Bệnh gout (đau khớp, thống khớp, thống phong) là một dạng viêm khớp gây cho ta đau đớn vô cùng. Mỗi khi đã lên sưng là ngón tay khó cử động và đi lại khó khăn do quá đau. Tình trạng bệnh lý này đến do cơ thể người bệnh bị dư thừa một chất hóa học gọi là axit uric, Lúc này đây các tinh thể sắc nhọn cứng bắt đầu hình thành trong các khớp (thường xảy ra ở ngón chân cái xem hình trên). Các đợt bùng phát triệu chứng như đau và sưng
Nếu chứng đau sưng thường xuất hiện, bắt ta chịu một hai ngày rồi chính nó tự thuyên giảm theo từng giai đoạn thì được gọi là các cơn gout cấp tính hay thống khớp cấp tính. Người bệnh nên kiêng ăn uống và kiểm soát triệu chứng
ACID URIC LÀ GÌ?
'Axit uric là một hợp chất hữu cơ kết nối dị vòng bao gồm các nguyên tố C, N, O và H, với công thức hóa học là C5H4N4O3
Hợp chất này tạo thành các ion và muối được gọi là muối urat và urat axit, ví dụ như amoni urat axit. Axit uric là sản phẩm của quá trình phân giải chuyển hóa các nucleotide purine, và là một thành phần bình thường có trong nước tiểu. Nồng độ axit uric trong máu tăng cao có thể dẫn đến bệnh gout, đồng thời có mối liên hệ với một số tình trạng bệnh lý khác, bao gồm bệnh tiểu đường và sự hình thành sỏi thận amoni urat axit.
Purine được tìm thấy với nồng độ cao trong thịt và các sản phẩm từ thịt—đặc biệt là các cơ quan nội tạng như gan và thận—cũng như trong nhiều loại hải sản, đồ uống chứa nhiều đường fructose, rượu và các sản phẩm từ men. Các nguồn thực phẩm giàu purine bao gồm cá cơm, cá mòi, gan, thịt bò, thận, óc, cá chày, cá thu khô và tôm.
Hầu hết lượng axit uric sẽ hòa tan trong máu và được vận chuyển đến thận sau đó chất này được bài tiết ra ngoài qua nước tiểu. Nhưng khi cơ thể sản sinh quá nhiều axit uric hoặc không đào thải đủ lượng chất này làm hàm lượng acid uric tăng cao trong máu lâu dài khiến bạn có thể sẽ mắc bệnh.
Bệnh Gout thường ảnh hưởng nhất đến khớp ngón chân cái. Tuy nhiên, bệnh cũng có thể phát triển tại:
Đầu gối
Mắt cá chân
Bàn chân
Bàn tay và cổ tay
Khuỷu tay
TRIỆU CHỨNG và NGUYÊN NHÂN BỆNH GOUT
Các triệu chứng của bệnh Gout
Các cơn Gout cấp tính thường gây đau dữ dội và có thể khởi phát đột ngột bất kỳ. Chứng gout cấp tính này hay xuất hiện vào ban đêm.
Trong khi phát bệnh, các triệu chứng tại những khớp bị ảnh hưởng làm ta đau dữ dội khi ai chạm vào, ngay cả với những va chạm rất nhẹ nhàng cũng đau!
Màu da nơi sưng tấy thay đổi, khớp cứng lên sưng tấy. Cảm giác đau nóng ran như khớp đau đó đang "bốc cháy"?
Các cơn đau gout của ta thường kéo dài từ một đến hai tuần. Có một số đợt còn kéo dài hơn và còn tạo các triệu chứng nghiêm trọng hơn.
NGUYÊN NHÂN LÀM TA MẮC BỆNH GOUT?
Cơ thể bạn tự nhiên sản sinh ra axit uric khi phân giải các chất gọi là purine có trong một số loại thực phẩm và đồ uống nhất định. Thông thường, thận sẽ lọc axit uric ra khỏi máu của bạn; sau đó, chất này sẽ được đào thải ra khỏi cơ thể qua đường tiểu. Nhưng tích tụ NHIỀU axit uric dư thừa trong cơ thể chính là nguyên nhân gây ra bệnh gout.
Đôi khi vấn đề nhiều axit uric dư thừa do thận chúng ta yếu không loại bỏ nhanh acid uric ra khỏi máu làm nồng độ axit uric trong cơ thể tăng cao. Lúc này các tinh thể axit uric có thời gian để tích tụ tại các khớp xương. Những tinh thể sắc nhọn này kết tụ lại thành đụn gây cho ta có những cơn đau đột ngột, khớp đó sưng tấy lên nhức nhối vô cùng.
Tuy vậy nói nồng độ axit uric cao không đồng nghĩa với việc bạn sẽ mắc bệnh gout ngay lập tức.
Trên thực tế, nhiều người có nồng độ axit uric cao nhưng lại không bao giờ gặp phải bất kỳ triệu chứng gout. Tuy thế nồng độ axit uric trong cơ thể ta cứ duy trì ở mức dư thừa trong thời gian lâu dài thì nguy cơ chúng ta mắc bệnh gout càng cao.
CÁC YẾU TỐ CÓ NGUY CƠ MẮC BỆNH GOUT
Bệnh thống phong Gout ở nam giới cao gấp ba lần nữ giới.
Ở phụ nữ sau thời gian mãn kinh mới hay mắc gout.Có một số tình trạng cơ thể có thể dễ mắc gout:
Thừa cân hoặc béo phì
Suy tim sung huyết
Bệnh tiểu đường
Cao huyết áp
Bệnh thận
Ung thư máu
TIỀN SỬ GIA ĐÌNH HAY LỐI SỐNG CÓ THỂ LÀM TA DỄ MẮC GOUT
*Cha mẹ ruột hay ông bà mắc gout có thể làm ta dễ có gout
* Ta ăn quá nhiều đạm động vật
* Thường xuyên uống rượu bia quá
*xài thuốc lợi tiểu nhiều quá
* Dùng thuốc ức chế miễn dịch nhiều
GOUT CÓ CÁC BIẾN CHỨNG NẾU KHÔNG ĐƯỢC TRỊ
Nếu không trị gout ta có thể bị tổn thương khớp vĩnh viễn. Bệnh còn đưa ta đến các bệnh khác viên khớp nghiêm trọng, khớp biến dạng, sỏi thận, tim mạch, hạt Tophi đó là khối acit uric tích lại tại các mô mềm...
ĐI CHẨN ĐOÁN GOUT
BẠN hãy cho y tá hay bác sĩ biết nhiều chi tiết khi đi khám lâm sàng về thời điểm đầu tiên bạn bị đau ra sao? Cho họ rõ triệu chứng đó có lần nào xuất hiện và biến đi không?
Bạn sẽ được cho đi chụp hình khớp, siêu âm CT đặc biệt là CT năng lượng kép (dual energy CT)
Bạn có thể được cho thử nghiệm máu, chọc hút dịch khớp để lấy mẫu trong dịch dùng cho xét nghiệm...
BẠN UỐNG THUỐC MEN RA SAO?
NSAID: Các loại thuốc NSAID (non steroidal anti-inflammatory drug) không cần kê toa, ví dụ advil, motril, ibuprofen 200mg, 600 mg, 400mg và naproxen, có thể giúp giảm đau và sưng trong cơn gout cấp tính. Tuy nhiên nếu đang có bệnh thận hay loét bao tử bạn có thể không dùng được Ibuprofen, naproxen nên phải hỏi bác sĩ nếu có bệnh nói trên
Colchicine: Đây là loại thuốc phải có kê toa có tác dụng giảm viêm và giảm đau, đặc biệt hiệu quả nếu bạn dùng ngay khi xuất hiện những dấu hiệu đầu tiên của cơn gout cấp tính.
Corticosteroid: Đây là các loại thuốc chống viêm thuộc nhóm kê đơn. Chuyên gia y tế có thể kê đơn thuốc dạng viên uống cho bạn. Họ cũng có thể tiêm thuốc trực tiếp vào khớp hoặc vùng cơ gần khớp bị ảnh hưởng.
Bạn có thể sẽ cần dùng thuốc để giúp hạ thấp nồng độ axit uric. các loại thuốc phổ biến bao gồm:
Allopurinol
Febuxostat
Pegloticase
Probenecid
Những loại thuốc phổ biến nhất giúp ức chế sản sinh acit uric chẳng hạn như allopurinol (Aloprim, Lopurin, Zyloprim) và febuxostat (Uloric). Theo chuyên khoa y tế thì allopurinol được khuyến nghị mạnh mẽ là thuốc hạ acid uric hàng đầu (thuốc điều trị bước một). Việc xét nghiệm di truyền (để phát hiện biến thể gen có tên là HLA-B*5801) được khuyến nghị thực hiện trước khi bắt đầu sử dụng allopurinol, bởi những người mang biến thể gen HLA-B*5801 có nguy cơ cao gặp dị ứng nghiêm trọng.
NHỮNG ĐIỀU NÊN LƯỜNG TRƯỚC PHÒNG GOUT
Bạn nên chuẩn bị tinh thần khi có gout bùng phát nhưng tự nó bớt đi theo từng đợt? Các đợt bùng phát đó có thể xảy ra thường xuyên hơn nếu ta không tới hỏi thăm bác sĩ cho có bài bản?
Việc tránh các loại thực phẩm và đồ uống có hàm lượng purine cao có thể giúp chúng ta giảm nguy cơ mắc bệnh gout.
TRÁNH thức ăn và uống nhiều purine chúng ta nên cẩn thận hơn đó là...
* Bất kỳ loại thực phẩm nào được làm ngọt bằng đường hoặc si-rô ngô nhiều đường fructose
* Rượu, bia
* Nội tạng động vật, chẳng hạn như gan, lòng và thận
* Thịt rừng, chẳng hạn như thịt ngỗng, thịt bê hoặc thịt hươu
* Một số loại hải sản như sò điệp, vẹm, cá ngừ và cá tuyết
* Thịt đỏ như thịt bò
* Thịt gà tây
* Nước sốt thịt và các loại nước chấm có chứa thịt
Ngoài ra chúng ta cần nghỉ ngơi khi lên cơn đau gout chớ làm gắng càng làm sưng viêm nặng thêm./.
Đinh trọng Phúc biên soạn 25/4/2026
NGUỒN THAM KHẢO
Gout: What It Is, Symptoms & Treatment
5 Medically-Approved Gout Treatments | Treatment for Gout - Harvard Health
No comments:
Post a Comment