Sunday, April 26, 2026

12 ĐIỀU ĐÁNG SỢ VỀ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO VÀ NỖI BUỒN GIỚI TRẺ TRONG THỜI ĐẠI AI

 PHẦN 1


MƯỜI HAI ĐIỀU ĐÁNG LO VỀ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI)




Công nghệ ứng dụng về Trí Thông Minh Nhân Tạo (AI) càng lúc càng nhiều kỹ xảo tinh vi và phát triển rộng khắp toàn cầu. Tuy thế càng lúc càng có nhiều lời CẢNH BÁO về sự nguy hiểm của AI, lời cảnh báo đó càng lúc càng nhiều hơn.

Geoffrey Hinton được coi là “Bố Già của AI” (AI Godfather) nhưng ông CẢNH BÁO...

-“ AI càng lúc càng thông minh hơn chúng ta và có khả năng quyết định nhằm chiếm quyền kiểm soát chúng ta. Con người cần chú ý để ngăn chận vấn nạn này xảy ra...” .

Tưởng cũng cần biết thêm  Hinton là chủ nhân sáng lập cơ sở  và chế tạo ra cỗ máy tự học và Thuật Toán về Mạng Thần Kinh Vi Tính (neural network algorithms). Vào năm 2023 Hinton rời chức vụ tại Google ngõ hầu có cơ hội TƯ DO BÁO ĐỘNG VỀ CÁC ĐIỀU NGUY HẠI CỦA Trí Thông Minh Nhân Tạo mà không bị một ràng buộc hay lấn cấn nào dù Hinton phải mất đi rất nhiều quyền lợi riêng tư trong vị trí của ông tại Google.

======================

chú thích

Neural network: Mạng Thần Kinh trong điện toán cố gắng mô phỏng theo chức năng như bộ não con người, với sự kết hợp khoa học vi tính, thống kê học để giải quyết các vấn đề trong nhiệm vụ của Trí Thông Minh Nhân Tạo

Thuật Toán (algorithm)

Theo tự điển Merriam-Webster thì algorithm là một tiến trình để giải quyết một vấn đề toán học với một số bước hữu hạn và liên tục lập lại nhiều lần theo thao tác nào đó. Theo dictionary.com, từ này xuất hiện từ 1690-1700 theo tiếng Hy Lạp là arithmós có nghĩa là number / số

Trong điện toán. Algorithm -Thuật Toán là một tập hợp các lệnh mà máy tính phải tuân theo để thực hiện các phép tính hoặc các hoạt động giải quyết vấn đề khác. Theo định nghĩa chính thức của nó, một thuật toán là một tập hợp hữu hạn các hướng dẫn được thực hiện theo một thứ tự cụ thể để thực hiện một công việc cụ thể.

====================================== 

trích 

THEO BBC

HINTON được nhiều người coi là Bố Già của trí tuệ nhân tạo (Godfather of AI) nhưng đã nghỉ việc, cảnh báo về những nguy cơ ngày càng tăng cao trong lĩnh vực AI

 Geoffrey Hinton năm nay 75 tuổi, đã tuyên bố từ chức khỏi Google trong một tuyên bố gửi cho tờ New York Times, nói rằng giờ đây ông rất hối hận về công việc của mình đã làm.  Ông nói với BBC một số mối nguy hiểm của chatbot AI quả thật sẽ "khá đáng sợ". "Ngay bây giờ tuy chúng chưa thông minh hơn chúng ta,nhưng ông hiểu Trí Thông Minh Nhân Tạo nó có thể vượt con người trong thời gian ngắn nữa thôi ...

AI 'godfather' Geoffrey Hinton warns of dangers as he quits Google - BBC News

====================================================================  


Không riêng gì Hinton, các khoa học gia về điện toán vi tính hiện đại hiện nhất hiện tại đều đồng loạt lo ngại về khả năng nguy hiểm đáng báo động của AI.


Ngay cả Elon Musk ông chủ của SpaceX và hãng xe điện Tesla vừa cùng hơn 1000  khoa học gia cầm đầu về công nghệ điện toán đã ký chung một bản CÔNG BỐ 2023 yêu cầu TẠM DỪNG PHÁT TRIỂN CÔNG CUỘC THỬ NGHIỆM AI do khả năng phát triển kỹ thuật tiếp tục của AI sẽ đưa tới “RỦI RO ĐÁNG SỢ CHO NHÂN LOẠI”.

RỦI RO DO TRÍ THÔNG MINH NHÂN TẠO LÀ ĐIỀU CÓ THỂ VÀ CHÚNG LÀ NHỮNG GÌ



cố giáo sư bác học vật lý là Stephen Hawking từng cảnh báo:

Con người, sinh vật bị giới hạn
do sự tiến hóa sinh học chậm chạp,
không thể cạnh tranh với AI và sẽ bị thay thế...

Còn nhiều câu hỏi về NHỮNG ai là người ĐẦU TIÊN phát triển AI  và mục đích của họ cuối cùng là gì trong các vấn nạn và hệ lụy từ AI đưa tới. Dầu sao chúng ta cần có cách nhìn rõ nét hơn về nguy nan tiềm tàng của trí thông minh nhân tạo hầu cùng nhau đưa tới các DỰ PHÒNG CẤP TỐC ĐỂ CỨU NGUY CHO Con người...

            

 

12 HIỂM HỌA CỦA TRÍ THÔNG MINH NHÂN TẠO SẼ MANG LẠI CHO NHÂN LOẠI


1-    TRÍ THÔNG MINH NHÂN TẠO THIẾU TÍNH MINH BẠCH VÀ KHẢ NĂNG GIẢI THÍCH

Ngay cả khi AI trực tiếp làm việc với kỹ thuật hiện đại trong đó có rất nhiều lợi ích từ AI mang lại nhưng chúng ta càng lúc càng rất khó mà hiểu được nó mỗi khi AI kết hợp với các kiểu mẫu tự học (deep learning).  Điều này đưa đến thiếu minh bạch về cách và lý do khi AI khi tự chúng đưa ra kết luận. Lý do chính yếu do con người càng lúc càng thụ động thừa hưởng những gì do AI mang lại. Ứng dụng AI nhưng chẳng cần và không hiểu được do sao. Nhu cầu an toàn cho con người là dùng những gì của AI nào có thể giải thích được. Như vậy sẽ còn một chặng đường khá lâu trước khi con người tìm được sự minh bạch từ AI.

2-    CON NGƯỜI SẼ MẤT CÔNG ĂN VIỆC LÀM TỪ NỀN SẢN XUẤT TỰ ĐỘNG HÓA 


ĐẾN KHI CỖ MÁY THÔNG MINH  BIẾT TỰ HỌC 

    Các khoa học gia về máy tính như Ray Kurzweil tốt nghiệp Trường Công Nghệ Massacchussetts (MIT) vừa là một nhà đầu tư cùng nghiên cứu, ông cho rằng Trí Thông Minh Nhân Tạo (AI) có thể vượt qua trí thông minh cổ điển của con người và tiếp tục ‘tự học để thăng tiến’.
 Suy nghĩ chuyện này các nhà nghiên cứu đều cho rằng “những chiếc tàu chạy bằng hơi nước không thể tự nó để trở thành những chiếc tàu hơi nước chạy tốt hơn.  Tuy nhiên thời đại hôm nay AI  lại rất khác do chúng có thể TỰ HỌC ĐỂ TỰ NÓ CÀNG THÔNG MINH HƠN!

Tự động hóa công việc là mối lợi từ AI cung cấp cho chúng ta nhưng lại nảy sinh ra  mối quan tâm cấp bách khi công nghệ này được áp dụng trong các ngành như tiếp thị, sản xuất và chăm nom sức khỏe . Đến năm 2030, các công việc đó sẽ do AI chiếm tới 30% số giờ làm trong nền kinh tế Hoa Kỳ nhờ vào tự động hóa và robot hóa nhân viên  Da đen và gốc Hispanic tại Hoa Kỳ đặc biệt dễ bị mất việc trước sự thay đổi này. Goldman Sachs một tổ hợp đầu tư lớn của thế giới còn tuyên bố sẽ có  300 triệu việc làm toàn thời gian của thế giới có thể bị mất do tự động hóa của AI.

Khi robot và AI trở nên thông minh hơn và khéo léo hơn, người ta sẽ cần ít người hơn. Cho dù có lập luận cho rằng sẽ có 97 triệu việc làm mới vào năm 2025 nhờ vào Trí Thông Minh Nhân Tạo, nhưng nhiều nhân viên thiếu kỹ năng cần thiết cho các vai trò kỹ thuật đó sẽ mất việc. Ngay cả những ngành nghề cần bằng cấp và đào tạo bổ sung của con người sau đại học cũng không tránh khỏi sự thay thế của AI.

Chiến lược gia công nghệ là Chris Messina cho hay ngay cả các nghề của luật và kế toán cũng sắp bị AI ‘lấn sân’? Chuyện này nghe qua có vẻ vô lý một robot cũng làm thầy cãi thế luật sư ư? Vấn đề là thế này…có quá nhiều tài liệu tham cứu hàng ngàn hàng vạn trang chỉ có AI mới giúp các luật sư khỏi bị mất thì giờ và do không có thì giờ thì dễ dàng để bỏ lỡ các chi tiết để thắng vụ kiện... Vì vậy, AI có khả năng kết hợp và cung cấp một cách toàn diện hợp đồng tốt nhất và cho kết quả mà chúng ta đang cố gắng đạt được. Đó là lý do AI có lẽ sẽ thay thế rất nhiều luật sư của công ty luật nào đó. Còn y học thì sao? Chúng ta ắt hẳn đã đọc nhiều tin tức y học trong đó AI đóng vai trò quan trọng trong giải phẫu, giải phẫu từ xa, kể cả khám chữa phụ cho bác sĩ vv…


3.  THUẬT TOÁN ĐIỆN TOÁN CỦA TRÍ THÔNG MINH NHÂN TẠO CÓ KHẢ NĂNG THAO TÚNG XÃ HỘI (social manupulation)

 Thao túng xã hội cũng là mối nguy hiểm từ trí tuệ nhân tạo. Nỗi sợ hãi này đã trở thành hiện thực khi các chính trị gia dựa vào AI để quảng bá quan điểm của họ. Ví dụ gần nhất Ferdinand Marcos, Jr., sử dụng đội quân troll TikTok để giành phiếu bầu của những người Philippines trẻ tuổi trong cuộc bầu cử năm 2022 của họ. Vấn đề Marcos đang là TT Phi luật Tân là sự thật và TikTok là công cụ đang là ví dụ cụ thể về cơ cấu  truyền thông xã hội hiện đại đang dựa trên khả năng điện toán của Trí Thông Minh Nhân Tạo. Các cuộc bầu cử tại Mỹ vừa qua những đồn đoán về bàn tay của Nga nhúng vào? Nếu Nga có làm thì ắt phải ứng dụng AI.

 

4. CÔNG NGHỆ TRÍ THÔNG MINH NHÂN TẠO ĐÃ ĐƯỢC SỬ DỤNG ĐỂ GIÁM SÁT XÃ HỘI

 

Một ví dụ điển hình là việc Trung Cộng hiện sử dụng công nghệ nhận dạng khuôn mặt trong văn phòng, trường học và các địa điểm khác. Bên cạnh việc theo dõi các chuyển động của một người, chính phủ Trung Quốc có thể thu thập đủ dữ liệu để giám sát các hoạt động, mối quan hệ và quan điểm chính trị của mọi người. Tại Hoa Kỳ cũng vậy, Các sở cảnh sát Mỹ từng áp dụng các thuật toán lập chính sách dự đoán để biết trước nơi tội phạm sắp xảy ra. Từ đó chúng ta đặt ra câu hỏi liệu AI có thể trở thành vũ khí độc tài hay không.

 

5. TRÍ THÔNG MINH NHÂN TẠO ĐÃ XÂM PHẠM VÀO QUYỀN RIÊNG TƯ VỀ DỮ LIỆU

Các hệ thống AI thường thu thập dữ liệu cá nhân để tùy chỉnh trải nghiệm người dùng hoặc để giúp đào tạo các mô hình AI mà bạn đang sử dụng Mặc dù có luật bảo vệ thông tin cá nhân trong một số trường hợp ở Hoa Kỳ, nhưng không có luật liên bang rõ ràng nào bảo vệ công dân khỏi tác hại của quyền riêng tư dữ liệu do AI gây ra. Hậu quả kẻ xấu đã sử dụng AI làm công cụ giả tiếng nói, khuôn mặt cá nhân để lường gạt người thân gia đình của họ cùng nhiều điều phi pháp khác. Đã có nhiều lường gạt do AI gây ra đã đăng tải trên truyền thông mà chúng ta đã đọc.


6- thành kiến đến từ trí thông minh nhân tạo

AI được phát triển bởi con người — và con người vốn đã có thành kiến.  Kinh nghiệm hạn chế của những người tạo AI có thể giải thích tại sao AI nhận dạng giọng nói thường không hiểu một số phương ngữ và giọng nói nhất định nào đó. Các công ty không xem xét hậu quả của việc một chatbot mạo danh những nhân vật khét tiếng trong lịch sử loài người. Các nhà phát triển và doanh nghiệp nên thận trọng hơn để tránh tạo ra những thành kiến và định kiến khiến các nhóm cộng đồng thiểu số gặp rủi ro và bất công đối xử.

 

7. TRÍ THÔNG MINH NHÂN TẠO CÓ KHẢ GÂY BẤT BÌNH ĐẲNG KINH TẾ XÃ HỘI

Nếu các công ty không thừa nhận những thành kiến vốn có trong các thuật toán AI, thì họ có thể thỏa hiệp với thành kiến của AI thông qua tuyển dụng do AI cung cấp. Ý tưởng cho rằng AI có thể đo lường các đặc điểm của ứng viên thông qua phân tích khuôn mặt và giọng nói vẫn bị ảnh hưởng bởi thành kiến chủng tộc từ con người tạo ra AI

Những công nhân cổ xanh (blue collar) thực hiện các công việc thủ công giản dị, lặp đi lặp lại nhiều hơn đã bị giảm lương tới 70%  tự động hóa. Trong khi đó, những người lao động cổ cồn trắng (white collar) hầu như không bị ảnh hưởng, thậm chí một số người còn được hưởng mức lương cao hơn. Mặt khác, việc hiểu rõ AI và tự động hóa mang lại lợi ích cho giới chủ nhân nhưng AI đã gây thiệt hại cho số đông những người nghèo khác trong xã hội.


 

8. TRÍ THÔNG MINH NHÂN TẠO CÓ THỂ GÂY RA SUY GIẢM ĐẠO ĐỨC CÙNG MỐI THIỆN TÂM


Pope on artificial intelligence: Technology is a human characteristic

Cố Giáo Hoàng Francis từng nói …Có hai mặt của công nghệ, Một mặt, chúng ta không thể thiếu nó; mặt khác, nó áp đặt logic của nó lên chúng ta. Công nghệ là một đặc điểm của con người. Tuy nhiên, điều mà chúng ta phải biết là các thiết bị khoa học chỉ mô phỏng khả năng của con người làm gì, trên thực tế nó thiếu phẩm chất của con người. Đức Giáo hoàng cho rằng các cỗ máy AI không thể xem xét các trải nghiệm và những phẩm chất  của lương tâm


Các nhà công nghệ, nhà báo và chính trị gia và ngay các vị lãnh đạo tôn giáo cũng đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về những cạm bẫy kinh tế xã hội tiềm năng do Trí Thông Minh Nhân Tạo mang lại cho xã hội loài người. Trong một cuộc họp tại Vatican năm 2019 dưới nhan đề “Lợi ích chung trong thời đại kỹ thuật số”, Đức Thánh Cha Francis đã cảnh báo về khả năng của AI trong việc “lưu hành các ý kiến thiên vị và dữ liệu sai lạc. Ngài nhấn mạnh những hậu quả sâu rộng của việc để công nghệ AI phát triển mà không có sự giám sát hoặc hạn chế thích hợp nào đó.

Đức Thánh Cha nói thêm “Nếu thứ gọi là tiến bộ công nghệ của loài người đang trở thành kẻ thù của lợi ích chung, thì điều này sẽ dẫn đến một sự thụt lùi đáng tiếc về một hình thức man rợ được quy định bởi luật của  kẻ mạnh nhất.” Sự gia tăng nhanh chóng của các công cụ AI tổng quát như ChatGPT và Bard khiến những lo ngại này trở nên có cơ sở hơn. Nhiều người dùng đã áp dụng kỹ thuật này để tránh né tự mình làm bài viết, phá hoại tính toàn vẹn  trung thực trong sáng tạo và học hànhChúng ta đang lo ngại cho dù có nhiều nhân vật quyền lực chỉ ra sự nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo, thì chúng ta vẫn sẽ tiếp tục dùng nó nếu có tiền


 

9. TRÍ THÔNG MINH NHÂN TẠO CHỈ HUY VŨ KHÍ TỰ ĐỘNG LẠI CÀNG RỦI RO HƠN

                     chó robot mang súng liên thanh tự hành

Tiến bộ công nghệ đã được con người khai thác cho mục đích chiến tranh. Khi nói đến AI, một số người muốn làm gì đó trước khi quá trễ tràng: Trong một bức thư ngỏ năm 2016, hơn 30.000 cá nhân, bao gồm cả các nhà nghiên cứu AI và robot, đã phản đối việc đầu tư vào vũ khí tự trị sử dụng năng lực AI. Họ viết: “Câu hỏi quan trọng đối với loài người hôm nay là nên bắt đầu một cuộc chạy đua vũ trang AI toàn thế giới hay ngăn chặn nó.

Mikhail Kalashnikov nhà sáng tạo ra AK-47 đã qua đời 2013 thọ 94 

ông lấy làm hối tiếc đã tạo ra khẩu súng liên thanh đầu tiên của loài người đã giết chết không biết bao nhiêu triệu người . Lúc ông sang thăm Đức vào năm 2002 ông  đã tỏ ra hối hận  tại sao ông không sáng tạo ra một cái máy nào giúp cho nông dân hơn là thứ vũ khí giết người như AK 47 . AK 47 hiện nay là một công cụ giết người phổ biến do phe khủng bố Hồi Giáo Cực Đoan ưa dùng nhất

Nếu cường quốc quân sự nào cũng đẩy mạnh phát triển vũ khí AI, thì một cuộc chạy đua vũ trang toàn cầu hầu như không thể tránh khỏi và điểm cuối của quỹ đạo công nghệ này là hiển nhiên: vũ khí tự hành sẽ trở thành Kalashnikov trong tương lai (hình trên).Dự đoán này đã trở thành hiện thực dưới dạng Hệ thống vũ khí tự hành gây chết người, tự xác định vị trí và tiêu diệt mục tiêu. Do sự phổ biến của vũ khí mạnh và phức tạp, một số quốc gia hùng mạnh nhất thế giới đã lo lắng và góp phần vào một cuộc chiến tranh lạnh vê công nghệ. Nhiều loại vũ khí mới này gây rủi ro lớn cho dân thường trên mặt đất, nhưng mối nguy hiểm trở nên lớn hơn khi vũ khí tự trị rơi vào tay kẻ xấu. Tin tặc đã thành thạo nhiều loại tấn công mạng khác nhau, vì vậy chúng rất dễ xâm nhập vào vũ khí tự hành để gây ra cuộc chiến tranh thế giới.


10. TRÍ THÔNG MINH NHÂN TẠO VỚI THUẬT TOÁN CỦA NÓ CÓ THỂ GÂY RA KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH

 

Hàng ngày ngành tài chính thế giới đang cần sự tham gia của công nghệ AI vào các quy trình giao dịch và tài chính. Các thuật toán này sau đó thực hiện hàng nghìn giao dịch với tốc độ chóng mặt với mục tiêu bán sau vài giây để kiếm lợi nhuận nhỏ. Việc bán tháo hàng nghìn giao dịch có thể khiến các nhà đầu tư sợ hãi làm điều tương tự, dẫn đến sự cố đột ngột và thị trường biến động cực độ. Các trường hợp như Flash Crash năm 2010 và Flash Crash của Knight Capital (có ghi chú ở dưới) nhắc nhở về những gì có thể xảy ra khi các thuật toán thỏa mãn giao dịch trở nên điên cuồng, bất kể giao dịch nhanh và lớn có chủ đích hay không.

=================================== 

chú thích 

Flash Crash: Tai nạn tài chính chớp nhoáng ngày 6 tháng 5 năm 2010, còn được gọi là sự cố 2:45 hoặc đơn giản là Flash Crash, là một sự cố chớp nhoáng  nhưng mất tới trị giá hàng nghìn tỷ đô la Mỹ(một loại chứng khoán sụp đổ thị trường) bắt đầu lúc 2:32 chiều. EDT và kéo dài khoảng 36 phút.

Flash Crash of Knight Captial : Knight Captital là công ty có mặt trong sàn chứng khoán với

hơn 17% thị phần trên sàn giao dịch New York là một thành phần ủng hộ Thuật Toán trong giao dịch chứng khoán. Vào tháng 8 năm 2012 cũng bị xảy ra một biến cố tài chính, công ty đã mất ngay 440 triệu USD chỉ trong 45 phút khi Thuật Toán mới của họ vừa đi vào hoạt động. Lỗi thuật toán đã gây ra sự sụp đổ tồi tệ trong giao dịch chứng khoán

===================================

...

 Điều này không có nghĩa là AI không có gì để cung cấp cho thế giới tài chính. Trên thực tế, các thuật toán AI có thể giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định thông minh hơn và sáng suốt hơn trên thị trường tài chính. Nhưng các tổ chức tài chính cần chắc chắn rằng họ hiểu các thuật toán AI của mình và cách các thuật toán đó đưa ra quyết định. Các công ty nên cân nhắc liệu AI làm tăng hay giảm niềm tin của họ trước khi giới thiệu công nghệ này để tránh gây ra nỗi hoảng loạn cho các nhà đầu tư và tạo ra sự hỗn loạn tài chính.


11. TRÍ THÔNG MINH NHÂN TẠO CÓ THỂ TRÁNH NÉ ẢNH HƯỞNG CỦA CON NGƯỜI

Việc phụ thuộc quá nhiều vào công nghệ AI có thể dẫn đến việc mất đi ảnh hưởng của con người — và sự thiếu vắng hoạt động của con người — ở một số bộ phận trong xã hội. Chẳng hạn, sử dụng AI trong chăm sóc sức khỏe có thể làm giảm đồng cảm và lý luận của chúng ta. Việc áp dụng trí tuệ nhân tạo AI cho những nỗ lực sáng tạo lại tự nó có thể làm giảm khả năng sáng tạo và biểu hiện cảm xúc của con người. Tương tác với các hệ thống AI quá nhiều thậm chí có thể làm giảm mạnh năng khiếu giao thiệp xã hội. Vì vậy, trong khi AI có thể rất hữu ích để tự động hóa các công việc hàng ngày, chúng ta có thể hỏi ra một số câu hỏi, liệu nó có thể kìm hãm trí thông minh, khả năng và nhu cầu con người hay không.


 

12. TRÍ THÔNG MINH NHÂN TẠO  TỰ NHẬN THỨC LẤY VÀ CHẲNG AI KIỂM SOÁT NÓ CẢ'

vào năm 2015 bác học Stephen Hawking cùng Elon Musk -nhà đồng sáng lập Apple là Steve Wozniak  với mấy mươi nhà nghiên cứu về robot cùng AI đã đưa ra một Lá Thư Cảnh Báo cuối cùng về sự nguy hiểm nói khác đi về mối họa tiềm ẩn của tương lai về thế hệ Robot cùng AI.

Trong Lá Thư Cảnh Báo đồng ký tên đó có đoạn:

 ...Môt ngày nào đó chúng ta có thể mất kiểm soát các hê thống Thông Minh Nhân Tạo (AI) do sự gia tăng của Siêu Trí Tuệ nó sẽ bất tuân lệnh con người. Rồi các hệ thống như thế sẽ đe dọa loài người. Do sao mà tình huống này có thể phát sinh? Chúng ta đã có đầu tư hợp lý nào để nghiên cứu và hiểu rõ các tình trạng nguy hiểm đó sẽ xảy ra trong nay mai hay chưa? Chúng ta có dự phòng khả năng nào đó đối phó với một dạng siêu trí tuệ nguy hiểm hay ngay cả một sự xuất hiện của tình trạng "bùng nổ thông minh" hay không?


Hiện đang có nhiều lo ngại rằng AI sẽ phát triển trí thông minh nhanh đến mức nó sẽ tự nó trở nên có tri giác và hành động ngoài tầm kiểm soát của con người - có thể theo cách ác độc hơn. Các báo cáo bị cáo buộc về tình cảm này đã xảy ra. Một cựu kỹ sư của Google, người đã nói rằng AI- chatbot LaMDA có tri giác và nói chuyện với anh ta giống như một người bình thường. Khi AI cuối cùng tạo ra các hệ thống có trí thông minh nhân tạo nói chung và cuối cùng là siêu trí tuệ nhân tạo, những lời kêu gọi ngăn chặn hoàn toàn những sự phát triển này vẫn tiếp tục gia tăng.


PHẦN 2

TRÍ THÔNG MINH NHÂN TẠO- NỖI BUỒN THẤT NGHIỆP HAY ƯU TƯ GIỚI TRẺ

    Hiện nay chắc hẳn chúng ta đang nghiệm ra rằng phát kiến khoa học trong đó thành quả từ Trí Tuệ Nhận Tạo (Artificial Intelligence /AI) đang chiếm ngự hay ảnh hưởng tăng dần vào mọi lĩnh vực trong xã hội. Cuộc thi đua ứng dụng AI là cuộc cạnh tranh khốc liệt nhất trong nền kinh tế hiện tại. Các tay tổ tư bản sản xuất công nghệ đang tung hầu như toàn bộ vốn liếng nhằm cạnh tranh sát phạt lẫn nhau trong sản xuất và cạnh tranh thị trường. 

    Sự thật này ai cũng thấy rõ dần. Không riêng trong lãnh vực kinh tế, ngay trong lĩnh vực quân sự hầu như các nước trên thế giới nhất là các siêu cường và cường quốc quân sự đều tung rất nhiều đầu tư vào ứng dụng AI trong quốc phòng. Thật ra, ngay trong mọi lãnh vực từ xã hội, kinh tế, quân sự  cho tới giáo dục và nhiều vấn đề nữa đều có bóng dáng AI xen vào và chi phối dần hồi

Nhưng trong lúc các nhà tư bản đang vỗ tay reo, các nước trên thế giới đang vững tin và hứng thú vào AI thì thành phần nhân lực thực của mọi nước từ lao động trí óc lẫn chân tay đều cay đắng nhận ra rằng: "bóng ma" của AI đang hất tung và đe dọa tình trạng công ăn việc làm của họ. 

Thung Lũng Silicon Valley từng trãi nghiệm cuộc ứng dụng AI hầu như toàn bộ đưa đến tiếng thở dài thườn thượt của hàng ngàn kỹ sư tài năng với việc làm bấp bênh không biết lúc nào mình thất nghiệp. Hiện nay ngay con cháu chúng ta sự thật đang làm việc nhưng tất cả hiện đang làm tại Silicon Valley đều đi thực tập và học cách phỏng vấn cho một ngành mới chuẩn bị cho "thất nghiệp do AI"

Có điều chua chát, nếu chẳng may thất nghiệp thì xem như khả năng tìm việc mới rất thấp do công ty nào cũng đang cạnh tranh khốc liệt ứng dụng và đầu tư AI cả?



TẠI SAO FACEBOOK (META) CHO THÔI VIỆC (LAY OFFS) HÀNG LOẠT





Thí dụ: chủ FB, theo WIRED, CEO Mark Zuckerberg không tiếc tiền cho phòng thí nghiệm về siêu trí tuệ mới của Meta, ông đã đề nghị mức lương lên tới 300 triệu USD/năm cho nhân tài AI hàng đầu trong bốn năm, cộng thêm với mức  thưởng hơn 100 triệu đô la/năm cho năm đầu tiên. 

Theo tờ WSJ cho biết tham vọng của Mark Zuckerberg về AGI đang lớn hơn bao giờ hết. Ông được cho là sẽ đích thân tuyển khoảng 50 người để thành lập đội ngũ phát triển công nghệ này và đưa mô hình Llama lên tầm cao mới. AGI chưa xuất hiện và có nhiều định nghĩa khác nhau, nhưng được hiểu chung là một dạng "siêu trí tuệ", có thể tư duy như con người, thông thạo đa dạng lĩnh vực và làm được mọi việc...

Ngay tại Việt Nam nơi có hàng mấy chục triệu người đang vào FB cũng quan tâm đến sự thất nghiệp từ ngay trung tâm META tức FB cũ...


Meta sa thải gần 8.000 người, dừng tuyển 6.000 vị trí

Meta lên kế hoạch cắt giảm 10% lực lượng lao động, tương đương gần 8.000 nhân viên, trong bối cảnh công ty tiếp tục tăng tốc đầu tư vào AI.


-------

AGI viết tắt của Artificial General Intelligence AGI, hay trí tuệ nhân tạo tổng quát đây là tham vọng xây dựng mô hình công nghệ của Mark. Mục đích là sở hữu cả khả năng nhận thức của con người chúng ta đó là KHẢ NĂNG SUY LUẬN, HỌC HỎI CÙNG GIẢI QUYẾT NHIỀU NHIỆM VỤ CỦA NÃO NGƯỜI TỪNG LÀM

------------------- 


Tại sao? Con người làm việc thực sự lại lo lắng đến thế? Điều dễ hiểu AI sẽ thay thế cho rất nhiều người.

  rồi hậu quả tiếp đến, hiển nhiên cùng rõ ràng nhất là THẤT NGHIỆP do hệ quả từ AI đưa lại sẽ khiến FB sa thải hàng ngàn nhân viên để đầu tư vào AI.

Quả đúng.

Tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm nhân viên văn phòng tại Thung lũng Silicon cao hơn tỷ lệ chung của khu vực, do sự suy thoái của các lĩnh vực công nghệ và dịch vụ chuyên nghiệp. Thị trường việc làm cho các vị trí văn phòng, đặc biệt là nhân viên mới vào nghề, đã gặp nhiều thách thức kể từ năm 2023 do tự động hóa AI, cắt giảm ngân sách doanh nghiệp và việc điều chỉnh sau đại dịch.

Các dịch vụ chuyên nghiệp, khoa học và kỹ thuật đó là giới Kỹ Sư còn gọi là giới "cổ cồn trắng/white Collars) đã bị cắt giảm 5.800 việc làm trong năm qua.

Hãy nghĩ tới viễn cảnh con cháu chúng ta ra trường, sự học hành và cạnh tranh với "siêu trí tuệ" ra sao để sau này có công việc trong xã hội. Giới đã về hưu hiện nay họ có cuộc sống bình an sau khi hết can dự vào đời sống cạnh tranh công ăn việc làm, nếu có chút liên tưởng đến hoàn cảnh thế hệ trẻ hiện tại (gen Z, gen Y) sẽ thấy con cháu chúng ta sẽ khổ tâm lao trí ra sao?


ĐÂU PHẢI CHUYỆN THẤT NGHIỆP? TỪNG CÓ NHIỀU CẢNH BÁO NGUY HIỂM KHÁC VỀ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO -AI- NHƯNG CHỈ LÀ "NƯỚC XAO ĐẦU VỊT"


    Công nghệ ứng dụng về Trí Thông Minh Nhân Tạo (AI) càng lúc càng nhiều kỹ xảo tinh vi và phát triển rộng khắp toàn cầu. Tuy thế càng lúc càng có nhiều lời CẢNH BÁO về sự nguy hiểm của AI, lời cảnh báo đó càng lúc càng nhiều hơn.

Geoffrey Everest Hinton (sinh ngày 6 tháng 12 năm 1947)  một nhà khoa học máy tính, nhà khoa học nhận thức và nhà tâm lý học nhận thức người Anh-Canada

Geoffrey Hinton được coi là “Bố Già của AI” (AI Godfather) nhưng ông báo động:

-“ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO AI càng lúc càng thông minh hơn chúng ta và có khả năng quyết định nhằm chiếm quyền kiểm soát chúng ta. Con người cần chú ý để ngăn chận vấn nạn này xảy ra” .

Tưởng cũng cần biết thêm  Hinton là chủ nhân sáng lập cơ sở  và chế tạo ra cỗ máy tự học và Thuật Toán về Mạng Thần Kinh Vi Tính (neural network algorithms). Vào năm 2023 Hinton rời chức vụ tại Google ngõ hầu có cơ hội TƯ DO BÁO ĐỘNG VỀ CÁC ĐIỀU NGUY HẠI CỦA Trí Thông Minh Nhân Tạo mà không bị một ràng buộc hay lấn cấn nào dù Hinton phải mất đi rất nhiều quyền lợi riêng tư trong vị trí của ông tại Google.

Không riêng gì Hinton, các khoa học gia về điện toán vi tính hiện đại hiện nhất hiện tại đều đồng loạt lo ngại về khả năng nguy hiểm đáng báo động của AI.


Ngay cả Elon Musk ông chủ của SpaceX và hãng xe điện Tesla vừa cùng hơn 1000  khoa học gia cầm đầu về công nghệ điện toán đã ký chung một bản CÔNG BỐ 2023 yêu cầu TẠM DỪNG PHÁT TRIỂN CÔNG CUỘC THỬ NGHIỆM AI do khả năng phát triển kỹ thuật tiếp tục của AI sẽ đưa tới “RỦI RO ĐÁNG SỢ CHO NHÂN LOẠI”.'


 Zuckerberg đang cắt giảm hàng nghìn việc làm sau khi công ty của ông chuyển hướng mạnh mẽ sang metaverse (từ 86,000 năm 2022 và năm nay sẽ còn 66,000 jobs). Và đó là Altman, 37 tuổi, một sinh viên đại học Stanford, bỏ học giữa chừng, hiện là  ngôi sao vươn lên và nổi trội một cách không ngờ.— nhưng cũng từ đây sẽ là là người phải đối mặt với những cạm bẫy của quyền lực bao trùm.




Kể từ khi ChatGPT ra mắt ra công chúng vào tháng 11năm 2022, một mô hình trí tuệ nhân tạo, có thể viết văn xuôi, mã, ngay cả luận án làm thơ..., có thể được coi là thứ công nghệ uy lực và ghê sợ nhất — do không thể đoán trước — trong thế hệ của Altman. Nó có thể là một mỏ vàng cho Altman, dẫn đến một khế ước trị giá hàng tỷ đô la trong nhiều năm đến từ Microsoft và có sức thu hút 100 triệu người dùng trong hai tháng đầu tiên. Tốc độ tăng trưởng vượt xa bước tiến của TikTok và Instagram, khiến nó trở thành ứng dụng điện toán phát triển nhanh nhất trong lịch sử Internet.

 

Chẳng khác gì mạng xã hội vào năm 2012, ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) đang đứng trước ngưỡng cửa của sự thay đổi to lớn, còn có thể nói là vĩ đại là đàng khác. Trong lúc các mạng xã hội tiếp tục tái định hình thế giới chúng ta chỉ trong vòng 10 năm tới đây, các chuyên gia nói rằng hậu quả của con đường tiếp theo của AI sẽ còn lớn hơn rất nhiều. Theo các nghiên cứu gia, mô hình AI hiện tại hầu như không làm trầy xước bề mặt tiềm năng của công nghệ. Và khi Altman và nhóm của ông tiến lên, về căn bản AI có thể tái định hình nền kinh tế và cuộc sống của con người thậm chí còn hơn hẳn các mạng xã hội hiện tại.


 Giám đốc nghiên cứu nền tảng về AI tại Viện Turing thuộc Vương Quốc Anh là giáo sư Michael Woodridge cho biết: “AI có tiềm năng trở thành một công nghệ biến đổi xã hội con người giống như internet, truyền hình, đài phát thanh, báo chí, nhưng chúng ta chưa tưởng tượng ra nổi người ta sẽ sử dụng nó ra sao?"


Thành tích của Zuckerberg tại Facebook chứng tỏ - việc buông lỏng dây cương về công nghệ hầu chạy theo lợi nhuận có thể gây ra những hậu quả ghê gớm —  nếu Trí Thông Minh Nhân Tạo- AI không được kiểm soát hoặc nếu con người CHỈ ƯU TIÊN chuyện TĂNG TRƯỞNG HƠN LO LẮNG CHO SỰ AN TOÀN THÌ HẬU QUÁ KHÓ LƯỜNG DO KHÔNG KHẮC PHỤC ĐƯỢC.


Công nghệ dĩ nhiên mang tính cách mạng, nhưng được thực hiện một cách nguy hiểm. Dan J. Wang, hiện nay là phó giáo sư về môn kinh doanh và xã hội học tại Trường Kinh doanh Columbia, ông từng lái xe ngang qua văn phòng Altman's Loopt tại thành phố Palo Alto, bắc California. Lúc thời còn là sinh viên đại học Stanford. Altman nói với Dan Wang rằng có nhiều điểm tương đồng giữa Altman và Zuckerberg.


Wang nói: 

        -Cặp đôi này (Altman và Zuckerberg) là những tay tổ truyền bá công nghệ và cũng là "những nhà lãnh đạo có sức thuyết phục thực sự. 

Đó là những người có thể giành được niềm tin của bá tánh. Nhưng những gì họ thiếu trong tính độc đáo, họ bù đắp bằng khả năng chấp nhận rủi ro. Wang cho biết cả Zuckerberg và Altman đều sẵn sàng mở rộng việc sử dụng công nghệ mới với tốc độ nhanh hơn nhiều so với những người tiền nhiệm đầy tính thận trọng.


   CON NGƯỜI SẼ MẤT CÔNG ĂN VIỆC LÀM TỪ NỀN SẢN XUẤT TỰ ĐỘNG HÓA 


ĐẾN KHI CỖ MÁY THÔNG MINH  BIẾT TỰ HỌC ĐỂ THĂNG TIẾN

    Các khoa học gia về máy tính như Ray Kurzweil tốt nghiệp Trường Công Nghệ Massacchussetts (MIT) vừa là một nhà đầu tư cùng nghiên cứu, ông cho rằng Trí Thông Minh Nhân Tạo (AI) có thể vượt qua trí thông minh cổ điển của con người và tiếp tục ‘tự học để thăng tiến’.
 Thời đại hôm nay AI  lại rất khác do chúng có thể TỰ HỌC ĐỂ TỰ NÓ CÀNG THÔNG MINH HƠN!

    Tự động hóa công việc là mối lợi từ AI cung cấp cho chúng ta nhưng lại nảy sinh ra  mối quan tâm cấp bách khi công nghệ này được áp dụng trong các ngành như tiếp thị, sản xuất và chăm nom sức khỏe. Đến năm 2030, các công việc đó sẽ do AI chiếm tới 30% số giờ làm trong nền kinh tế Hoa Kỳ nhờ vào tự động hóa và robot hóa nhân viên  Da đen và gốc Hispanic tại Hoa Kỳ đặc biệt dễ bị mất việc trước sự thay đổi này. 

    Goldman Sachs một tổ hợp đầu tư lớn của thế giới còn tuyên bố sẽ có  300 triệu việc làm toàn thời gian của thế giới có thể bị mất do tự động hóa của AI.

     Khi bạn nhắc phone lên tiếng gọi cho bạn đi bác sĩ và ngay cả khi trả lời bạn hay tiếng nói trên Google Map ...tất cả chỉ là robot AI thay người nhân viên trực máy. Rõ ràng, khi robot và AI trở nên thông minh hơn và khéo léo hơn, người ta sẽ cần ít người hơn. Cho dù có lập luận tuyên truyền trước rằng sẽ có 97 triệu việc làm mới vào năm 2025 nhờ vào Trí Thông Minh Nhân Tạonhưng nhiều trăm triệu nhân viên thiếu kỹ năng cần thiết cho các vai trò kỹ thuật của AI đó sẽ mất việc. Ngay cả những ngành nghề cần bằng cấp và đào tạo bổ sung của con người SAU ĐẠI HỌC cũng không tránh khỏi sự thay thế của AI.

 DO ĐÂU?

CHÍNH KINH TẾ VÀ LỢI NHUẬN CON NGƯỜI  ĐÃ NGĂN CẢN SỰ CẢNH BÁO CỦA  NHÀ BÁC HỌC

Bác Học Stephan Hawking mất ngày 14/3/2018. Trước khi mất không lâu, nhà bác học  này thật sự lo sợ về trí thông minh nhân tạo. Nhưng ông từng cảnh báo tất cả quan tâm đều bị lợi nhuận con người che giấu tất cả?

   Khi quan tâm đến cảnh báo, Bác Học Stephen Hawking tin tưởng rằng thế giới digital và Internet sẽ đóng vai trò quan yếu trong vấn đề điều khiển trí thông minh do con người làm ra. Nhưng trong ứng dụng, nhân rộng ra chính LỢI NHUẬN khiến con người đóng luôn vai trò 'bốc lột' luôn cả AI.  Nhưng hậu quả từ bốc lột này là gì? lúc này chính AI sẽ 'biết tự học' và từ đó
"...tự tách biệt ra tầm kiểm soát của con người, rồi từ đó chúng sẽ tự thiết kế và tạo tự gia tăng các tốc độ quá bất ngờ trong lúc con người bị giới hạn trong quy trình tiến hóa tự nhiên sinh học vì bản thân là sinh học ,từ đó không còn khả năng theo kịp với chúng , dĩ nhiên loài người sẽ bị nó thay thế mà cai trị lấy chúng ta... "

Thiết nghĩ, những cảnh báo này không quá mới nhưng chỉ là "nước xao đầu vịt" do Lợi Nhuận và Lòng Tham đã phủ che tất cả cái hại đối với con người. Dù sao đối với chúng ta, thế hệ đã qua, nhưng khi nghĩ về bao nhiêu thế hệ tiếp nối, nếu ai có lòng ắt hẳn sẽ không tránh khỏi một tiếng thở dài./.


Đinh trọng Phúc 
tổng hợp bài viết cùng tác giả

26/4/2026

No comments:

Post a Comment

BÌNH LUẬN TỔNG QUÁT- THẢM NẠN MỌI MẶT MÀ TRUMP GIEO CHO NƯỚC MỸ KHÓ BỀ HÀN GẮN

Trước bầu cử 2024 có nhiều nhà phân tích chính trị đã cảnh báo cho nước Mỹ về những biến loạn cho Mỹ và cả thế giới nếu Trump tái đắc cử từ ...