái đáng nói là không khí ấm cúng và trang trọng vô cùng. Nhìn lên bàn thờ hai quả trái cây được chị Lan phu nhân anh Quyến, chị Nga phu nhân anh Nga  xây rất đẹp. Ở giữa là bài vị thờ huơng linh bạn tù ATBD . Anh Nga xông thêm huơng trầm thơm ngát  một bên là anh Trương Lợi bệ vệ đứng hầu hương làm hình ảnh bàn thờ thêm phần trang nghiêm .


   Phải nói là buổi Lễ ra Mắt này rất ấm cúng và chân tình. Chứng minh cụ thể là quan khách như các ông Nguyễn văn Kha, Lê đình Bì nấn ná cho đến giờ phút chót mới ra về. Các ông còn ra theo với quý anh chị ATBD để chụp hình lưu niệm nữa , đó mới là cái thật lòng , cái vui thiệt tình thưa quý bạn đọc. Còn cái gì chúng tôi viết ra đây nữa? đó là tinh thần văn nghệ CÂY NHÀ LÁ VƯỜN ,anh Phúc anh Phồn lo dàn âm thanh , phát phiếu góp bài hát. Tuấn "cận thị" hô hào bà con ra "nhót" tức là nhảy. Niên trưởng Trương Thức trong bộ đồ lính binh chủng Pháo Binh cũng ra nhảy với anh chị em , còn "chịu chơi" chán !
   Phần sổ số giúp vui thì do anh Đặng công phồn lo liệu . Ngoài các giải tặng quà có 1 giải độc đắc 200 $(cash only) , ai hay !anh Tân hội trưởng gặp may nhưng sau đó anh tặng lại cho Hội - xin thành thật hoan nghênh anh .
  Về thức ăn ngoài các món chủ lực do BTC lo liệu , quý phu nhân như chị Khoa ủng hộ thêm bánh bèo Huế, chị Mai nem Huế thật ngon, chị Lê đức Tuân bánh đúc Huế . ..xin hoan hô quý phu nhân. Người viết ra đây chắc là còn thiếu nhiều không tổng hợp được hết vì còn bận giới thiệu chương trình , mắt phải nhìn vào tờ giấy , mắt đeo kiếng từ lâu nên chữ rõ chữ mờ !
  Rõ ràng cái mừng hôm nay đáng nói là lòng người , đã vui đã thuận. Cái mừng thứ hai là trời cũng giúp cho nên nắng ấm lên cao mà đáng lẽ ra là "mưa gío sụt sùi " ! Thế thì còn đợi chờ chi mà chúng ta không đến với nhau hàn huyên tâm sự , nhìn mặt nhau đếm AI CÒN AI MẤT? Thời gian cứ qua , xuân này rồi xuân khác. Cái nhịp điệu thời gian cứ mãi hoài không thay đổi. Nhưng bạn tù ATBD càng lúc càng vắng dần , đó là ĐỊNH LUẬT THỜI GIAN đố ai thay đổi được? 
   Nhưng có cái chúng ta thay đổi được: đó là bỏ qua những ác cảm bất đồng để làm chúng ta xích lại gần nhau , thông cảm nhau thương yêu nhau thật lòng để sưởi ấm nhau trong thời gian lưu vong biệt xứ. 

Mong thay ! 


ROT RUOU MUNG XUAN 

ATBD CHUP HINH LUU NIEM NHAU 
CHAN TROI MAY TRANG: ANH TRUONG LOI NGAM THO 

Thursday, June 11, 2026

QUÊ NGOẠI và BÓNG NGƯỜI XƯA





Mẹ biết bây giờ con ngồi hố nhỏ
Gió hẹn mưa thề một khi con về quê ngoại xưa
Để mẹ nhắn lời thăm
Trường làng cũ năm nào khi con còn bé nhỏ
Theo mẹ đến trường giờ đây con đường xưa còn đó
Tóc liều vờn gió ru hoài ...

(Sương Trắng Miền Quê Ngoại)

Tác Giả Đinh miên vũ 


 NHỚ LÀNG NGOẠI NẠI CỬU VỚI NHỮNG NGÀY XƯA THÂN MẾN



    Ruộng đất Làng Nại Cửu không nhiều nhưng chia cho con cháu cũng đề huề cân phân. Phái Võ văn bên ông ngoại tôi làm trưởng phái hồi đó lên tỉnh ở rồi nhưng cũng còn lãnh phần ruộng cho con cháu.

đường về làng Nại Cửu hiện nay 2012

Nhà ngoại tôi lên tỉnh khá lâu, từ thời Pháp nên không trực tiếp làm phần ruộng của mình. Không canh thì có mấy cậu trong phái như cậu Huệ cậu Tú Cậu Dâu lãnh canh và đong phần lúa lại cho mệ ngoại tôi. 

Người ta gọi ông ngoại tôi là ông Bếp Thỏn. Ôn ngoại tôi  làm lính Khố Đỏ  mất vào năm 1949. Tôi nhớ mang máng có thể chức Bếp ngang với hạ sĩ thời Pháp  cũng nên. Do trung sĩ người ta kêu ôn Đội và thượng sĩ người ta gọi là ôn quản. Ôn ngoại tôi mắc bệnh tại Lao Bảo được đưa vào Mang Cá Huế và mất. Vài năm sau cải táng ôn ngoại tôi về làng nghe trong nhà nói mả ôn tôi 'KẾT' 

Đó là chuyện kể trong nhà ngoại tôi. Mà tôi cũng tin phần nào do các cậu tôi sau này đều là sĩ quan hết thảy.


trái sang dì Võ thị Liễu (Trị An sang Dì Võ thị Liễu mất tại Vĩnh An 2018) Cậu Võ tử Đản thời gian 2007 tại San Jose (cậu Võ Đản mất tại San Jose 2021)

Phái Võ Văn bên ông Ngoại tôi làm trưởng phái khác nhánh với Võ Tử Đản có ông Tiến Sĩ Võ Tử Văn thời nhà Nguyễn. Nhánh bên ông Võ tử Đản là nhánh của ông Võ Bào. Hồi nhỏ tôi hay theo nhà ngoại tôi lên Xóm Chùa Tỉnh Hội thăm nhà Ôn Bào. Ông Võ Bào hồi này ở cái nhà lầu ngó qua bên tê đường là Quân Cụ và trạm Tuyển mộ Nhập Ngũ Quảng trị

Cuộc chiến 1972 đã đẩy người Quảng trị nhất là thành phố đi tứ tán vào nam (bắc một ít sau về lại) Nhà ngoại tôi ra đi không mang theo bàn thờ được . Tôi là đứa cháu  ngoại nhưng lớn lên tại nhà ngoại (127 Lê văn Duyệt, phường Đệ Tứ QT) ngày ngày hương khói 2 bận sáng tối rằm mồng 1 ...

Có dịp đọc gia phả phái Võ Văn biết được đời ông Hiển Tổ Võ Bình sau này sinh ra nhiều thế hệ tiếp nối 
Phái Võ Văn sau này liên hệ đời sau này có ông Ngoại Võ Thỏn mất 1949 và anh em chú bác sau này gồm có đời các ông Võ Đồng (Đà Lạt lập nghiệp thời pháp có con cháu sinh ra sau này đều tại Ấp Thái Phiên Đà Lạt ) ông Võ Ổn xóm Nại Cửu Phường bên Ái Tử , ông Võ Hạch ...còn có các ông thân các cậu họ Võ Thế Hoà, cậu Võ Huệ, Võ Vui, Võ Tú vân vân ...

Người làng hồi đó ông Hạch hay lên Tỉnh thăm kỵ nhà Ngoại tôi trước mặt Lao Xá địa chỉ nói trên , ôn Võ Ổn hay qua trống kèn Cậu Hoà thì ăn học mấy năm tại nhà bác mụ tức là ngoại tôi  Chuyện đời xưa  lúc tôi còn nhỏ lại hay nắm tay mệ ngoại về làng Nại Cửu. Mệ ngoại tôi  thường dất tôi về làng. Thưở này tôi chưa lên mười nhưng vẫn nhớ những khi đi bộ về làng với ngoại. Đó là những lần họp phái, kỵ giổ, giải mả tức làm cỏ cho mộ phần người thân. 


    cậu tôi tên Võ Văn Cư năm 1969 trước Cửa Hậu Thành Cổ 
(mất tại Xuân Sơn Bà Rịa 2002)

Qua khỏi xóm Chùa là con đường thân quen đi thẳng về khúc quanh ngang cái quán dì Táo (sau này là vợ hai cậu Đản) Quán Dì Táo nằm trước nhà Ông Sừng mà dì tôi hay kêu là chú. Tuổi nhỏ nhưng tôi còn nhớ mãi dì Táo hay bận cái áo bà bà màu trắng mỗi khi gặp tôi đứa cháu cưng của cậu Võ Đình Cư là dì vội cười hỏi chuyện vui vẻ. Làm sao Dì Táo lại bỏ lơ tôi do trước đây nghe đâu Dì cũng là người yêu của cậu Cư tôi nhưng sau này cậu tôi đi kháng chiến Việt Minh và gặp mợ tôi cùng Trung Đoàn 95, Đảng kết cho nên duyên chồng vợ và cuộc tình xem như 'chấm dứt' 
Đó là chuyện người lớn nhưng cái trí nhớ tôi tuy nhỏ nhưng nhớ dai mới lạ. 

Tôi còn nhớ nước da ngăm đen của ôn Sừng. Kỳ thật, trong làng thấy thằng nhỏ như tôi mỗi lần về làng ngoại là ai cũng hỏi thăm vui vẻ. Hình như trong làng ngoại tôi ngang đây chỉ có cái quán dì Táo, và sau này khi tôi đi được honda về làng mới thấy vài cái quán bán trong nhà mọc lên sau này. Những cái quán này tiếp liền theo đoạn nhà Mệ Tơ về thẳng về Bích La dưới kia.


đường vô nhà cậu Võ thế Hoà (hình Đinh thị Hiệp thang 3/ 2015)




trái sang: tác giả, Mợ Hoà, Cậu Hoà, Dì Võ thị Lý (dì ruột tác giả từ Trị An ra) vợ tác giả trần tuý Huệ gốc làng Quảng Lượng . hinh chup 23/6/2012

Cậu Võ Hòa (tự Dâu) mất tại Nại Cửu  năm 2014


Mấy cậu họ tôi như cậu Tú, Cậu Dâu, Cậu Huệ (có em là Vui chết trận Hạ lào) đều ở gần nhau. Cậu Võ thế Hoà một thời kỳ lên tỉnh ở chung nhà với mệ ngoại tôi cùng với mấy cậu trên tỉnh. Trên tỉnh tôi ở với nhà ngoại và nhớ mãi cuốn sách L'Anglai Vivant của cậu Hoà nhưng tôi vẫn quen miệng và nhà ngoại tôi ai cũng gọi là cậu Dâu mà thôi. 
cậu Võ văn Hoa (Võ Hoa) sinh sống và mất tại Trị An 2017

Trong nhà ngoại tôi ai cũng chăm học. Từ đó tôi cũng bắt chước học chăm theo cũng nên. Cậu Dâu tuy ở chung trên tỉnh với các cậu tôi nhưng rồi mấy cậu lớn dần dà vào nam lập thân Ai cũng vào con đường quân đội và làm sĩ quan. Chỉ còn cậu Võ Hoa đi sĩ quan chậm hơn. Cậu Dâu học vài năm đi làm thông dịch vài  năm bên Ái Tử (1969) (Cty Pacific Architech Engineers, Inc) cho đến sau này cuộc đòi thay đổi...Ngang đây đứa cháu như tôi xin móc ngoặc cái chuyện tại sao thời chiến tranh mà cậu Dâu lại không đi quân dịch?

Số là vậy:
Thời gian các anh em con chú con bác ở chung nhà ngoại tôi để đi học. Cậu Hoa tôi tháy máy khẩu súng của cậu Võ Văn Cư. Ai dè tai nạn ập đến. Một đêm nọ tôi thì ngủ say cho đến sáng mới hay tin cậu Dâu được cấp cứu khẩn cấp lên bệnh viện tỉnh do bị bắn lũng bụng. Cậu Hoa tôi tháy máy súng của ông Anh không dè cướp cò? Cũng may câu Dâu chỉ lũng bụng. Sau này cậu Hoa tôi bị tù vài tháng nhờ bà con bãi nại nhưng từ đó cậu Dâu cũng được miễn đi lính (miễn quân dịch) luôn

Cậu  Võ thế Hòa chỉ học vài năm sau đi làm vài năm thông dịch  & an ninh bên Căn Cứ Ái Tử (1969) (Cty Pacific Architech Engineers, Inc)

*
Tôi lại trở về hình anh nhỏ bé trước kia hay lon ton chạy theo mệ ngoại về làng. Cái bến đò trước nhà Cậu Dâu đi xuống con sông Vĩnh Định im lìm. Cái bến quá vắng ngó qua bên tê cũng còn là Nại Cửu nhưng thuộc xóm nhà Ôn Chở Ôn Hường làm nghề thợ mộc. Tôi nhớ mặt hai ôn do hai ôn có kỳ lên làm cửa lá sách cho nhà mệ ngoại tôi khoảng trước năm 1968. Hàng ngày hai ôn đạp xe lên nhà ngoại tôi để làm cho xong mấy bộ cửa chính và cửa sổ lá sách cho cái nhà ngói còn gọi là nhà trên cho nhà  Ngoại. Hai ôn hàng ngày bào bào đục đục thế mà tôi để ý và nhớ cho đến nay. Ôn Chở sau này té ra là ôn gia của cậu Hoà.

  Qua bến đò này sang bên kia đi ngược lên cầu Ba Bến và theo con tỉnh lộ Ba Bến Trí Bưu hai ba cây số cũng lên được Phường Đệ Tứ về lại nhà Ngoại tôi. Đó là một buổi chiều hai mệ cháu lên tỉnh thì trời bắt đầu mưa. Mệ tôi vào nhà ai đó xin tàu lá chuối đội đỡ lên đầu. Mệ đã xuống tóc quy y nhưng chưa qua ở chùa. Người bận bộ đồ màu đà lại quên mang nón. Tôi lon ton chạy nhanh theo ngoại để lại phía sau con sông Vĩnh Định im lìm trong màn mưa cùng hai bờ tre nhạt nhoà mờ ảo. Con đường đất tỉnh lộ từ biển Gia Đẳng lên qua cầu Ba Bến và đoạn đường còn lại đưa hai bà cháu bước nhanh lên đến ngã ba Trí Bưu thì trời sập tối.

Thật ra lối về Làng chính yếu phải đi theo Chùa Tỉnh Hội qua đập Rù Rì, xong qua Cầu Sãi cũng về được Nại Cửu. Đây là con đường chính sau này tôi hay lái honda về. 


Bước vào thời trung học nhà ngoại tôi hay nhờ tôi lái chiếc honda 70 về liên lạc với làng mỗi khi trong nhà ngoại cần. Tôi là người tài xế honda mà trong nhà mệ và di tôi tin tưởng nhất.  Dì Liễu tôi buôn bán trên tỉnh nhưng năng lo chuyện cúng tế trong làng đó là lúc tôi có nhiệm vụ lái honda liên lạc. Thời gian này thì mệ Ngoại tôi đã qua tu bên chùa Sắc Tứ. 


Tôi nhớ những khuôn mặt của làng ngoại và đa phần nay đã bước vào tuổi già trí nhớ lu mờ nhưng còn nhiều người còn nhớ tôi: đứa cháu ngoại hay về làng vào thưở đó tức là trước 1972...

Kể chuyện dông dài cái thưở xưa xa tít, trước cái thời 1972 khi đi từ làng Nại Cửu đã thấy cái chòi canh cao ngất trên Thành Cổ xa xa. Một hai cây số đường chim bay thế mà hồi đó mỗi khi về làng tôi tưởng như 'du lịch'?

Tôi nhớ cái vườn mít sau nhà cậu Dâu, đám lá lốt mọc chi chít xanh um. Mấy trái mít chín hiếm hoi nhưng  nhà cậu Dâu tức là nhà dì Tưởng và mệ Tơ khi nào cũng vui vẻ đem xuống 'đãi' thằng cháu ngoại trên tỉnh về. Mấy dì tôi trên tỉnh hay gọi mẹ cậu Dâu là "Thím Tơ". Mệ Tơ là lấy tên của con trai trưởng là Cậu Tơ. Cậu Tơ lập nghiệp hay đi lính trong nam ít khi về làng. Tôi chỉ nhớ mang máng có gặp một lần trong đời. 



Cái thưở cậu Dâu tôi còn độc thân, vui tính, cái cuốn sách L'Anglais Vivant và vài câu Anh Văn hàng ngày Cậu học chung với các cậu tôi trên Tỉnh. Thế mà bao lâu nay tôi còn nhớ mãi cuốn sách bìa ngoài tuy cứng cáp nhưng màu bạc phếch do anh em các cậu chuyền tay nhau năm này sang năm khác? 

Rồi cảnh biển dâu xao xác, thời thế vật đổi sao dời. Có lần sau 1975 cậu Dâu lúp xúp đi bộ lên vùng trại "cải tạo" thăm đứa cháu ngoại đang ở tù tại trại 4 bên thôn Xuân Khê vùng trên Ái Tử vài cây.

Rồi có lần người viết 'trốn trại' về làng, một ngày khoảng năm  1976. Cảnh thôn làng vào 'hợp tác' kinh tế sa sút, nhà không vườn trống chẳng có cái gì 'bỏ vào nồi'? Một thời lúa và rơm cũng chia theo công điểm, dân trong làng bỏ đi theo kinh tế mới Khe Sanh. Cảnh hàng đoàn người làng mình lên khai hoang trên rừng làm thêm sắn khoai...có một ngày từ bên trại 4 tôi nhìn qua đoàn người vác cuốc rựa gánh gồng qua thôn Xuân Khê ngược lên thôn Hiệp Khế để lên rừng  trồng thêm khoai sắn. Ngày đó tôi còn nhớ cậu Tú trong đoàn người lên rừng kia? Có đoàn người làng ngoại lên rừng, trong đó tôi nhìn ra cậu Tú gồng gánh theo làng đi "tăng gia sản xuất'. 

Hình ảnh cậu Tú vác cái cày từ ruộng về mỗi lúc tôi có dịp về Nại Cữu, tôi khó lòng quên. Nhà cậu Tú ở cạnh sông Vĩnh Định cái ngã ba rẽ lên thôn An Tiêm và ngược lên quán Dì Táo và ngã ba này còn gọi là Phát Lát là nơi chôn cất người thân trong làng và người nhà Ngoại tôi. Sau 1975 nghĩa địa này cũng di dời dành chỗ làm Hợp Tác Xã. 



Lúc di dời mồ mả ở Phát Lát nhờ ơn cậu Dâu -cậu Tú... nên trong phái ông ngoại tôi (Họ Võ Văn) mới khỏi thất tán mổ mả. Sự kiện 1975 trong làng tản mác khắp nơi bà con mỗi người mỗi hướng nên họ Võ tại Nại Cửu không còn ai để lo cả. Nhờ các câu này mà mồ mả họ Võ mới quy lại đây sau này ở Mỹ cậu Võ tự Bé và Võ Bình cùng con cháu gửi thêm tiền về tu bổ sơn quét và xây thành bao quanh.

người trong hình là cháu ngoại Đinh thị Hiệp về làng thang Ba năm 2015 lúc này cậu Dâu (Võ thế Hoà) đang còn 

*
Nhờ cậu Võ Tú cũng ra người thiên cổ lâu rồi. Hình ảnh ông Hạch ông Sừng cũng như bao người xưa năm cũ như mệ ngoại tôi, các cậu  trong nhà ngoại tôi, nay đến lượt cậu Dâu (Võ thế Hoà mất 11/4/2018) lần lượt "nắm tay nhau" về miền đất xa thật xa ...phai mờ theo dĩ vãng?
Cậu Tơ dì Tưởng gặp lại nhau nơi đất khách quê người Kontum 2000 Chị mù loà , em bại liệt ôi thời gian Biết ngày nào gặp lại vườn xưa nơi làng Nại Cửu ngày cả nhà sum họp còn đông bóng người thân ?Giờ đây người xưa nay đã đà khó gặp do thiên cư tản mác khắp nơi: Kontom Phú Bổn, Đồng Nai Sông Bé Ruộng đồng nam phương hay đã về với người muôn năm cũ? Hình ảnh xa xưa tất cả đều nằm trong vùng kỷ niệm. Nói với lớp người sau này, người viết chỉ một mong vẽ lại một nét sơ sài của LÀNG NGOẠI ngày đó, lâu lắm rồi ít ai nhớ lại.

Còn lại Quê hương bây giờ đổi thay mọi thứ. Sự đổi thay mà người viết dám nói đến mức 'xa lạ'? Có những lệ làng ngày nay không còn trong đó cái lệ đất hương hoả hay phần  ruộng chia cho con cháu nay đã không còn.

Thời gian qua  nhanh. Bao biến cố thăng trầm đưa những hình ảnh thân yêu vùn vụt trôi về quá khứ. Không ai tránh khỏi định luật này. Riêng tôi mỗi lần nhớ về quê ngoại, trong lòng vẫn hoài ghi hai cảm giác trái ngược nhau: Một thời bé bỏng khi níu tay ngoại về làng trong tự do, vui thú bên nhiều tình thương trìu mến. Trái với khi  'sa cơ thất bại' - cũng về làng, về ngoại nhưng là lần về ngắn ngủi lén lút của người tù. Rồi hình ảnh vợ chồng người cậu (Dâu) ái ngại nhìn theo đứa cháu từ giã thật nhanh.  Tiếng thở dài của người ông (ông Hạch ) đang ngồi trước hiên nhà. Tiếp tục chuốt lạt, mắt ông hướng theo đứa cháu  xa dần về đầu xóm Chùa. Nó sẽ qua một bến đò để về cái trại tù, bên kia vùngThôn Ái Tử./.

cháu ngoại 

Đinh trọng Phúc

BÌNH LUẬN TỔNG QUÁT- THẢM NẠN MỌI MẶT MÀ TRUMP GIEO CHO NƯỚC MỸ KHÓ BỀ HÀN GẮN

thưa bạn đọc Trước bầu cử 2024 có nhiều nhà phân tích chính trị đã cảnh báo cho nước Mỹ về những biến loạn cho Mỹ và cả thế giới nếu Tru...