Wednesday, October 22, 2025

NHỮNG "CHIM SẮT" TỪNG CHAO CÁNH BAY QUANH CHÀO THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ

 KÝ ỨC by ĐHL


A4E SKYHAWK / Ó TRỜI

Chiến tranh vẫn sôi động. Nó đến quá gần khi hàng đêm bà con mình nằm nghe tiếng hú của pháo 122 ly vẫn rập rình đe dọa người thành phố. Học sinh QT vẫn gắng ôn bài hàng đêm khi kỳ thi tú tài đến gần. Bao nhiêu giấc ngủ người mình chẳng yên. Chuyện hàng đêm sao mãi hồi hộp canh chừng mỗi lúc nghe tiếng pháo bên kia đang xé gió rơi vào Thành Cổ, cả nhà liền lao nhanh  xuống hầm trú ẩn.

Hàng ngày mọi người thành phố vẫn không quên chuyện xúc thêm thật nhiều bao cát chất dày thêm cho cái hầm tránh pháo. Sợ hãi, ám ảnh,  càng lúc càng tăng do chiến tranh, cụ thể hơn là pháo bên kia rót vào thành phố càng lúc càng dày. Người xóm tui, quả thật tiếc cho cái nhà ngói mới xây chưa kịp ăn mừng tân gia. Đó là nhà của bác Nguyễn thành Ngô làm nghề y tá trong thôn. Mới vừa rồi nhà O Hoài bị pháo bên kia rót trúng, pháo không vào thành cổ mà nổ vào nhà O khiến đứa con trai chết oan. Phía Cửa Hữu tức là cửa thành Đinh Công Tráng, Tiểu Khu vô ra, nghe tin nhà giặt ủi cạnh Trường Nam bị pháo rót trúng...còn nhiều nhà dân nữa, toàn bị pháo rót oan khiên... Chết chóc tang thương, biết kêu vào ai, kiện ai thật là chuyện đau khổ của người dân thành phố khi "trời kêu ai nấy dạ". 

Con đường Lê Văn Duyệt tiếp đến Duy Tân rồi lên trường Trung Học Nguyễn Hoàng sao quá thân quen.  Nhưng có thứ thật lo thật buồn do không gian không còn an bình khi tiếng gầm rú của mấy chiếc C130 bên kia phi trường Ái Tử lên xuống liên tục. Tuổi học trò có thể rời bàn tay cầm vở khoác áo  kaki bất cứ lúc nào khi chiến tranh lên tiếng gọi? Nó đến thực sự, từng giờ, từng ngày, càng lúc càng căng thẳng. Dẫu sao tôi vẫn cố gắng, vừa đi học vừa lẩm nhẩm ôn bài. Tôi phải gắng sức cho đậu, ít nhất là Tú Một nếu khoác áo chiến y.

       






               F105  THUNDERCHIEF 


F 4C Phantom


Những suy nghĩ không yên, ngắt khúc, dọc đường tới trường hay theo lối Duy Tân về nhà do tiếng động cơ ầm ầm của nhiều phi tuần chiến đấu cơ của không quân Mỹ từ ngoài hạm đội Bảy ngoài biển bay vô. Hàng ngày vẫn thế. Phi cơ phản lực gầm rú bay lên hướng Trường Sơn.  Sau những phi vụ oanh kích, mấy chiếc F4C Phantom mũi đen hơi gập xuống, những chiếc F4B mũi sơn trắng, bay vòng quanh như muốn 'chào' Thành Cổ QT?  Phi cơ bay thấp đến độ mình có thể  thấy được mấy chiếc nón trắng tròn tròn của anh chàng phi công 'xứ cao bồi' nào đó? Những pilot này như đang vẫy tay chào người QT bằng cách chao cánh bay vòng. Mấy phi tuần 3 chiếc, 4 chiếc động cơ nổ ầm ầm... 

sau từng phi vụ trước khi ra lại Hạm Đội 7 hay về lại Phi Trường Đà Nẵng các phi tuần 2 hay 3, 4 chiếc hay bay quanh như chào Thành Phố QT

Tôi là người mê phi công từ dạo đó...ôi tiếng gầm của động cơ phản lực, âm thanh đi sau hình ảnh phi cơ.

Lại có mấy chiếc F105 Thunderchief cái mũi nhọn hoắc hay chào thành phố thân yêu của chúng ta trước khi về lại Đà Nẵng.

Hàng không mẫu Hạm ngoài kia vang danh chiếc Enterprise lênh đênh ngoài biển là nơi xuất phát những phi xuất A4E Skyhawk, F4 B


  F 105 nó xuất phát từ Phi Trường Đà Nẵng (hình dưới) xem chừng hiếm bay hơn mấy chiếc A4E Skyhawk. Phi cơ hạm đội Bảy vào vùng trời QT thời này phần nhiều là A 4E Skyhawk chúng có cánh hình tam giác. Rồi một thời gian tôi lại thấy vài chiếc B 57 Canberra nữa, nhưng mấy anh chàng này cục mịch quá, không đẹp như F 105 hay ‘ngầu’ như F 4 phantom. Nghe đâu F- 4 cũng đậu tại Phi trường Đà Nẵng.


A 1E SKYRAIDER VNCH


hình dưới: Phi Trường Đà Nẵng với các loại F105 ThunderChief và A1 E Skyraider -A37, F 5E trong cuộc chiến VN



A 37 

F 5 E

Lạ thật sao những năm này tôi mê nghiên cứu về phi cơ như ông già “mê thuốc lào’ đến thế? Những chiếc A 1E Skyraider, A 37 đen  hay F -5E xam xám là của phi công VN.  Phi cơ cánh quạt của VNCH bay qua Thành Cổ hay dội bom mấy làng ven biên như thời đó mình còn nhớ thả bom xuống làng  An Trú hay Gia Độ khoảng năm 1965-66?- Từ thành phố nhìn về làng hướng An Tiêm, chiếc Skyraider của VNCH chúi xuống rồi trái bom màu trắng bạc rơi kèm theo là cột khói trắng hình nấm bốc lên cao...rồi tin chiến thắng hay những trận đánh càng lúc càng gần. QT ngay thành phố cũng chẳng yên do pháo rót vào. Dưới làng lực lượng bên kia dày đặc phát triển đến nổi phải bỏ bom. Các trận đánh càng lớn. Chiến tranh dồn dập.  Căn cứ Ái Tử thành lập ... Phi cơ chiến đấu của Mỹ từ Hạm đội Bảy bay vào càng nhiều hơn. Hàng đêm người thành phố nằm ngủ chẳng yên. Sợ pháo kích, hồi hộp. Tai nghe nhiều hồi bom B-52 trên núi, mặt đất rung rinh liên tục từng tràng dài làm chấn động cửa sổ, chân giường ...rồi căng tai mà nghe tiếng hú của pháo hỏa tiễn 122 ly của họ rót vào Thành


Bao nhiêu hình ảnh của một thời chiến tranh, trong đó có những cánh chim bằng từng bay vài vòng; đó là tiếng chiến đấu cơ phản lực của đồng minh họ đang chào người dân thành phố, những đôi cánh bạc lấp lánh dưới ánh mặt trời trước khi chúng bay mất hút ra hướng biển.

Ngoài kia là biển, dĩ nhiên không xa lắm. Tôi tưởng tượng có một  Hạm Đội mà cả đời tôi chưa hề thấy được. Nhiều chiếc tàu to lớn bập bềnh trên sóng Biển Đông. Từ đó tung ra những cánh chim sắt cùng nhiều phi vụ xuất kích...



SÂN BAY ÁI TỬ MỘT THỜI RỘN RÀNG


Đó là một thời chiến tranh. Một quá khứ có những đứa con trai từng tưởng tượng ra một bước đường binh nghiệp trước mắt lúc quê hương lên tiếng gọi. Tôi, thú thật mê máy bay khi còn cắp sách đi học. Đường đến trường- trong đầu ôn bài -miệng mình lẩm bẩm  nhưng hai  tai lắng nghe tiếng ầm ầm của phi cơ.

 NHỮNG CÁNH CHIM TRỜI TỪNG CHAO ĐÔI CÁNH SẮT NHƯ CHÀO THÀNH CỔ MÀ THÍCH ĐẾN NGẨN NGƠ?

Quá khứ qua mau cùng bao dập vùi, biến đổi? Tôi lại nghĩ: giá như mấy con tàu kia "còn bập bềnh" ngoài đó không bỏ đi xa. Giá như ngày đó những chiếc chiến đấu cơ kia còn nghiêng cánh "chào THÀNH" thì hôm nay đâu có một sự thật khác xa như vậy.

Không biết có phải vậy chăng? 

Đúng, sai tôi  không dám quyết, nhưng giấc mộng ngày xưa "đi mây về gió" bất thành: ĐÓ LÀ SỰ THẬT mà thôi. Quả đúng, chạy giặc 1972 người viết và bà con Quảng Trị chạy vào đến Sài Thành hay là thủ đô của VNCH. Nợ bút nghiên xin bỏ lại đàng sau với giấc mơ "đi mây về gió". Hình ảnh những cánh chim sắt từng chao cánh chào thành cổ thân yêu của tỉnh Địa Đầu không hề phai nhạt trong trí óc của một thanh niên miền trung. Khóa Không quân đó nếu "thành sự thật" thì mang danh số 37A. Trại Phi long Tân Sơn Nhất chàng trai trẻ miền trung đã vượt qua mấy giai đoạn khám sức khỏe và như trong hồi ký trước, lỗ tai của tôi đã là rặng núi cao chớm chở mà người viết không thể vượt qua số mạng.
Thế là số quân của người viết vẫn có với hai số đầu là 73 nhưng thiếu một chữ A (Air Force). Cũng là phục vụ quê hương nhưng là Địa Đầu Giới Tuyến với núi cao rừng thẳm cùng tiếng vượn hú chim kêu hơn là "tung mây lướt gió"!
Ước mơ và hoài bão ai mà chẳng có một lần trong đời. Những giấc mộng màu xanh, biết bao là hoa gấm trong một đời người.
Tuổi già lẩn thẩn, nhưng cám ơn trí não đã cho tác giả cơ hội trở về với ngày xưa đầy ắp kỷ niệm. Ký ức như chiếc gối êm ái cho ta dựa lưng vào, chút nào an ủi khi vốn thời gian đang cạn.
Mong rằng bạn và tôi ai ai cũng thế.

Đinh hoa Lư
tái biên 22/10/2025 San Jose USA
 
edit 26.5.2023 by ĐHL

Tuesday, October 14, 2025

5 CUỐN LỊCH NHỎ ĐỂ LẠI CHO CON


 


Ba tôi ngày xưa chọn ngày cưới cho hai vợ chồng tôi là ngày đầu năm dương lịch. Sau này tôi mới nhận thấy ý của ba tôi thật hay  vì cứ vào dịp đầu năm tết Tây gia đình sum họp  cũng gộp lại kỷ niệm ngày cưới của vợ chồng chúng tôi luôn thật là tiện lợi.

Thế mà đã ba mươi hai năm qua rồi. Cũng may, tánh tôi ưa "cất đồ cỗ " nên giờ có những cái ngày xưa coi như ngồ ngộ giờ mới thấy nó quý vì nó trở thành đồ cỗ thứ thiệt. Ngoài những tấm hình , kể ra ai cũng có ; nhưng tôi có mấy thứ lạ hơn kể hầu với các bạn nghe chơi.

 

Tôi kể về chuyện pháo ngày cưới của chúng tôi.   Pháo cũng là Lần đầu tiên pháo được đốt vào đám cưới mà chúng tôi là người khai trương trước tiên ở một vùng quê hẻo lánh , nơi chúng tôi ở. Tôi còn nhớ ngày đó có người buôn pháo đầu tiên từ nơi làm pháo nổi tiếng Hòa Vang Đà Nẵng vào tận vùng này và chúng tôi hân hạnh mở hàng .

                                           


                                1/1/1983

 

 Thời buổi đó đám cưới không phải như bây giờ , đa phần làm theo kiểu du kích' áo cụt quần đen , đàn ông thì cái sơ mi , cái quần jean cũ và đôi dép Lào là "hách' lắm rồi. Riêng chúng tôi "chạy" mượn được veston , có giày "bò" có cả pháo mở hàng cho người ta tại một vùng kinh tế mới sao mà chẳng lạ, chằng "oai "!

 

Đưa Dâu tới nhà, tràng pháo chuột nổ "tạch tạch" xen kẽ tiếng pháo trống nổ "đùng đoàng" nghe thật sướng tai. Tại sao nghe "sướng lỗ tai " vì sau năm 1975 một thời gian thật lâu chưa ai nghe lại tiếng pháo . Bao nhiêu biến đổi nào 'kinh tế mới' nào chuyên  'lao cải'...  người dân vùng tôi chỉ biết cái rựa cây rìu, khi nghe lại tiếng pháo thì ngỡ ngàng lạ tai là phải.


 Đánh dấu chuyện này, sau đám cưới tôi cất lại cặp pháo tống làm 'kỷ niệm' chơi. Đi đâu tôi cũng mang theo cho đến hôm nay qua Mỹ nó vẫn còn. Tôi đoan chắc, không có ai còn giữ cái pháo trong ngày cưới của mình như tôi. Mỗi lần nhìn hai cái pháo , màu đỏ của nó giờ đã bạc phếch, tôi mường tượng  tiếng pháo năm nào nổ vang trước ngõ, khói pháo vương vương, đoàn đưa dâu theo con đường nhỏ, đầy cỏ dại  vào xóm nhà trai.

 Những Cuốn Lịch Bỏ Túi cho mỗi năm sinh từng đứa con vợ chồng tôi

 



Thời gian dần qua, cứ mỗi đứa con ra đời tôi lại kiếm mỗi đứa một cuốn lịch  nhỏ xíu  loại bỏ túi ,đánh dấu ngày sinh tháng đẻ. Tánh tôi kỷ lưỡng , không bao giờ vứt bỏ, đi đâu cũng mang theo. Giờ thế mà đã hơn ba mươi năm những cuốn lịch đó vẫn còn. Chúng là chứng cớ ghi chép đúng nhất của mấy đứa con chúng tôi không thể nào lầm được. Mỗi cuốn lịch nhỏ này  là kỷ niệm cho mỗi đứa con ra đời. Những cuốn lịch bỏ túi này theo thời gian giờ đã ố vàng  cũng trở thành một dạng đồ cỗ cho gia đình.

 

tôi chỉ giữ hai cái pháo trống và 5 cuốn lịch ngày sinh 5 đứa con quý giá hơn quý kim tiền bạc do đây là kỷ niệm thân yêu của gia đình 


 Thường người ta hay cất giữ những quý kim, cao giá, đắt tiền trong ngày cưới làm vật kỷ niệm. Trong riêng tư, tôi cho rằng dù một bức thư viết dở, một tấm ảnh cũ rách hay bất cứ vật gì đã thuộc về một quá khứ,  giá trị của nó là ở THỜI GIAN chứ không phải giá trị hiện vật.

 

Hiện Tại và quá khứ là một dãi liên kết đầy tiệm tiến. Hôm kia là quá khứ của hôm qua, và hôm qua là quá khứ của hôm nay. Khi tôi đang viết những dòng này là hiện tại nhưng đến khi bạn đọc chúng thì đã thuộc về quá khứ rồi! Tôi chợt nhớ mới đây, có người bà con của tôi  viết cho tôi rằng  "…xã hội luôn luôn biến động và đầy đổi thay...hoài niệm chỉ là chuyện của ngày hôm qua mà thôi... " tôi cho rằng, chuyện của ngày hôm qua chưa hẳn đã 'dứt điểm ở ngày hôm qua'  mà giá trị vẫn còn để hoài niệm để tạo thành một dãi liên tục cho cuộc sống. Sự hụt hẫng , trống rỗng  to lớn cho ai không có quá khứ hay không nhớ được quá khứ vì bao nhiêu dấu hỏi sẽ vấn vương mãi trong lòng ta  mãi hoài chẳng thôi? Xã hội thì bao giờ cũng đầy biến động và đổi thay. Nhưng, nếu sự đổi thay hôm nay càng ít tốt đẹp hơn hôm qua chừng nào  thì sự hoài niệm càng thiết tha luyến tiếc dạt dào thêm chừng ấy!



 

   Kỷ niệm 25 năm ngày cưới vợ chồng tôi tại San Jose 1/1/2008

bạn bè đồng hương bà con đều dự rất đông

Lê Hiệp đại diện nhóm bạn Hiệp Hùng Hậu Hiến Huế ...tặng kỷ niệm 25 năm

 

Hôm nay nhìn những cuốn sổ lịch, tôi ước ao sau này các con, chúng tôi sẽ không quên quá khứ là người Việt Nam. Những cuốn lịch - dấu tích một trời quê hương, nơi chúng cất tiếng khóc oa oa chào đời. Khung trời yêu dấu ngày xa xưa đó có biển, có núi đồi và những rẫy sắn trãi dài bao la và cái đáng nhớ nhất là tháng ngày lận đận của mẹ cha.

 

Bao nhục vinh thăng trầm ngày cũ, dù muốn dù không không ai tránh né được thực tế mình là người Việt Nam.  Ngày mai, các đứa con bạn, hay những đứa con chúng tôi dù bao vinh quang nơi xứ lạ quê người, cũng không thể chối bỏ được một sự thật cái gốc tích là người Việt Nam.

 

NĂM cuốn lịch này, "Hành Trang Giã Từ" đã theo chúng tôi đến xứ người.  Tôi giữ  chúng và lần lượt tặng lại cho các con tôi như là MÓN QUÀ THỜI GIAN trong ngày SINH NHẬT

Một khi quá khứ chưa mất hẳn trong tiềm thức con người xa xứ, nó sẽ là sức bật mãnh liệt cho tương lai, cho những thành công xứng đáng nhất trong đời./.

 

ĐHL

kỷ niệm 32 năm ngày cưới  1983-2015

edition 1/7/2019 SINH NHẬT CHUNG VỢ CHỒNG NGƯỜI VIẾT

UPDATE 1/1/ 2021 SAN JOSE

 

 

-0-0-0-

 

 

Sunday, October 12, 2025

THÚ CHƠI VƯỜN ĐÁ CỦA NGƯỜI HÀNG XÓM CŨ

 

NGƯỜI HÀNG XÓM VUI THÚ ĐIỀN VIÊN VỚI... ĐÁ



người viết có cơ hội phỏng vấn Scott Lillard người hàng xóm trong thú vui điền viên về ĐÁ

chào bạn đọc

Khi nói về thú điền viên nhất là của người Việt chúng mình, chúng ta thường nghĩ đến các vườn hoa khoe hương sắc dưới ánh nắng ấm áp của một buổi sáng đẹp trời. Có ai đó lại thích một hòn non bộ có  chim muông, cây cối và suối nước róc rách... tất cả được thu nhỏ trong một khoảnh vườn nào đó.

NGHỆ THUẬT SẮP ĐẶT HAY DỰNG ĐÁ


    Hàng xóm của tôi, anh Scott Lillard có một thú điền viên trông khá lạ do anh thích sưu tầm và thưởng ngoạn điền viên chỉ toàn là 'ĐÁ'. Mỗi lần đi ngang nhà anh, tôi thấy anh đứng trầm ngâm ngắm VƯỜN ĐÁ của mình không biết chán?


Scott Lillard & người viết chiều  31/12/2017

Sáng sáng, chiều chiều tôi vẫn thấy anh xăm soi sắp đặt từng viên đá đủ màu đủ cỡ hình thù ra sao thì tôi không hiểu. Rồi anh lại ngắm, xong lại xăm soi sắp đặt, bưng qua, đặt lại...


con suối khô Penenticia vùng tôi ở


Có khi tôi thấy anh đi kéo đá từ con suối Penenticia đem về nhà để phục vụ cho cái thú điền viên lạ lùng đó. Anh Scott xây vườn này đã đúng 2 mùa Noel.

    Hôm nay ngày cuối năm 2017, tôi ngỏ ý xin anh 10 phút cho cuộc phỏng vấn 'bỏ túi', nhờ anh nói rõ về cái thú điền viên lạ lùng này? không ngờ anh vui vẻ bằng lòng ngay. Đúng ba giờ chiều tôi cầm cái máy quay phim qua sân nhà anh ngay để làm cuộc phỏng vấn tuy không chút gì gọi là 'chuyên nghiệp' cả?

tổ tiên của anh bạn  hàng xóm là xứ Scottland (Tô Cách Lan)


    Anh cho biết anh tên là Scott Lillard. Tổ tiên của anh gốc xứ Scottland vùng cực bắc Anh Quốc. Anh đã xây dựng thú vui điền viên với cái vườn này đúng hai năm nay. Scott cho biết tổ tiên xứ Scottland của anh hay có tục xây mộ đá (hay bia đá- (CAIRN) nhưng sang đây anh xây dựng những cụm đá này với dụng tâm NGHỆ THUẬT (art works) kết hợp với LIỆU PHÁP (meditation).



    Chỉ trong mấy phút phỏng vấn ngắn ngủi nhưng anh giải thích tận tường rằng liệu pháp theo ý anh trong lối chơi với đá này là định tâm (no noise in head) kết hợp với một tâm hồn ổn định (calm heart) để sắp đặt những viên đá cao dần lên, phối trí và định lượng ra sao để hình thù khối đá cao bằng con người không bị sụp đổ? Đó là sự tập tành cho ta tính bình thản hay nói đúng hơn sự bình tĩnh. 

Anh cho rằng: con người có sự liên hệ mật thiết và chiêm nghiệm với thiên nhiên và thiên nhiên cũng rất giúp ích cho đời sống tâm linh chúng ta.  Anh chỉ cho tôi thấy những viên đá màu hồng đó là đá LAVA có khi phải đi mua chứ không hoàn toàn lượm lặt từ lòng suối Penitencia trong vùng chúng tôi cư ngụ.

Nói sao cho hết trong non mười phút phỏng vấn? Nhưng sư thích thú của tôi không dừng lại ở những cụm đá nhiều hình thù cùng màu sắc. Tôi thoáng  thấy một chậu trúc vàng Á Châu và anh cũng biết họ tre thì rễ lan nhanh nên anh phải giữ trong chậu. Lại có mấy giống xương rồng ở Trung Mỹ. Anh không sưu tầm nhiều về cây cỏ chỉ chú tâm về đá.

    Tôi cám ơn anh bạn hàng xóm Scott nhiều về khúc phim, tuy ngắn nhưng khá lý thú này cũng không quên chúc anh Scott và gia đình một năm mới 2018 hạnh phúc./.

ĐHL ngày cuối năm 31/12/2017
edit 6.4.2023

======================  

hình chụp 11/10/2025 


ĐỔI THAY LÀ CHUYỆN NƯỚC MỸ 

Gia đình anh bạn đã rời đi năm ngoái. Người chủ mới đã phá đi cái "vườn đá' cũ. Mỗi lần đi bộ ngang nhà đó, vợ chồng tôi thường nhắc đến anh bạn gốc Scotland xưa 

Wednesday, October 8, 2025

NƯƠNG CÂY HẠT ĐIỀU




VƯỜN ĐIỀU của Hai Lúa năm nay coi bộ được chăm sóc kỹ lắm. Chẳng lạ chi vì nghe đâu dưới huyện năm nay thu mua không còn tám ngàn một ký mà tự nhiên nó vọt lên trên mười ngàn!

Suốt tháng nay, Hai Lúa làm việc trong vườn điều không hề biết mệt. Hết vun gốc, anh lại làm cỏ. Bao nhiêu đọt điều bị sâu đục, anh săm soi bẻ cho kỳ hết. Đến trưa, thằng thằng Cu đầu kêu anh vô ăn cơm nhưng Hai Lúa cứ đứng mãi ngoài vườn?'

-Trên một trăm gốc mỗi cây trừ hao hụt trước sau , mình tính đổ đồng còn 2 ký một cây mùa này mình hi vọng có hai tạ điều...
...mà thời giá năm ni không khéo tính có vụng chi cũng lên được 10 ngàn một ký , tệ chi mình có được 2 triệu tức là 4 chỉ vàng chứ ít ỏi chi!

Hai Lúa cứ thừ người ra giữa nắng mà suy tính tới lui, mặc sức để thằng con đầu kêu mãi? Kêu mãi một hồi thằng nhỏ phải bước tới lôi tay Hai Lúa anh mới tỉnh giấc "mơ mơ màng màng "!



Đã quá bữa, Hai Lúa mới bắt đầu thấy đói. Tiếng là bữa cơm nhưng khoai nhiều hơn. Ăn khoai nhiều, đôi lúc cuốc đất anh cũng thấy nóng cổ nhưng người cha chẳng phàn nàn chi. Sống xứ rẫy, ruộng lúa hiếm hoi làm răng nhiều gạo được? Phần cơm để dành nhiều cho lủ trẻ. Bầy con cứ cách năm một đứa, nên chi khi giành khoai ăn để dành cơm cho con, Hai Lúa cảm thấy đó là bổn phận tự nhiên thôi.

Đang rửa chén bà Lúa bỗng thấy chồng đang la "chéo véo" ngoài vườn. Hút chưa xong điếu thuốc rê, chưa nghỉ trưa chút nào, Hai Lúa lại vác cuốc ra vườn rồi. Anh chồng đang có chuyện chi ngoài nớ mới "la ầm " lên như thế ?!

-Ui chao miềng (mình) ơi, mấy con gà nó hại tui rồi!

Bà vợ bỏ mấy cái chén đang rửa tất tả chạy ra vườn sau. Bên khoảnh đất mới cuốc thêm năm nay, bà thầy chồng đang đứng vò đầu bứt tai.

Mấy trăm hột điều năm nay vừa nẩy mầm , có một số bị bầy gà trong nhà bươi bật ngã nghiêng , những cái lá non vừa hú ,những cái rễ trắng nằm la liệt ngó thật thảm hại!

-Làm răng đây hè!? bỏ hột lại thì làm răng kịp nữa!

Theo kinh nghiệm nhà nông, hột nảy mầm từ trận mưa đầu mới tốt, còn bỏ hột lại coi như nó bị "hổ ngươi" mọc thì hi vọng mọc đó nhưng không ra chi! Hai ôn mụ Hai Lúa suýt xoa tiếc cho mấy chục hột điều bị gà phá. Mà nhốt gà lại thì là điều quá thất sách. Con gà lại còn có giá hơn. Con buôn bựa ni trả giá mua tại nhà một ký gà tơ đã lên đến mười lăm ngàn rồi. Một con gà giá trị bằng thu hoạch cả một cây điều. Mà gà nhốt lại thì làm răng nó to được ! lấy mô sùng lấy mô mối cho nó bươi nó ăn? Vợ như chồng , hai ông mụ Hai Lúa không biết tính răng?

Bỗng bà Hai Lúa mắt sáng lên :

-Tui nói với eng như vây.. , như vậy...
Hai Lúa vừa nghe vợ nói vừa "gật gù". Anh ta bỏ cuốc bỏ luôn bữa chiều làm cỏ, vô lại trong nhà thi hành ngay sáng kiến của vợ. Hai lấy miếng ruột xe đạp, hì hục cắt ra mấy miếng tròn tròn, ở giữa mỗi miếng anh ta khoét một lỗ nho nhỏ.

Tối lại chờ bầy gà vô chuồng hết, hai vợ chồng bắt đầu đem từng con gà ra đeo từng miếng lốp tròn đó vào chân bầy gà. Ngó thì dễ , rứa mà hai vợ chồng "đeo dép lốp "xong thì quá nửa đêm. Ngoại trừ mấy đứa em đang ngủ say, Cu Ry - thằng trai đầu được dịp thức ngủ theo dõi ba mạ nó lay hoay làm việc.

Sáng lại, Hai Lúa thức giấc thật sớm. Anh ta đang nôn nóng biết kết quả sáng kiến của vợ, việc bầy gà “đeo dép lốp”. Mới tờ mờ , theo thói quen bầy gà trong nhà lần lượt nhảy xuống chuồng. Con gà mạ bên kia không ở chuồng, được mở lồng sắt cho ra cũng tục tục gọi con. Con gà trống đầu bầy vỗ cánh phành phạch gáy thêm một hồi. Âm thanh quen thuộc mọi sáng vẫn y vậy, nhưng sáng nay Hai Lúa nôn nóng thiệt tình, anh ta đứng núp xa xa mà nhìn bầy gà "hành sự " ra sao?

Rõ ràng bầy gà theo thói quen ra miếng đất mới canh của Hai Lúa mà kiếm ăn. Mấy hôm đó, Hai Lúa bận làm cỏ điều cho vạt đất bên tê thì làm răng biết được chuyện mấy con gà bươi điều non của anh ta? Mỗi con gà sáng nay đều mang hai miếng lốp đen dưới chân tự dưng khựng lại do không thể nào bươi được nũa! Có con dùng mỏ mổ liên hồi vào miếng cao su, có con thì "rảy rảy" cho miếng cao su văng đi nhưng chúng đành thúc thủ vì mấy miếng cao su tuy mềm nhưng lại "dai dếch" rứa tê!
Hai Lúa mục kích hơn nửa giờ, hắn muốn tận mắt nhìn cho rõ ràng kết quả. Khi chắc chắn bầy gà "đã thua" anh ta chạy bay vô nhà :

-Mạ thằng Ry ơi! mạ mi ơi, miềng (mình) thắng rồi, miềng thắng rồi!!!

Bà Hai Lúa đang ngon giấc do hồi đêm thức hơi khuya, giật phắc mình:

-Chi rứa, chi rứa?
-Bầy gà , bầy gà...

Hai Lúa mừng quá nên miệng lắp bắp:

-Bầy gà hắn thua rồi! mắc lốp dưới chưn (chân) không tài chi mà bươi được mấy hột điều của tui!

-Phải rứa chớ - bệnh quỷ phải có thuốc tiên chớ!

Bà cũng mừng lây với cái vui của chồng. Nửa hãnh diện nhờ trí thông minh của mình, nửa mừng mừng do miếng đất mới với số cây điều mới nhờ trời gia đình năm tới khá hơn.
Riêng Hai Lúa hôm đó vui quá cỡ. Mấy tạ điều ra tết hy vọng nắm chắc trong tay; cùng thêm đám điều mới canh ni nữa thì hi vọng tương lai khấm khá. Hình ảnh mấy chiếc nhẫn vàng, sáng lấp lánh trong trí anh ta- những ước mơ của một người bàn tay thô ráp với cái cuốc, cái rựa – nhờ cái đích nói trên nên anh chàng cuốc đất chẳng hề biết mệt.

-Phải rứa chớ, làm răng mà không trị được chúng?

Chợt ông chồng tưởng tượng thêm rằng có thể gà "mang dép lốp" này là phát minh "độc nhất vô nhị " cũng nên. Chỉ có nhà Hai Lúa mới có thôi. Hơi tức cười một chút nhưng Hai Lúa nghĩ thầm: "không chừng mai mốt miềng cũng mần (làm) một xưởng làm "dép gà" ngay trong nhà, vừa tạo việc cho vợ và thằng Cu đầu vừa bán ra cho bà con trong xã kiếm mớ tiền?

Đang miên man vui “chiến thắng”, bỗng nhiên vợ anh giọng chùng xuống:
-Ui, khôn được mô! bầy gà không bươi được thì làm răng hắn béo ra? Mưa xuống thì bầy gà nhà miềng nhờ bươi mới to. Bựa ni gà mỗi ký gần mười lăm ngàn rồi!
-Hứ? …ừ hè , ừ hè...
Hai Lúa bỗng chưng hửng, giọng ngỡ ngàng! Một thoáng suy nghĩ nhanh anh ta biết vợ mình nói, nghe rất có lý.



Một niềm vui tới với hai vợ chồng chỉ thoáng qua vỏn vẹn phút giây. Nó vụt nhanh như con chuồn chuồn vừa đậu thăm đọt bông cải vườn sau lại bay qua nương người khác. Thật thế, lại NỖI LO khác đến với hai vợ chồng…đó là “bầy gà không béo được” khi mưa xuống, thức ăn giẫy đầy mối bay tứ tung tha hồ cho bầy gà nhà no bụng!?

Hai Lúa lửng thửng ra lại nương điều, miệng cứ lẩm bẩm:
-Tháo mấy cái "dép lốp " ra thì tụi hắn phá điều, mà đeo lốp thì gà đói ...làm răng, làm răng hè?...

Suốt buổi sáng đó, Hai Lúa vẫn tiếp tục làm cỏ. Lâu lâu anh ta chống cuốc, buồn bã đứng ngó về đám đất mới canh, nơi có mấy trăm hạt điều đang nhú mầm. Một miếng đất chan chứa niềm mơ, là một tương lai đang nằm mô phía trước. Đó là những tính toán bình dị của con nhà nông. Những kiếp người sống nhờ vào nương khoai rẫy lúa cùng mấy trăm hạt điều đang nhú mầm hy vọng nhưng số phận cứ mãi thách đố, mong cầu./.

2013
edition 8/4/2021
nhớ về một vùng đất rẫy Hàm Tân và cái nương điều xuyến xao kỷ niệm
ĐHL

BÌNH LUẬN TỔNG QUÁT- THẢM NẠN MỌI MẶT MÀ TRUMP GIEO CHO NƯỚC MỸ KHÓ BỀ HÀN GẮN

thưa bạn đọc Trước bầu cử 2024 có nhiều nhà phân tích chính trị đã cảnh báo cho nước Mỹ về những biến loạn cho Mỹ và cả thế giới nếu Tru...