Tuesday, April 28, 2026

50 LỜI DẠY CỦA ĐỨC ĐẠT LAI LẠT MA THỨ 14 (3)

 

LỜI DẠY CỦA ĐỨC DALAI LAMA (3)

 


101- Trong một năm có HAI NGÀY chúng ta không bao giờ hoàn thành, đó là HÔM QUA và NGÀY MAI. Chỉ có ngày HÔM NAY mới là một ngày có ý nghĩa nhất cho chúng thực hiện được YÊU THƯƠNG, TIN TƯỞNG CÙNG HOÀN THÀNH ĐẦY ĐỦ MỘT CUỘC SỐNG TRỌN VẸN thôi

"There are only two days in the year that nothing can be done. One is called Yesterday and the other is called Tomorrow. Today is the right day to Love, Believe, Do and mostly Live." ~ Dalai Lama


102- Nếu bạn nghĩ mình quá nhỏ bé để thay đổi cuộc đời, thế thì hãy gắng mà ngủ với con muỗi đi 

"If you think you are too small to make a difference, try sleeping with a mosquito." ~ Dalai Lama


103- Bạn chỉ cần một ý tưởng tích cực nhỏ vào buổi sáng nó có thể thay đổi trọn ngày cho bạn.

"Just one small positive thought in the morning can change your whole day." ~ Dalai Lama

104- Bạn chớ có bao giờ hiểu lầm sự yên lặng của tôi là vô tâm. Phút trầm lặng này là lúc tôi đang chấp nhận hay có thể là lòng tử tế đối với sự yếu kém nào đó. Từ bi và khoan dung không là biểu hiện cho yếu kém, mà đó là biểu hiện của sức mạnh. 

"Don't ever mistake my silence for ignorance, my calmness for acceptance or my kindness for weakness. Compassion and tolerance are not a sign of weakness, but a sign of strength." ~ Dalai Lama


105- Những lúc bạn có quá nhiều áp lực hay lo lắng quá hãy cố gắng rà soát lại vấn đề.

"When there is too much stress or worry, look within." ~ Dalai Lama


106-Những ý tưởng tức giận, đắng cay hay thù hận tất cả đều tiêu cực. Nếu ta cứ giữ những thứ đó trong lòng, chẳng khác gì ta tự nung nấu thân thể cùng sức khỏe của ta, chúng chẳng hề ích lợi gì cả.

"Feelings of anger, bitterness, and hate are negative. If I kept those inside me, they would spoil my body and my health. These are of no use." ~ Dalai Lama


107-  Mọi người đều có quyền hưởng hòa bình và hạnh phúc do đó là quyền bình đẳng trong chúng ta. Do đó chúng ta phải có trách nhiệm giúp đỡ tha nhân những ai đang cần nó.

"Other human beings have a right to peace and happiness that is equal to our own; therefore we have a responsibility to help those in need." ~ Dalai Lama


108- Phước lành không đến từ bên ngoài mà chính từ nội tâm. Bất cứ phước lành nào chúng ta nhận được đều là cái QUẢ từ bao nỗ lực và hành động tích cực của chính chúng ta thôi.

"Blessings don’t come from outside, but from within. Whatever blessings we receive are the result of our own efforts and positive actions." ~ Dalai Lama


109- Mọi người ai cũng yêu mến nụ cười hơn là cái chau mày. Ngay cả mấy con chó kia cũng biết vẫy đuôi vui thích đáp lại với ai có nụ cười thân thiện với chúng. 

 “Most people prefer a smile to a frown. It’s human nature. Even dogs respond with wagging tails to a smile and other shows of affection.”



110- Ngay cả một việc làm từ bi dù nhỏ bé đến đâu cũng đều có ý nghĩa, có mục đích trong cuộc sống chúng ta.

"Even a small act of compassion grants meaning and purpose to our lives." ~ Dalai Lama


111- Một tâm hồn thực sự an bình là một tâm hồn rất nhạy bén cùng rất tỉnh táo.

"A truly peaceful mind is very sensitive, very aware." ~ Dalai Lama


112- Chúng ta có thể làm lợi cho tha nhân qua hành động bằng c,ách tỏ tình thân mật, bao dung qua cách làm từ thiện với họ để giúp đỡ những ai đang khốn khó.

"We can benefit others through our actions by being warm and generous toward them, by being charitable, and by helping those in need." ~ Dalai Lama


113-  Có một số người, ngọt ngào và quyến rũ, mạnh mẽ cùng sức khỏe thế mà vẫn chết trẻ. Họ là những vị thầy âm thầm dạy chúng ta về bài học của VÔ THƯỜNG.

"Some people, sweet and attractive, and strong and healthy, happen to die young. They are masters in disguise teaching us about impermanence." ~ Dalai Lama


114- Nếu bạn biết giúp đỡ và phục vụ tha nhân, cuối cùng bạn sẽ gặt được quả lành.

"If you help and serve others, you will ultimately gain." ~ Dalai Lama


115- Khi bạn cho bạn chỉ lập lại điều đã biết. Thế nhưng, nếu bạn biết lắng nghe bạn sẽ biết được thêm điều gì đó mới hơn

"When you talk you are only repeating something you already know. But, if you listen you may learn something new." ~ Dalai Lama


116- Một tâm trí biết kỷ luật thường đưa ta tới hạnh phúc, trái lại một tâm trí vô kỷ luật thường dẫn tới điều khổ đau.

"A disciplined mind leads to happiness, and an undisciplined mind leads to suffering." ~ Dalai Lama


117- Chúng ta là người khách tạm tới hành tinh này. Ai sống thọ lắm chỉ một trăm năm là cùng. Trong thời gian đó chúng ta hãy gắng thực hiện cho được điều tốt lành trong cuộc sống. Những ai xây dựng hạnh phúc cho tha nhân, chính người đó đã tìm ra mục đích thật sự trong đời

"We are visitors on this planet. We are here for one hundred years at the very most. During that period we must try to do something good, something useful, with our lives. if you contribute to other people's happiness, you will find the true meaning of life." ~ Dalai Lama


118- Mọi lúc mọi khi chúng ta hãy tử tế, do điều này chúng ta luôn luôn làm được.

"Be kind whenever possible. It is always possible." ~ Dalai Lama


119- Hãy truyền bá kiến thức cho tha nhân. Chính đây mới là cách bạn đạt được điều bất tử trong đời.

“Share your knowledge. It is a way to achieve immortality.”


120- Mỗi năm một lần, cứ đi chơi đâu đó bạn sẽ không bao giờ gọi là tới đó rồi cả

 “Once a year, go somewhere you’ve never been before.”



121- Chúng ta có thể sống không có tôn giáo hay thiền viện nào, nhưng chúng ta không thể sống còn khi không còn tình người 


. “We can live without religion and meditation, but we cannot survive without human affection.”


122- Dù bạn không phải luôn có khả năng tránh được hoàn cảnh khó khăn, nhưng bạn có khả năng định liệu được mức độ chịu đựng bằng cách thức chọn cách ứng phó với hoàn cảnh đó

. “Although you may not always be able to avoid difficult situations, you can modify the extent to which you can suffer by how you choose to respond to the situation.”


123- Đôi lúc con người ta có thể kiến tạo nên một ấn tượng thật năng động bằng cách nói lên điều gì đó, nhưng có khi người ta có thể kiến tạo nên một ấn tượng thật ý nghĩa bằng cách giữ yên lặng


 “Sometimes one creates a dynamic impression by saying something, and sometimes one creates as significant of an impression by remaining silent.”


 124- Hãy xét đoán sự thành công của bạn qua những gì bạn phải buông xả ngõ hầu đạt được sự thành công đó

“Judge your success by what you had to give up in order to get it.”


125- Chúng ta còn sống hôm nay nhưng chúng ta phải biết lo liệu cho thế hệ tương lai: một môi trường trong sạch đó cũng là NHÂN QUYỀN như mọi thứ khác. Do vậy, chúng ta nghĩ đây là trọng trách của chúng ta đối với tha nhân ngõ hầu giúp cho thế giới chúng ta đang sống có được sức khỏe, nếu không tốt hơn cũng bằng lúc chúng ta đang sống 

 “As people alive today, we must consider future generations: a clean environment is a human right like any other. It is, therefore, part of our responsibility toward others to ensure that the world we pass on is as healthy, if not healthier than we found it.”

ngày 15/6/2016 Đức Dalai Lama gặp gỡ TT Barack Obama lần thứ hai tại Bạch Ốc đây là cuộc gặp riêng tư 



126- Chúng ta nhận thức rằng mọi người ai cũng trân trọng hạnh phúc và chẳng ai muốn đau khổ. Thật là điều sai lầm không đạo đức và thiếu ngôn ngoan cùng thực tế khi ta chỉ chạy theo hạnh phúc của riêng ta mà chẳng quan tâm gì đến khát vọng cùng cảm xúc của nhiều kẻ quanh ta đang sống cùng chung một cộng đồng nhân loại. Cách thông minh nhất là hãy nghĩ đến kẻ khác khi chúng ta theo đuổi hạnh phúc của chúng ta

 “We begin from the recognition that all beings cherish happiness and do not want to suffer. It then becomes both morally wrong and pragmatically unwise to pursue only one’s own happiness oblivious to the feelings and aspirations of all others who surround us as members of the same human family. The wiser course is to think of others when pursuing our own happiness.”


127- Trọng tâm của từ bi hoàn toàn không phải là công việc chỉ dành cho tôn giáo. Điều quan trọng, bạn phải biết đây là công việc của con người vì đó là vấn đề sinh tồn của nhân loại


“The topic of compassion is not at all religious business; it is important to know it is human business, it is a question of human survival.”


128- Mọi ngày chúng ta hãy gắng mà nhận thức rằng thiên nhiên đáng quý biết bao!


“Let us try to recognize the precious nature of each day”


129- Mỗi khi lòng từ bi và khôn khéo làm động lực cho chúng ta, kết quả không chỉ giúp ích cho riêng cá nhân hay trong tức thời mà sẽ làm  lợi cho mọi người. Khi chúng ta có khả năng nhận ra và tha thứ cho các hành vi vô tâm trong quá khứ, lúc này chúng ta mới có sức mạnh hầu giải quyết tích cực cho nhiều vấn đề hiện tại

When we are motivated by compassion and wisdom, the results of our actions benefit everyone, not just our individual selves or some immediate convenience. When we are able to recognize and forgive ignorant actions of the past, we gain strength to constructively solve the problems of the present.”



130- Bạn hãy gieo trồng sự thiện cảm gần gũi đối với tha nhân chính điều này sẽ đưa bạn tới cảm giác thư thái. Điều đó sẽ xóa đi bao cảm giác sợ hãi hay bất an trong chúng ta. Điều đó sẽ cho chúng ta sức mạnh đối phó với bao chướng ngại ta phải đương đầu. Đây là nguồn căn bản cho thành công trong đời. Lý do chúng ta không chỉ kiến tạo một mình vật chất. Thật là sai nếu bạn cứ đặt hết hi vọng cho hạnh phúc nhưng chỉ dựa trên sự phát triển vật chất bên ngoài. Chìa khóa chính yếu chính là phát triển an bình nội tâm


 “Cultivating a close, warmhearted feeling for others automatically puts the mind at ease. It helps remove whatever fears or insecurities we may have and gives us the strength to cope with any obstacles we encounter. It is the principal source of success in life. Since we are not solely material creatures, it is a mistake to place all our hopes for happiness on external development alone. The key is to develop inner peace.”


131- Mục đích ưu tiên của chúng ta trong cuộc sống là giúp đỡ tha nhân, và nếu bạn không thể giúp đỡ được ai thì ít nhất chớ làm tổn thương họ

“Our prime purpose in this life is to help others, and if you can’t help them, at least don’t hurt them.”


132- Con người thường có nhiều cách khác nhau để tìm kiếm sự đầy đủ và đắp xây hạnh phúc. Nhưng điều này không có nghĩa ai đó không chung đường với ta thì họ sẽ thất bại

 “People take different roads seeking fulfillment and happiness. Just because they’re not on your road doesn’t mean they’ve gotten lost.”


133- Tôi không thấy lý do chính đáng nào để thú vật phải bị giết hại hầu cung phụng món ăn cho con người khi chúng ta còn có quá nhiều nguồn khác. Nói cho cùng, con người có thể sống mà không cần phải ăn thịt. Hiện chỉ còn một ít loài thú ăn thịt tồn tại được nhờ vào bản năng ăn thịt. Giết thú vật cho môn chơi thể thao, giải trí, thám hiểm, lấy da và lông, thật là một hiện tượng quá ghê tởm và quá buồn. Không có gì lý do nào biện minh cho việc thỏa mãn qua những hành động tàn ác như vậy...Sự sống thật quý giá dù là một sinh vật thầm lặng hay con người ta cũng vậy. Ai cũng mong cầu hạnh phúc và sợ nỗi đau đớn. Ai cũng muốn sống và không muốn chết, thì các sinh linh khác cũng giống ta thôi


I do not see any reason why animals should be slaughtered to serve as human diet when there are so many substitutes. After all, man can live without meat. It is only some carnivorous animals that have to subsist on flesh. Killing animals for sport, for pleasure, for adventures, and for hides and furs is a phenomenon which is at once disgusting and distressing. There is no justification in indulging in such acts of brutality . . . Life is as dear to a mute creature as it is to a man. Just as one wants happiness and fears pain, just as one wants to live and not to die, so do other creatures.

Bạn hữu chúng ta, những ai chân thật đó là những người thu hút chúng ta nhờ tấm lòng chân thiện và nồng ấm của họ chứ không vì tiền, cũng không vì quyền lực. Một người bạn chân thiện thường coi bạn giống y anh chị em ruột thịt; họ không hề nghĩ do bạn giàu hay nghèo, có địa vị cao sang. Người bạn chân thật là vậy đó.

Friends, genuine friends, are attracted by a warm heart, not money, not power. A genuine friend considers you as just another human being, as a brother or sister, and shows affection on that level, regardless of whether you are rich or poor, or in a high position; that is a genuine friend.

134- Dù chúng ta có yêu hay không yêu thương nhân loại, chúng ta phải ý thức rằng chúng ta là một phần của nhân loại. Tương lai của tôi hoàn toàn tùy thuộc vào tương lai của nhân loại do vậy tôi có bổn phận phải chăm lo cho nhân loại. Do vậy đây là lý do thực sự cho tôi lấy lòng trắc ẩn làm lợi ích hàng đầu. Đây cũng là lý do bạn thấy tôi luôn luôn bình thản trong nội tâm nhằm mục đích chia sớt nhiều điều an ủi đến cho mọi người quanh tôi.



Whether we love humanity or not, we must realize that we are part of it. My future depends entirely on the future of humanity, and so I am compelled to take care of humanity. That is why being compassionate is actually in my own best interest. And a symptom of my own peace of mind is that I can share comfort with others around me.

135- Trong quan niệm nào đó, ta có thể cho rằng điều gây phiền não thực sự cho ta thường đến từ nôi tâm


From a certain point of view our real enemy, the true troublemaker, is inside.

136- Thượng Đế hiện hữu hay Thượng Đế không hiện hữu, điều này ở ngay tại chúng ta. Việc chính của các bạn là làm sao sống cho hòa bình.

 God exists or God does not exist. Leave it for us. Your task is to learn how to live peacefully.

137- Bạn hãy nhìn hoàn cảnh qua nhiều góc cạnh, từ đó bạn sẽ thấy vấn đề càng rõ ràng hơn.


Look at situations from all angles, and you will become more open.



138- Càng giao thiệp nhiều chúng ta càng thông hiểu giá trị của nhau nhiều hơn, và lòng tôn trọng lẫn nhau sẽ là điều lớn lao hơn nữa

The more contact we have with one another and the more we come to understand each other's values, the greater will be our mutual respect.

139- Cứ mỗi đầu ngày bạn hãy dùng năm phút để chiêm nghiệm lại xem, rõ ràng tất cả chúng ta đều mong cầu những thứ giống nhau (được hạnh phúc và được yêu thương) từ đó mới làm cho tất cả chúng ta có mối liên hệ lẫn nhau để có điều đó


Spend 5 minutes at the beginning of each day remembering we all want the same things (to be happy and be loved) and we are all connected to one another.


140- Bạn hãy phát triển giá trị nội tâm cũng như tập luyện thể dục cho thể xác. Càng rèn luyện khả năng nội tâm chúng ta càng mạnh mẽ thêm hơn. Có điểm khác với thân xác, khi chúng ta rèn luyện tâm trí thì khoản cách chúng ta cần vươn tới sẽ không còn giới hạn bao xa nữa
"Developing inner values is much like physical exercise. The more we train our abilities, the stronger they become. The difference is that, unlike the body, when it comes to training the mind, there is no limit to how far we can go." ~ Dalai Lama

141- Bản chất thật của con người là lòng tốt. Ngoài ra còn có nhiều giá trị khác đến từ giáo dục và kiến thức. Nhưng nói về bản chất, nếu con người ta ước muốn trở thành con người chân thiện cùng mang lại cho mình một ý nghĩa thật hài lòng về sự tồn tại của chính mình, bạn hãy có trái tim nhân hậu 


"The true essence of humankind is kindness. There are other qualities which come from education or knowledge, but it is essential, if one wishes to be a genuine human being and impart satisfying meaning to one's existence, to have a good heart."

142- Bạn có thể phát huy thái độ đúng đắn tới tha nhân nếu bạn có lòng tử tế, yêu thương cùng tôn trọng họ. Đây là chân lý rõ ràng nhất của tất cả con người
"You can develop the right attitude toward others if you have kindness, love and respect for them, and a clear realization of the oneness of all human beings." ~ Dalai Lama
143- Một tâm trí bình thản sẽ giúp cho trí thông minh con người đánh giá được hoàn cảnh một cách thực tế
"A calm mind helps our human intelligence to assess the situation realistically." ~ Dalai Lama
144- Phụ nữ thường có khả năng dẫn dắt chúng ta tới một thế giới hòa bình hơn, do lòng từ bi, tình cảm cùng lòng tốt của họ.
"Women have the capacity to lead us to a more peaceful world with compassion, affection, and kindness." ~ Dalai Lama
145- Bạn hãy sống một đời sống tốt đẹp và  danh dự để khi ta về già ngồi nhìn lại, chúng ta sẽ có cơ hội tận hưởng được nó thêm một lần nữa
"Live a good, honourable life. Then when you get older and look back, you'll be able to enjoy it a second time." ~ Dalai Lama
146- Chúng ta cần hiểu rằng sự giận dữ chẳng bao giờ giúp chúng ta giải quyết được vấn đề. Giận dữ sẽ phá hoại bình thản tâm trí và làm mù lòa khả năng thông suốt vấn đề.  Sự Sân Hận càng làm méo mó quan niệm của ta về sự thật mà thôi
"There needs to be understanding that anger never helps to solve a problem. It destroys our peace of mind and blinds our ability to think clearly. Anger and attachment are emotions that distort our view of reality." ~ Dalai Lama
147- Con người hi sinh sức khỏe để kiếm ra tiền bạc. Rồi chính họ lại hi sinh tiền bạc để lấy lại sức khỏe
"Man sacrifices his health in order to make money. Then he sacrifices money to recuperate his health." ~ Dalai Lama
148-Nếu chúng ta không tự cố gắng với chính bản thân ta thì chẳng có phước lành nào đến cả
"Without your own effort it is impossible for blessings to come." ~ Dalai Lama
149- Nếu ta mất tinh thần, chỉ ngồi buồn mà ta thán chúng ta chẳng hề giải quyết được vấn nạn. Nếu ta chỉ ngồi cầu xin cho qua vấn nạn, chúng ta cũng không giải quyết được gì. Chúng ta cần nhìn thẳng vào vấn nạn, đấu tranh với nó không cần tới bạo lực mà chỉ cần lòng tự tin rằng không bao giờ bỏ cuộc. Nếu các bạn có được một giải pháp không bạo lực, nhưng cứ trù trừ lưỡng lự thì bạn cũng chẳng thành công. Bạn hãy có lòng tự tin và giữ nguyên nỗ lực, nói cách khác, bạn chớ bao giờ bỏ cuộc
"If we are demoralized, sad and only complain, we’ll not solve our problems. If we only pray for a solution, we’ll not solve our problems. We need to face them, to deal with them without violence, but with confidence - and never give up. If you adopt a non-violent approach, but are also hesitant within, you’ll not succeed. You have to have confidence and keep up your efforts - in other words, never give up." ~ Dalai Lama
150- Kẻ thù của chúng ta chính họ cho chúng ta một cơ hội quý báu để chúng ta thực hành tính kiên nhẫn và lòng yêu thương. Chúng ta nên biết ơn họ
"Our enemies provide us with a precious opportunity to practice patience and love. We should have gratitude toward them." ~ Dalai Lama
dịch thuật by 
Đinh trọng Phúc 

AUDIO HỒI KÝ TÙ BINH 2

  PHẦN THƯA TRƯỚC CỦA TÁC GIẢ ĐINH HOA LƯ


Chào bạn đọc

Thế là lịch sử của VNCH, một chính thể cộng hòa, dân chủ đã đi vào lịch sử đã hơn nửa thế kỷ. 


Ôi nửa thế kỷ trôi mau tưởng như là sự "đùa cợt" của thời gian đối với thế thái nhân tình cùng sự đời dâu bể nhưng không là huyền thoại mà là sự thật.  Sự thật này đã để vào trang sử của toàn dân tộc Việt Nam rằng từng có một miền nam từng hi sinh rất nhiều xương máu và tâm huyết để kiến tạo một chế độ cộng Hòa; nhưng sự nghiệt ngã của số phận dân tộc VN nói chung và miền nam nói riêng đã đẩy đưa con thuyền đất nước không đi vào được một vận hội mới hơn.


Trong những hoài niệm nhớ về ngày tháng cũ sau nửa thế kỷ trôi qua có rất nhiều sách vở, bút ký hình ảnh để nhớ về quá khứ, có nhiều hồi ký của những quân dân cán chính hay là chứng nhân của lịch sử từng ghi lại một chặng đường lịch sử của VNCH. 


Dù sao chăng nữa, kể chuyện lịch sử trong đó chính tác giả chỉ có một mong muốn là kể chuyện với tư cách là chứng nhân hơn là mưu cầu. Từ ý tưởng này người kể rất mong đất nước Việt Nam sẽ tự nguyện xóa đi cái vòng lẩn quẩn " hàng triệu người vui và hàng vạn kẻ buồn" cứ mỗi lần ngày 30 tháng Tư lập lại!?


 Lịch sử Việt Nam đã từng hàng trăm năm Trịnh Nguyễn phân tranh nhưng rồi cũng biển lặng sóng êm và Việt Tộc chẳng hề 'đào bới" khen chê? tất cả con dân 3 miền đều xem những cơn sóng ba đào hay những uốn khúc của dòng Sử Việt đều là chuyện của lịch sử. Thế hệ con cháu mai sau nên tôn trọng tiền nhân nước Việt, dù bất cứ hoàn cảnh nào phải giữ lòng trân trọng một giai đoạn lịch sử mà cha ông từng gánh vác hay dự phần! Điều quan trọng là con cháu phải gắng giữ đức khiêm cung và cùng nhau trân trọng đặt trang lịch sử nước nhà vào dòng chính sử. Lý do tại sao? Những biến động những đổi thay đều là sự vận động lịch sử mà thành. Điều mừng là nước Việt vẫn còn, hãy giữ cho tổ quốc độc lập và thăng tiến đó là điều cốt tủy hơn là chia rẽ và chà xí lẫn nhau!


Tác giả xin trở lại ý chính hôm nay...


Tác giả Đinh hoa Lư xin trân trọng giới thiệu một giọng đọc của một Xướng Viên có tên là Nguyễn Tài, một người đã thành công và chiếm được cảm tình phải nói là hầu hết của THÍNH GIẢ tức là người nghe.

Anh Nguyễn Tài có một biệt tài rất riêng về diễn tả hay lột hết cảm nghĩ tâm tư hay HỒI KÝ từ tác giả với nghệ thuật HÒA MÌNH được vào tâm trạng qua từng dòng, từng trang hồi ký. Nguyễn Tài với khả năng điêu luyện của nghệ thuật xướng đọc và sự trải lòng cùng hòa điệu rất chân thật. Đây là điểm son làm cho nghệ thuật xướng đọc của bạn Nguyễn Tài thành công và chiếm cảm tình nồng nhiệt từ người nghe.


Nói gì thì nói, ngoài kỹ năng và nghê thuật diễn đọc ra, chúng ta nên nhìn nhận bạn Nguyễn Tài phải có một TẤM LÒNG!

Đó là những gì tác giả Đinh Hoa Lư thật lòng biết ơn và quý mến người đọc.

Trân trọng cám ơn bạn Nguyễn Tài của trang Hồi Ký Miền Nam.

Thành thật cám ơn độc giả của trang nhà./.


San Jose CA 28/4/2026


tác giả Đinh trọng Phúc (bút hiệu Đinh hoa Lư)




Monday, April 27, 2026

NHÂN KỶ NIỆM NGÀY 30 THÁNG 4 XIN GIỚI THIỆU LOẠT HỒI KÝ TÙ BINH CỦA ĐINH TRỌNG PHÚC

 

tác giả Đinh trọng Phúc tù binh (có mũi tên chỉ xuống) bị bắt trưa 23/3/1975 tại Ưu Điềm Mỹ Chánh đang cùng đại đội bị dẫn ra Đông Hà trưa 24/3/1975 (hình từ phim tư liệu đầu tiên của đoàn quay phim miền bắc trên đường vào Huế)


THÂN CHÀO BẠN ĐỌC

Nhân ngày kỷ niệm Tháng Tư Đen ngày sụp đổ của VNCH, Tôi là Đinh trọng Phúc trân trọng gửi đến quí bạn độc giả 10 hồi ký của bản thân người Tù Binh VNCH sau ngày thất thủ

Những hồi ký này hân hạnh được Nguyễn Tài của trang AUDIO Hồi Ký Miền Nam đọc vào trang youTube 


Trân Trọng 

San Jose 30/4/2026


Đinh trọng Phúc (bút hiệu Đinh hoa Lư)






HO DAI DẲNG ! TẠI SAO?

 


Ho là chuyện bình thường của chúng ta. Ho một hai ngày thường ít được để ý. Nhưng mỗi khi chúng ta ho một tuần trở lên chúng ta bắt đầu để ý đến nó. Thời Covid khi ho hơn vài ngày chúng ta bắt đầu thử test Covid nhưng nếu không phải bị dính Covid và cơn ho kéo dài hai ba tuần trở lên chúng ta đoán là viêm phế quản chẳng hạn. Chúng ta bắt đầu lo lắng chuyện thuốc men do cơn ho cứ kéo dài bắt chúng ta tìm hiểu nguyên nhân và phải đi khám bác sĩ.


TRƯỚC HẾT CHÚNG TA NÊN GIẢI THÍCH TRIỆU CHỨNG HO LÀ GÌ?



Ho thật ra là phản ứng tự nhiên của cơ thể đó là phản ứng lại một "dị ứng" nào đó khi có những yếu tố nào đó đụng chạm đến hệ thống thở của chúng ta nhất là khí quản. Phản ứng này hay là phản xạ này giúp hành động hay phản xạ tự nhiên HO tống khứ chất nhầy, dị vật, vi sinh vật nào đó bắt đầu vào hệ hô hấp chúng ta để phổi khỏi bị nguy cơ viêm nhiễm.

Phản xạ tự nhiên hay hành động cố ý HO bắt đầu bằng sự đưa không khí vào sâu trong buồng phổi rồi thanh môn (voice gate) đóng kín khí quản. Tiếp đến các cơ lồng ngực cơ bụng cơ hoành co thắt nhanh và mạnh

Ho có thể là một hành động có chủ ý hay một phản xạ hoàn toàn tự động. Phản xạ ho do dây thần kinh bị tại thanh quản bị dị ứng có thể do nhiễm trùng hay không khí lạnh bất ngờ, khối u, chất hóa nào đó, khói bụi dị vật cũng như các dịch tiết tự nhiên như nước mũi hay acit dạ dày...chúng ta thấy rất nhiều yếu tố gây ho phản xạ.


ĐÁNG LO KHI HO LÂU DÀI, TẠI SAO?

Y học gọi là Ho Mãn Tính (chronic cough).  Từ ho khô do cảm lạnh thông thường cho đến lúc viêm phế quản viêm phổ đều làm cơn ho đi kèm với các bệnh cấp tính có thể tự khỏi sau vài tuần. Nhưng ho mãn tính có thể dai dẳng tơi tám tuần, hàng tháng hay cả năm trời... đến lúc này chúng ta phải đi bác sĩ. Bên cạnh nỗi lo lắng về nguyên nhân gây HO, người bệnh còn cảm thấy bất an kéo theo bực dọc đó là lúc quá trình chẩn đoán rồi điều trị kéo dài nhiều tuần liền? Ho như thế làm gián đoạn giấc ngủ, lâu dài dẫn đến mệt mỏi kém tập trung không còn làm việc tốt như cũ? Có khi có những hậu quả cho thể chất như són tiểu hay ngất xỉu có khi ho rạn cả xương sườn? 


NHỮNG NGUYÊN NHÂN GÂY HO MÃN TÍNH?

Những thứ bệnh gây ho mãn tính đó là hen suyễn, trào ngược dạ dày, thực quản, viêm phế quản mãn tính, giãn phế quản, chạy dịch mũi sau

Nhưng lại còn những nguyên nhân khác làm bệnh nhân ho mãn tính:


-các chất trong môi trường lan qua không khí 

-chứng sặc nghẹn khi nuốt

-suy tim

-phổi nhiễm trùng

-bị ho gà

-bị ung thư phổi

-các thứ bệnh phổi khác

-rối loạn tâm lý


NGƯỜI NGHIỆN THUỐC LÁ BỊ HỌ LÀ DO KHÓI, DO UNG THƯ HAY NHIỄM TRÙNG PHỔI


Hút thuốc là nguyên nhân hàng đầu cho HO MÃN TÍNH.  Dù sớm hay muộn người hút thuốc là đều sẽ bị ho mãn tính. Những chất kích thích những hóa chất trong thuốc là sẽ dẫn đến các thứ bệnh nguy hại hơn như viêm phế quản, phế thủng, viêm phổi và UNG THƯ PHỔI. Ho mãn tính đối với người hút thuốc là mối lo ngại thực sự. Người nghiện thuốc lâu năm ít ai mà không ho mãn tính cả?!

Tuy thế đối với ai không hút thuốc khi ho dai dẳng cũng là mối lo lắng thực sự. Tuy không hút thuốc nhưng ho dai đối với ai không hề hút thuốc thì có 5 nguyên cớ chính yếu:

- Chảy dịch mũi sau 

-Bệnh hen suyễn

-Bệnh trào ngược dạ dày (Gastroesophageal Reflux Disease GERD)

-Viêm phế quản mãn tính


Thiết tưởng ngang đây chúng ta bàn qua bệnh Chảy Dịch Mũi Sau (postnasal drip) là gì?







Mũi không chỉ là cơ quan khứu giác tức là ngửi mùi mà là "cổng an ninh" trước khi không khí bên ngoài đi vào hai lá phổi chúng ta. Mũi giúp tăng độ ẩm khi khí bên ngoài lạnh khô. Mũi còn giúp giữ bụi bẩn và không khí ô. Niêm mạc mũi thật quan trọng khi mang 3 nhiệm vụ nói trên bằng cách tiết chất nhầy gọi là dịch mũi hay nước mũi. Các loại virus, dị ứng, viêm xoang mũi, bụi mịn, hóa chất trong không khí đều có thể tấn công niêm mạc mũi





Mũi trước dĩ nhiên mũi chảy dịch ra thì đơn giản đó là trước mũi có gây khó chịu. Tuy vậy khi dịch mũi chảy ngược phía sau lại hay gây kích động thần kinh vùng mũi và họng từ đó phản xạ ho phải xảy ra. Trong vài trường hợp viêm mũi gây ra tuy nhiên để kéo dài sẽ tạo cho ta nhiễm trùng đường hô hấp đó là HO NHIỄM TRÙNG. 


HO DO SUYỄN


HEN SUYỄN là hệ quả của co thắt phế quản làm không khí tạo tiếng rít khò khè do đường dẫn co hẹp. Hen suyễn tạo nhiều chất nhầy khiến khó thở  và ho đó là triệu chứng kinh niên làm mỗi lần lên cơn bệnh nhân phải ngồi do không thở được. Người hen suyễn ho khan dai dẳng suốt ngày đêm nhưng hay vào đêm. Chớ tiếp xúc với chất dị ứng, bụi không khí lạnh thường gây hen ho. Nếu hen suyễn là nguyên nhân ho mãn tính của bạn thì bs có thể cho toa thuốc corticosteroid dạng hít vd như fluticasone (Flovent), triamiciolone ( Azmacort) hay budesonide (Pulmicort)


CHỨNG TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY (Gastroesophageal Reflux Disease GERD) GÂY HO KINH NIÊN


CÓ khi trào ngược dạ dày gây ho mà không cần phải có cảm giác ợ chua ợ nóng? Acit gây kích thích thần kinh nằm trong ống thực quản, thần kinh này cứ hay kích hoạt phản xạ ho. Tránh xa chuyện ăn uống tạo bệnh trào ngược dạ dày để tránh trường hợp ho kinh niên do GERD


VIÊM PHẾ QUẢN MÃN TÍNH GÂY HO MÃN TÍNH


Viêm phế quản mãn tính là viêm dai dẳng tại các ống phế quản, hẹp đường thở và tăng dịch nhầy quá nhiều. Hút thuốc kinh niên hay tiếp xúc kinh niên các nơi ô nhiễm môi trường công nghiệp có thể gây ra viêm phế quản mãn tính. 

PHẢI TÌM HIỂU NGUYÊN NHÂN HO MÃN TÍNH

Đừng nên coi thường ho dai dẳng tức là mãn tính nhưng cũng không nên quá hoảng hốt khi cơn kéo dài nhiều tuần. thường tình nguyên nhân ho có thể tìm ra mà không cần xét nghiệm quá phức tạp. Ho mãn tính có thể khắc phục bằng những phương pháp điều trị đơn giản. 
Tuy vậy khi cơn ho đi kèm đờm và máu, sốt, sụt cân đổ mồ hôi trộm về đêm, khó thở mệt quá mức tức ngực thì đi bác sĩ ngay do có thể là HO LAO


Đinh trọng Phúc biên soạn 

28/4/2026


    NGUỒN THAM KHẢO
     
    THAT NAGGING COUGH. HARVARD HEALTH PUBLISHING 

Sunday, April 26, 2026

NHÌN LẠI NGHỊ QUYẾT GIỚI HẠN QUYỀN HẠN TỔNG THỐNG MỸ VỀ CHIẾN TRANH NĂM 1973 và Sự Thách Thức Cho Chính Nó lúc đảng CH chiếm đa số ba ngành

 breaking news 



Với tỷ số 51/47 Thượng viện Hoa Kỳ do phe CH nắm đa số đã bảo vệ cho hành động chiến tranh của TT Trump đã qua 5 lần dùng lợi thế đa số lại bác bỏ thêm lần nữa nỗ lực nhằm kiềm chế quyền sử dụng vũ lực quân sự của Tổng thống Trump đối với Iran; đây là nỗ lực thứ năm của phe Dân chủ kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu cách đây tám tuần. Giới hạn 60 ngày trong Nghị Quyết Giới Hạn Chiến Tranh của TT vào năm 1973 đang gặp một thách thức vô cùng to lớn khi ngày 1/5/2026 là tròn 60 ngày ông Trump mở màn trận Chiến Iran mà chẳng hề thông qua Quốc Hội.


Nghị Quyết Giới Hạn Chiến Tranh 1973 giờ đây đang chịu sự thách thức của TT Donald Trump trong tình trạng tự động gây ra cuộc chiến Iran. Giới hạn 60 Ngày đang thách thức ông Trump vào ngày 1/5/2026 



Nghị Quyết của QH khóa 93 do phía Dân Chủ nắm đa số vào ngày 3/1/1973 bắt TT Mỹ phải thông báo và có sự chấp thuận của QH khi có cuộc hành quân nào và nghị quyết này đã trở thành Đạo Luật thi hành chính thức vào ngày 7/11/1973 



 LỊCH SỬ RA ĐỜI CỦA NGHỊ QUYẾT QUYỀN HẠN CHIẾN TRANH CỦA TT MỸ NĂM 1973

Chương I Khoản 8 và Điều 11 của Hiến Pháp Mỹ Qui định cho Quốc Hội có quyền Tuyên Bố Chiến Tranh và Tổng Thống là Tổng Tư Lệnh Quân Đội.

Bắt đầu năm 1812 và tiếp đến cả 100 năm sau đó các TT Mỹ đã được QH sau khi nhận được các tuyên bố chiến tranh từ Quốc hội nhằm chống lại Anh, Mexico, Tây Ban Nha, Nhật Bản và các cường quốc châu Âu

Vào thời Chiến Tranh Lạnh, Tổng thống Harry Truman đã điều động quân đội tới Triều Tiên như một phần của lực lượng Liên Hợp Quốc mà không cần có tuyên bố chiến tranh từ Quốc hội và chúng ta lưu ý rằng cuộc Chiến Triều Tiên không có QH tuyên bố chiến tranh?

Cho đến đời Tổng thống John F. Kennedy lại cũng đã điều động quân đội Hoa Kỳ tới VN để bảo vệ miền Nam Việt Nam thời  Đệ Nhất Cộng Hòa nhưng QH Mỹ chẳng hề Tuyên Chiến?


Photograph of Action Viewed from the USS Maddox During the Gulf of Tonkin Incident; 8/2/1964;


Cho đến sau khi TT Kennedy qua đời, thì Vụ Vịnh Bắc Việt (Incident of Tonkin) xảy ra vào ngày 8/2/1964 Chiến Hạm Mỹ có tên USS Maddox bị khinh hạm của miền bắc tấn công. Sau vụ này tuy Quốc Hội Mỹ không  chính thức tuyên chiến sau đó đã thông qua Nghị quyết Vịnh Bắc Bộ, cho phép Tổng thống Lyndon Johnson sử dụng vũ lực chống lại miền Bắc Việt Nam. 




quân mỹ chính thức đổ quân vào vn 8/3/1965 


sỰ KIỆN BỨC HÌNH VỤ VỊNH BẮC BỘ TT JOHNSON CHO RẰNG CHIẾN HẠM USS MADDOX CỦA MỸ BỊ TÀU BẮC VIỆT TẤN CÔNG VÀO NGÀY 2/8/1964 VÀ QH MỸ ĐÃ THÔNG QUA NGHỊ QUYẾT VỊNH BẮC BỘ CHO PHÉP TT JOHNSON XỬ DỤNG VŨ LỰC


Chiến sự VN kéo dài càng lúc càng trầm trọng với sự tổn thất nhân mạng bao gồm 58 ngàn lính Mỹ hi sinh và hơn 155 ngàn quân bị thương...thế bế tắc nặng nhất là tổn thất nhân mạng khiến phong trào phản chiến của người dân Mỹ càng nổ bùng to lớn. QH Mỹ phải tìm cách phản ứng trước sự can dự của Hoa Kỳ vào cuộc chiến tại Việt Nam, Quốc hội đã thông qua Đạo luật Quyền lực Chiến tranh War Powers Resolution, được thi hành vào ngày 7/11/1973 bắt buộc Mỹ không còn can dự vào cuộc chiến VN nữa. 


Từ Đạo Luật đó chúng ta thấy khi Trung Cộng tấn công và chiếm đảo Hoàng Sa của VNCH 19/1/1974 hạm đội Mỹ tuy gần đó nhưng chẳng hề "can dự" giúp cho Hải Quân VNCH? Hoa Kỳ sau khi ép VNCH ký thỏa thuận Ba Lê để rút quân "trong danh dự" vào tháng 4/1973...mấy tháng sau đó QH Mỹ lại có một nghị quyết không cho quân Mỹ can thiệp vào Chiến Sự VNCH trước khi Nghị Quyết Giới Hạn Chiến Tranh ra đời.





 Nghị Quyết GIới Hạn Chiến Tranh  hay luật đạo giới hạn thẩm quyền của Tổng thống Mỹ trong việc điều động quân đội Mỹ ra nước ngoài khi chưa có sự phê chuẩn của Quốc hội.


Dù TT Nixon còn tại chức và phủ quyết nhưng QH đã đảo ngược lại bằng 2/3 số phiếu tái bầu sau đó. Như thế Đạo luật đó đã thành công (override) bất chấp quyền phủ quyết (veto) của Tổng thống Richard Nixon— Ông Nixon từng lập luận rằng đạo luật đó đã xâm phạm và thu hẹp thẩm quyền của Tổng thống với tư cách là Tổng tư lệnh các lực lượng quân dội Mỹ.


 Đạo luật 1973 thành công dù không có chữ ký của Tt Nixon, đặt ra những câu hỏi quan trọng như Thẩm quyền của Tổng thống khi đang là Tổng tư lệnh rộng đến mức độ nào? Và, bao nhiêu phần trong số thẩm quyền đó có thể bị Quốc hội giới hạn?


lính Hoa Kỳ về nước chấm dứt can dự VNCH vào năm 1973 



hình minh chứng: vào thời cố tt Richard Nixon phía Dân Chủ đang chiếm đa số cả Thượng Viện và Hạ Viện




Trở lại lịch sử vào thời Chiến Tranh Việt Nam lúc đảng Dân Chủ chiếm đa số tại Quốc Hội và đảng CH lại thuộc phía Tổng Thống tức là Hành Pháp. Chính đây là điểm mấu chốt khiến Đạo Luật (Nghị Quyết 1973) thành công và trói tay Tổng Thống Mỹ. Cho đến khi vụ Watergate ra đời, khi TT Nixon bị luận tội ông biết trước sẽ bị Truất phế khi đa số Thượng và Hạ viện thuộc DC nên ông phải từ nhiệm vào ngày 9/8/1974 và PTT Gerald Ford lên thay...



Hơn nửa thế kỷ sau, Thời thế hiện nay 2026 lúc CH chiếm đa số tại QH và phía hành Pháp tức là TT Trump thuộc phe CH thì đây là điều Thách Thức cho Đạo Luật đó;


Câu hỏi chúng ta đặt ra liệu QH do Đảng CH chiếm đa số hiện nay làm gì khi TT Trump không tuân thủ Đạo Luật 1973?


Trớ trêu của chính trị hay Hiến Pháp Mỹ chưa lường hết khi cả 3 nhánh Hành Pháp, Tư Pháp, Lập Pháp lại thuộc về một đảng như vào nhiệm kỳ 2 của TT Donald Trump hiện tại?!


Đảng CH đang "chiều chuộng" người tổng tư lệnh Quân Đội Hoa kỳ do vị tổng thống thuộc cùng một đảng? 


Sự thách thức với Đạo Luật Giới Hạn Chiến Tranh 1973 hiện nay đang xảy ra ngay thời điểm hôm nay lúc cuộc chiến Iran đang mở rộng và nguồn năng lượng toàn cầu huyết mạch toàn bộ kinh tế thế giới đang bị lâm nguy cùng cực?


CÂU HỎI SẮP ĐƯỢC TRẢ LỜI trong vài ngày tới nhưng mỉa mai và khá cay đắng khi trở về lịch sử hơn nửa thế kỷ trước phải chăng khi Đệ Thất Hạm Đội Mỹ chỉ cách một đoạn ngắn tại Biển Đông lại im lìm đứng yên nhìn hạm đội đồng minh VNCH bị Trung Cộng đánh chìm và Hoàng Sa bị Cưỡng CHIẾM với cái cớ "Tuân Thủ Đạo Luật"?!



 

Mặt trái của nó là gì phải chăng Thời kỳ Trăng Mật của Mỹ và Trung Cộng vào năm 1973 đang đơm mầm bén rễ và sự rút lui khỏi miền nam VN để bắt đầu một thời kỳ thịnh vượng mới trong giai đoạn Kinh Tế Toàn Cầu mà Trung Cộng là một thị trường quá rộng lớn đang mở cửa đón chờ./.



Đinh trọng Phúc 26/4/2026 San Jose USA





John E Steinbeck- TRẬN BỤI KHỔNG LỒ

  Trân Bụi Khổng Lồ          Những cơn  mưa cuối cùng rơi xuống hai vùng đất đỏ và xám của tiểu bang Oklahoma nhưng quá nhỏ nên chẳng gây đư...