Ngày xưa nàng vẫn yêu màu tím
Chiều chiều lên những đồi hoa sim
Đứng nhìn sim tím hoang biền biệt
Nhớ chồng chinh chiến miền xa xăm
Chiều chiều lên những đồi hoa sim
Đứng nhìn sim tím hoang biền biệt
Nhớ chồng chinh chiến miền xa xăm
(Chuyện Hoa Sim- Anh Bằng )
lời nhắn
Tại quê nội Truồi, bên cạnh mộ chị những chùm hoa sim tím nhắc lại bài hát đồi tím hoa sim chị thích nhất trong dĩa nhạc Anh Lê khắc Kha mua tặng chị sau chuyến huấn luyện ở Mỹ trở về. Người chị quá cố tội nghiệp ở trên quê hương nhưng sao cảm thấy bơ vơ lạc lỏng ,mới ngày nào em với Mạ chạy vạy để có được tiền đem chị từ nghĩa trang liệt sĩ Nam Giao về đây khi hoàn cảnh thật túng thiếu sau ngày miền Nam được hoàn toàn giải phóng!
Em lo thuê người bốc mộ,mua tiểu và có nhiệm vụ chở chị về làng đúng giờ Hạ huyệt,Mạ thì lo tiền cúng bái ở Truồi, chuyện trên đầu trên cổ dù khó khăn cũng gắng lo cho đâu đó vẹn toàn.
Giờ đây sau chuyến về quê hương,thăm lại mồ mả hai bên Nội ngoại,trong em có nhiều ước mơ để một ngày nào đó có thể trở về để lo cho chị thêm một lần trong đời.
Đời chị Đinh thị Biên - hồng nhan bạc mệnh - người chị vắn số ra đi , vẫn còn những đứa em qua facebook, email nhắc đến Chị - HOA KHÔI MỸ CHÁNH một thời. ..
chị tôi chỉ có MỘT mà người yêu chị lại nhiều. Thời gian vùi lấp, nhiều khi muốn viết nhưng người viết lại ngập ngừng. Nhưng rồi lại nghĩ:
-Sá chi vài ba chữ biết đâu viết lên cũng giúp người xưa tan bao nỗi hận tình ... khi năm mươi năm qua lớp lớp thời gian vẫn chưa đủ dày để lấp đi bao chuyện xưa tích cũ ?!
***
Chị Đinh thị Biên (1948-1967)
*cám ơn LiDO Ảnh Quán đã tặng lại tấm hình này cho ba tôi vào năm 1967
Đinh trọng Phúc
 |
| chi Đinh thị Biên Mậu Tý 1948- Đinh Mùi 1967 |
Chị Biên chúng tôi sinh năm mậu tý 1948. Thời niên thiếu cho đến lúc lớn lên thì nhà chị ở chợ Mỹ chánh, gần quê ngoại Ưu Điềm. Bên giòng Ô Lâu con nước hiền hòa, đời con gái ngây thơ cùng bao kỷ niệm êm đềm bên con sông đó. Khi đến tuổi cập kê thì chị càng đẹp. Người Mỹ chánh hồi đó cho đến nay vẫn còn nhắc lại. Ngoài tỉnh Qtrị cũng đông người thương mến chị Biên. Tốt nghiệp trung học chi đi dạy ấp tân sinh gần nhà. Trường của chị tôi dạy ngay trước mặt nhà sau lưng chợ Mỹ chánh. Chị rất nghiêm, chỉ gằn giọng một tiếng là em út im re. Con gái đến tuổi cập kê năm đúng 18 tuổi chị đi lấy chồng. Ngày đó có lắm chàng trai chàng trai gằm ghé chị nhưng sau cùng chị chọn được một trong nhiều chàng hùng quân đội...
Sông Ô Lâu đoạn đi qua quốc lộ 1A - Mỹ Chánh - Hải Chánh - Hải Lăng.
Theo em Đinh trọng Thiện kể lại, thì trước khi lấy anh Lê khắc Kha thì biết bao mối tình si của những chàng trai đã không quản bao khó khăn quyết tới chiếm cảm tình với chị
Đinh trọng viết như sau:
-Nói về những người theo đuổi chị B thì tội nhất là anh Thanh, đại uý binh chủng thiết giáp. Anh cao to và đẹp trai nhưng không hiểu vì sao chị lại không thích anh, mỗi lần Anh đến thăm chị thì chị đã nhanh chạy ngả sau đến nhà chị Thanh con Bác Hòe trốn kỹ cho đến khi Anh Thanh ra về thì các em thông báo chị mới trở về nhà, thật tội! Lần cuối cùng đến thăm chị Anh Thanh đến cùng với năm chiếc xe tăng M 113 đổ trước nhà, chị lại chạy trốn và thế đợi một hồi thì anh ấy lên đường hành quân, mấy ngày sau nghe tin Anh ấy tử trận, cùng với thiếu tá Hồ Đắc Hanh quê ở Truồi, cả 5 chiếc xe M 113 đều bị bắn cháy, anh Thanh được tuyên dương lên cố thiếu tá.
-Nói về những người theo đuổi chị B thì tội nhất là anh Thanh, đại uý binh chủng thiết giáp. Anh cao to và đẹp trai nhưng không hiểu vì sao chị lại không thích anh, mỗi lần Anh đến thăm chị thì chị đã nhanh chạy ngả sau đến nhà chị Thanh con Bác Hòe trốn kỹ cho đến khi Anh Thanh ra về thì các em thông báo chị mới trở về nhà, thật tội! Lần cuối cùng đến thăm chị Anh Thanh đến cùng với năm chiếc xe tăng M 113 đổ trước nhà, chị lại chạy trốn và thế đợi một hồi thì anh ấy lên đường hành quân, mấy ngày sau nghe tin Anh ấy tử trận, cùng với thiếu tá Hồ Đắc Hanh quê ở Truồi, cả 5 chiếc xe M 113 đều bị bắn cháy, anh Thanh được tuyên dương lên cố thiếu tá.
Ngoài Anh Thanh si tình còn có Anh Quảng, giáo viên dạy ở Quảng Trị (Góc Bầu Thành Cổ). Gia đình khá giả và là công giáo nên Mạ rất vừa ý "Vào thời điểm năm 1965, 1966 mà có xe du lịch là thuộc gia đình có tầm cở, vì hồi đó trong nhà có xe honda 50 đã gọi là giàu có rồi, nhưng anh Quảng lúc nào vào nhà mình cũng đi bằng xe du lịch, có lẽ anh ấy nghĩ rằng sẽ dễ dàng có được chị chăng? nhưng khi vấp phải sự chối từ của Chị Anh ấy lại càng cảm thấy yêu thương chị hơn và rồi Anh ấy cậy nhờ đến Cha Dụ, cha Chánh xứ giáo phận Mỹ Chánh lúc bấy giờ. sau khi cha xứ xuống nhà nói chuyện với ba mạ, cũng không lung lay được chị nên Anh buồn tình và sa ngã vào tệ nạn để rồi kết thúc cuộc đời mình thật đau khổ!
Theo đuổi chị sau này còn có Anh Bá, đại uý Hải Quân, con Bác Thông Mai bán thuốc Tây, nhà gần chợ Mỹ Chánh, nhưng chị cũng không lọt được vào mắt chị.
Nhà Văn Ngụy Ngữ con Bác xếp Bê sau nhà cũng rất thích Chị. Anh ấy thường qua nhà chơi, rất thương tụi em, ba mạ cũng thương anh ấy, nhưng rồi cũng đành chịu vì chị không gật đầu. Sau khi chị qua đời Anh Ngữ vẫn thường đến nhà dẫn tụi em đi thăm mộ chị cho đến khi Anh vào Sài Gòn. Ba của Anh ấy đi tập kết ra Bắc nên nghe nói sau này Anh ấy được vào làm ở hàng phim truyện Tp.HcM.
Trong những người theo đuổi chị thì Anh Tôn thất Cường, sĩ quan là người lễ phép nhất đến độ chưa kịp chị đồng ý hay không thì Mạ đã cương quyết cấm đoán? Do mỗi lần vào nhà chơi Anh đều bụm tay trước bụng cúi gập người chào rất lễ phép nhưng Mạ không thích cử chị BỤM ... này!?
Cuối cùng anh Lê Khắc Kha là người rất có duyên với Chị. Anh thương chị đến nổi Anh đều khắc hai chữ KB lên mọi thân cây trong vườn. Anh không đẹp trai lắm nhưng nhìn rất oai và nam tính. Sau ngày ăn hỏi mấy tháng chút nửa là chị hủy hôn vì nghe phong phanh anh ấy đã có vợ nhăng nhít ở đâu đó ? không chịu đợi xác minh, chị bỏ vào SG trốn anh ấy. Anh Kha bỏ nhiệm sở tìm kiếm khắp nơi cuối cùng một tháng sau từ được chị ở SG để thanh minh tin đồn thất thiệt. Anh dẫn chị về Mỹ Chánh, mặt anh ốm nhom, râu ria xồm xoàm do cả tháng trời đi tìm chị không cạo ...
Thời đó Mỹ Chánh nổi tiếng có nhiều cô gái xinh đẹp, ngoài chị B, chị Diễu (cũng mất sau chị B mấy năm do bệnh), chị Lan sau này là vợ Anh Đoàn Lít gia đình đang định cư ở Hoa Kỳ...(1)
Em nhớ hồi chưa cưới chị, Anh Kha thường đến nhà chơi và dắt em đi tắm sông. Mạ rất nghiêm cứ đến năm giờ chiều là đuổi Anh về đơn vị dù lúc đó gia đình anh Kha đã ra nhà mình làm lễ ăn hỏi, hồi đó quan niệm tình yêu nam nữ rất trong sáng không như bây giờ, ,,
Gia đình Anh Kha không giàu có gì như Anh Quảng nhưng thuộc diện gia đình nề nếp, gia phong, ai cũng học hành thành đạt và có địa vị trong xã hội.
Chị vào làm dâu nhà họ ai cũng thương mến, lại có ba cô em chồng tuổi ngang ngửa chị nên cũng đỡ buồn. Vào Huế được một thời gian là chị tìm cách thuyết phục Mạ vào Huế để gần gũi em út và sau trận chiến ác liệt lúc nửa đêm ở Mỹ Chánh là lý do chị quyết định đem cà nhà vào Huế Sinh sống"...
Chị B đi lấy chồng mấy em còn nhỏ dại khi đó anh Nghĩa mới 14 –15 tuổi, O Mỹ mới 11 tuổi, đám cưới chị B xong thì cả nhà có thuyên chuyển vào Tây lộc Huế tránh chiến tranh. Sau thuê nhà khu công chức chợ Tây lộc, số 34 Đường Trần quốc Toản. Thời gian này mạ cả tôi cũng có nồi cháo gà hàng ngày bán tại chợ Tây lộc, nồi cháo gà của mạ nấu rất ngon ai ăn cũng khen.
chợ Mỹ Chánh cũ
CUỘC ĐỜI NGẮN NGỦI CỦA CHỊ B. -HỒNG NHAN BẠC MỆNH
Tưởng đời cứ thế êm trôi, ba tôi cũng có người rễ có chức phận vì sau đám cưới anh Kha lên đại úy và lên tiểu đoàn phó, tiếp đến chuẩn bị cho chức tiểu đoàn trưởng cho nay mai vì anh Kha tốt nghiệp trường khóa 18 Võ Bị Đà lạt công danh sẽ rất vượng.
Năm 1967 ngoài Qtrị chú Trị, em người viết ra đời tại Phường Đệ Tứ QT. Anh Kha lúc đó đóng tại La vang nên hay ghé thăm nhà.
Đó là lúc em trai út tôi mới mấy tháng tuổi đang nằm vẫy đạp trên cái ghế xếp, anh vuốt ve cứ khen rằng giống cả chị Biên đủ thấy trong trái tim anh Kha chị là hình ảnh của chị B thôi. Ai có ngờ đâu cái năm này là năm vĩnh biệt của hai vợ chồng.
Người kể nhớ sau vụ Mậu Thân cả nhà chạy từ Cửa Hậu lên lánh nạn tại Chợ Quảng Trị (P Đệ Nhất Lò Mì Vạn Hoa) mồng 3 mồng 4 tết chạy về lại Cửa Hậu thì nhà và quán trước Cửa Hậu đang cháy, Anh Kha đang dẫn quân từ Trung Đoàn 1 về tuần tiểu dọc theo Đường Lê văn Duyệt. Lúc này anh đã góa vợ.
Vào năm 1967 , hàng đêm ba tôi thuờng ngủ lại trên lầu ông Chút gần miếu Ông Voi trên chợ Qt. Đêm đó sau khi tôi đạp xe đạp lên báo hung tin cho ba tôi , ông liền rụng rời tay chân đạp xe về lại nhà ngoại tôi ở phường Đệ Tứ. Chỉ cách đó mấy tiếng đồng hồ chị tôi và em vợ , anh Lê khắc Ngạc cùng người tài xế ra QT tìm anh Kha , ghé qua chợ gặp ba tôi và người có cản vì e sợ vô lại Huế không an toàn khi trời quá chiều. Tôi còn nhớ rõ đêm đó mắt Ba tôi đỏ hoe vì thương chị B quá mức. Ba tôi bước vô nhà Ngoại mà bước chân như xiêu đổ. Người đã rít biết bao nhiêu là thuốc lào mà không ngăn được cơn xúc động, như nghe trời đất sụp đổ tan tành!
Ngày 9 tháng 9 năm 1967 chị B đứa con gái mà Ba yêu quý nhất là niềm hi vọng và kiêu hãnh của Ba giờ đã ra người thiên cổ. sáng sớm ba cùng con tức tốc vào Tây lộc, nhà chồng chị cách cửa Ngăn không xa. Quan tài chưa đậy nắp Nắp hòm hai chị em chưa đóng. Khuôn mặt chị xanh xao ,mắt đà nhắm, không còn nét hoảng sợ nào, chị đã bình thản ra đi khi trả lại cho đời một KIẾP HỒNG NHAN. Con tin vậy, vì nét mặt chị sao yên quá như người đã ngủ. Tội cho anh Kha, ăn nằm lăn , vật vả dưới đất ,khóc như đúa trẻ con, hai tay anh vật vả chân dảy dụa, "Biên ơi ! Biên Ơi !..."
Tại sao nàng vẫn yêu màu tím
Màu buồn tan tác phải không em
Để chiều sim tím hoang biền biệt
Để mình tôi khóc đời hoa sim (nhạc)
Ngày đưa đám chị, qua chùa TỪ Đàm lên dốc Nam Giao. Anh Kha càng nằm lăn trên đất, bộ áo quần lính sốc xếch ra ngoài, lấm đầy bụi đất. Lòng anh như ai đốt xé phía trong , anh lăn lộn kêu mãi tên chị...(4)
Chị B. và anh Kha lấy nhau chưa có đứa con nào nên sau này anh đi lấy vợ lại tên Thừa con gái Sãi quận Triệu Phong Qtrị. (2) Sau này anh Kha có cho lính xây cái miễu thờ vong linh cả ba người tại cây số 23 này . Nhưng lúc này chỉ còn trơ trọi cái miếu 3 lư hương đó gần một đầm nước còn vạt thông thì đã bị đốn sạch từ lúc nào.
Chị B. và anh Kha lấy nhau chưa có đứa con nào nên sau này anh đi lấy vợ lại tên Thừa con gái Sãi quận Triệu Phong Qtrị. (2) Sau này anh Kha có cho lính xây cái miễu thờ vong linh cả ba người tại cây số 23 này . Nhưng lúc này chỉ còn trơ trọi cái miếu 3 lư hương đó gần một đầm nước còn vạt thông thì đã bị đốn sạch từ lúc nào.
Đời tôi là chiến binh rừng núi
Thường ngày qua những đồi hoa sim
Thấy cành sim chín thương vô bờ
Tiếc người em gái không còn nữa
(Anh Bằng)
Miễu 3 người xây nơi cây số 23 Quận Phò trạch Thừa thiên Sát cạnh quốc lộ 1 A. Hình này em tôi Đinh trọng Thịnh trong dịp ra Quảng Trị 1996 chụp lại một lần nữa. Người trong làng sơn quét miếu lại --.thời gian gần đây vạt thông sau này không còn ,sau nam 2000 xe đò đi ngang hay dừng lại thắp nhang, hiện tại miếu này không còn
Một thời gian gia đình anh Kha xây cạnh đường Lê Huấn QT. Sau này làm quận trưởng Quận Ba tại Đà nẵng cho đến 1975. Sau này cũng có đi Mỹ theo diện HO . còn anh Nguyễn hoàng Đoan (3) lúc tôi còn nhỏ ngoài QT vào, hay nắm tay tôi đi chơi quanh chợ Mỹ Chánh rồi tìm cách vào nhà mẹ cả tôi , kiếm cách lấy lòng chị Biên nhưng cũng bất thành .
còn có một sự thật nữa, ít có ai kể lại:
Lúc xe chị bị người du kích bắn lật - chị bò đến gốc cây gần đó du kích tới bắn thêm . Có người quen chồng chị Hoa, rễ bác Tám phường đệ Tứ, theo xe M113 từ quận phong điền ra chỗ bị bắn đó suy đoán vậy. Chỗ chị B bị bắn cách chiếc xe một đoạn , vì chị bò tới gốc cây gần đó .và những phát đạn bắn thêm sau này chị mới bị chết
Sau nầy người du kích này còn phục kích vào buổi xế chiều làm thêm nhiều tội nữa thừa những ai lái xe qua không có sự phòng bị mà giết người ta . Quận Phong điền sau đó chịu khôg nỗi đi phục kích lại và bắn chết người này . Quận có tịch thu cuốn sổ công tác của người du kích này cho ba tôi mượn . Cuốn sổ này bị đạn bắn lũng 1 lỗ . Nó có ghi chiến công .....ngày 9/9/1967 "giết được 1 tài xế , 1 sĩ quan và 1 NỮ SĨ QUAN NGỤY (tức chị tôi )
Đinh trọng Thiện kể thêm tương tự
...."Em quên kể với anh rằng,khi bị bắn ở cây số 23, gồm bốn nhân mạng, trong đó có thai nhi chưa ra đời,lúc đó chị đã có thai được 3 tháng!sau đó mấy tháng ba có đem về một bức ảnh thờ trên bàn thờ chị,và một cuốn sổ bị toát một lổ do đạn xuyên qua,trong đó em đọc được dòng này:ngày 9 tháng 9,1967,chặn một xe jeep tiêu diệt 3 sĩ quan của địch.
Biên THƠ NGÂY, Nghĩa CỘC CẰN, Mỹ TINH VI, Dũng[Thiện] DUYÊN DÁNG, Hòa TOE TOẸT [BA đặt cho mỗi đứa một tính tình,nghe hay mà ngồ ngộ phải không anh]"
Chiến tranh đã đem chị đi khi chị còn quá trẻ, Mười chín tuổi với bao ước vọng vào đời, với bao niềm thương yêu lo lắng cho mấy đứa em còn quá dại khờ. Những giọt nước mắt thương chị khi chị xách va li về nhà chồng ngày ấy như điềm báo trước cảnh sinh ly tử biệt sẽ đến trong một ngày không xa, và đúng là như thế, thật buồn !
Bây giờ, sau gần năm mươi năm từ ngày chị ra đi, ôn lại những tháng ngày tuổi thơ, mấy chị em vui vầy trên quê hương của dòng Ô Lâu êm đềm, xanh biếc, dù thời gian đã xoá nhoà đi bao vết thương lòng nhưng hình ảnh người chị xinh đẹp Thơ ngây ngày nào vẫn còn lưu giữ mãi trong ký ức của những đứa em đang và mãi tự hào về chị.
Đinh trọng Phúc tổng hợp 12/4/2014
==============
ghi chú:
1. vợ chồng anh Đoàn Lít chị Lan hiện ở San Jose CA (anh Đoàn Lít đã quá vãng 2023)
2. Anh Kha hiện ở Nam Cali
3. anh Nguyễn hoàng Đoan chồng của ca sĩ Khánh Ly giờ cũng ở nam Cali quá vãng 2015
(4). sau 1975 mộ của chị B được chú Tương chúng tôi bốc quy về quê nội Truồi [hinh dinh trong thien ra tham Truoi 15/4/2014]
Em trai Đinh trọng Phúc
edit và tái đăng 30/11/2025 (11 tháng 10 Â L) SAN JOSE USA
.JPG){kind=link}