Còn đâu nữa! còn đâu nữa! tiếng hát ca dao ru tôi vào đời
Còn đâu nữa! còn đâu nữa! tiếng hót chim non cây đa trường cũ,
với bóng tre xanh đong đưa nhịp võng,
biết không em? biết không em?
đã cho tôi bóng mát cuộc đời .,,
(Bóng Mát / nhạc Phạm thế Mỹ)
Về lại Mỹ năm nay 2026 so ra tôi lại nhớ chuyến về chín năm trước đón tết 2017 vợ chồng tôi vui hơn do còn nhạc phụ nhạc mẫu và còn cả mẹ tôi dù trí nhớ mẹ tôi năm đó đã thực sự phai mờ! Hai vợ chồng lại nhớ ngày đi thăm hồ Nước Nóng Bình Châu vào lúc cuối năm, đón tết Đinh Dậu 2017. Thời gian qua mau thật, mới đó mà đã ngót nghét gần mười năm rồi!
Người viết có cơ hội được biết tới cái tên khá lạ tai là "kơ- nia"? Cái tên thì người viết nghe nhưng hình ảnh cây đó thì không lạ gì! Một thời tiều phu ngày nào mà chẳng gặp trong rừng? Cây Kơ Nia giờ đây lại trở thành thứ quý tạo thành tiền bạc do nó góp phần tạo cảnh đẹp cho khách tham quan. Một thời dọn rẫy hay người tiều phu " đốn gỗ san rừng". Ngày đó chúng tôi gọi giống cây đó qua cái tên thật bình thường, gần gũi đó là cây cầy thôi.
"Cứng như cây Cầy", thật thế hai bàn tay và cái búa của người tiều phu thường "ghét cay, ghét đắng" giống cây đó mỗi khi vào rừng gặp chúng! Người đốn gỗ thì "bong tay mẻ búa" mới chặt hạ được cây cầy, nhưng trái lại kẻ làm than thì lại ưa giống đó do gỗ cầy cho than chắc, cháy đượm...
Đó là chuyện của một thời gian khổ lúc quê nhà chưa hề đổi mới. Số phận người sống nơi vùng nông thôn, rừng núi, thiếu thốn mọi thứ từ bao câu chuyện "ngăn sông cấm chợ"? Đó là những "điệp khúc thê lương" nên hôm nay ai cũng muốn quên đi cũng phải. Đến lúc kinh tế phát triển, hình sắc mọi nơi đều "thay da đổi thịt". Người mình hôm nay phần nhiều bàn chuyện du lịch và vui chơi, ăn nhậu.
Người viết có một hoài niệm về cây cầy khi người viết vừa ra tù. Ngày vợ chồng chúng tôi mới quen nhau, vợ là cô giáo trường quê, chồng là người "tù phạm". Có những khi hai đứa từng đi bộ lên đến xã Tân Thắng. Vợ tương lai tôi đang dạy học trên đó, một xã nhiều người Chăm, sống heo hút xa xôi so với ai dạy học gần xã Tân Thiện hay thị trấn Lagi. Con đường kỷ niệm mà người viết muốn kể thuộc Tỉnh lộ 23 tên cũ chạy từ Hàm Tân lên đến Tân Thắng, rồi con đường đất đó sẽ lên Bình Châu, Xuyên Mộc, sau đó còn chạy lên tận Bà Rịa. Phương tiện đi lại chủ yếu nhờ vào đôi chân. Chuyện khó ai tin, một thời xe đạp là cả một "gia tài" ít ai sắm nổi? Nhớ sao con đường đất xa xôi chạy dài lê thê nhưng ngày đó bỗng hóa "đáng yêu và đáng nhớ" đó là thời gian chúng tôi cùng đi bên nhau, ngày đám hỏi lại gần kề!
Một dấu ấn khó quên trên đoạn đường kỷ niệm là gốc Cây Cầy bên đường, nơi sắp giáp ranh xã Tân Thắng. Ngày đó có một gốc cây cầy to lớn nằm bên vệ đường. Bóng mát của cây Cầy chính là điểm dừng của bao kẻ bộ hành một thời đi bộ. Hai chúng tôi thường dừng chân nghỉ mệt bên gốc cây kia. Gốc Cầy hiển nhiên trở thành một địa điểm đáng nhớ cho tất cả người dân trong xã. Một gốc cây còn "may mắn" sót lại nhờ thân cây cong queo không ai khai thác, chặt hạ làm gì? Có nó bên đường làm bóng mát cho người cũng là điều hay. Gốc Cây Cầy từ đó trở thành một cái tên hay địa điểm người cùng thôn xã ai cũng biết. Một nơi mà bà con trong xã còn gọi cái tên nghe khá hay đó là Hà-Mỹ-Lễ ! Hà -Mỹ- Lễ là gì? người viết nhân tiện xin thưa đó là chữ cuối của 3 xã -Gio Hà, Gio Mỹ, Gio Lễ ngày xưa bà con Gio Linh ba xã đó từng theo chương trình Khẩn Hoang Lập ấp 1973 của Quốc Vụ Khanh Phan Quang Đán vào Bình Tuy khai hoang lập ấp mà thành. Vào xứ lạ đất Thầy Thím (Bình Tuy) người Gio Linh, ba xã nói trên sống gần nhau, chia nhau những lúc cơ hàn hoạn nạn, cùng một xã có tên Tân Sơn thuộc Hàm Tân ngày đó. Người Gio Linh ra đi nhưng trong lòng vẫn muốn cái tên Hà Mỹ Lễ canh cánh theo mình. Đó là một tâm tình vọng nhớ quê hương bản quán một mùa hè vĩnh viễn ly hương.
hình dưới minh họa: ngày đó tôi đạp xe bán dạo trên con đường gió bụi
Rồi khi hai vợ chồng cưới nhau, non ba mươi năm trước, làm sao tôi quên bao lần đạp chiếc xe đạp thồ nặng nhọc, ì -ạch đi bán kẹo thèo lèo. Mấy mươi cây số đường trường, đất cát lồi lõm đạp cho đến Bà Tô -Xuân Sơn -Bình Giã chi đều phải đạp ngang vùng có hồ nước nóng đó. Ngày đó, con đường 23 chỉ một đám rừng tràm mọc trên nền cát trắng hoang vu, ít người qua lại và nhất là không canh tác được. Cảnh vật lúc đó quả thật hoang vắng. Mỗi lần tôi đạp xe ngang qua, tôi có cảm giác vừa sợ vừa lo cho "cái túi tiền" sau mỗi lần đi bán hàng về. Vốn liếng một người lúc tập đi bán rong, kiếm chẳng bao nhiêu đồng bạc nhưng là quả thật nó là cả một gia tài.
Thăm hồ nước nóng Bình Châu tết 2017
Một thời gian sau, có tin Suối Nước Nóng Bình Châu bắt đầu được chú ý. Người ta bàn tán có tin Tiệp Khắc qua đầu tư khai phá nguồn nước nóng để thu hút du lịch? Có thể năm đó bắt đầu nhá nhem chuyện kinh tế "mở cửa" của ông Nguyễn văn Linh chưa phải là Ông Nguyễn văn Kiệt? Thời gian phôi thai thay đổi người mình sắn khoai chưa no, thành phố chưa đủ hủ tiếu bánh mì, làm sao phát triển du lịch?
Mọi sự lặng im một thời gian khá dài...
May thay mọi sự thay đổi, thế gian khó ai lường?
Cho đến non ba mươi năm sau hai vợ chồng hôm đó mới có dịp thăm Suối Nước Nóng Bình Châu. Một nơi du lịch gần 30 năm trước tôi từng ước mong đi xem một lần, nhưng hoàn cảnh "áo cơm" do mãi lo gò lưng đạp chiếc xe đạp thồ rong ruổi trên chặng đường dài mang cái tên Tỉnh Lộ 23.
thú hiếm nuôi trong khu du lịch còn sơ sài
giếng nóng này 82 độ C có thể chín trứng gà nhưng hình này chẳng thấy bốc hơi?
Nhắc đến Bình Châu một làng cá ven biển ngày trước, cụ thể là sau năm 1980, tôi vừa "tù về" chỉ là một địa danh ven biển, đìu hịu vắng vẻ. Đó là thời "quản lý thị trường" gắt gao nhất!? Người buôn bán từ Hàm Tân, cụ thể hơn từ Tân Thiện, Cam bình phải thuê người gánh, trong đó có tôi. Cả đoàn người lầm lũi gánh cá khô trong đêm tối đi men theo mấy chục cây số bờ biển để tới Làng Bình Châu. Nơi này có xe đò an toàn chở cá khô vào đến Sài Gòn. Những bao cá khô, loại cá cơm dính đầy cát nhưng phải "buôn lậu" như thế để tránh né làm sao khỏi bị "quản lý thị trường' tại Láng Gòn (Hàm Tân) tịch thu sạch?
Tôi nhớ sao, những triền cát cheo leo, phía dưới là sóng biển, những cái lạch nước từ Tân Sơn hay xã Tân Thắng chảy ra biển rất nguy hiểm. Sẽ có những hố ngầm nơi con lạch này chảy ra biển, chúng tôi có thể bị 'hỏng chân' có thể chết? Tôi phải gánh lội qua, phải rướn người cao lên cho hai bao cá khô khoảng 70 ký khỏi ướt vì nưóc biển, sẽ hư cá và sẽ nặng thêm cho tôi.
Hai bàn chân không dép, chúng tôi vượt qua vài cây số bờ biển nữa để đến làng Bình Châu. Bình Châu tạm coi là phố biển, có bến xe có nhà cửa, bến cá. Nơi này tôi sẽ nhận được hơn một trăm đồng tiền công. Tôi Nhớ sao khi lòng phơi phới do giá trị của một trăm đồng tiền công gấp mấy lần đi làm rẫy- ruộng.
Đường về thênh thang thoải mái chỉ còn triêng gióng không.
Men theo bờ biển về lại Hàm Tân, sóng biển rạt rào, ngoài kia là một đại dương của tự do và cả một thế giới của ước mong háo hức cho bao người. Xác con tàu cũ bị chìm hay mắc cạn có thể từ 1975 còn nhô lên mặt biển. Tất cả đều hòa nhập trong một vùng biển trời hoang vu, hay đúng ra là cả một vùng đất trời xơ xác, cả một kỷ niệm khó quên cho đến lúc đó.
HÔM NAY THAY ĐỔI NHƯ MỘT GIẤC MƠ
HỒ NƯỚC NÓNG CÀNG BIẾN ĐỔI GHÊ HỒN
HOTEL, RESORT BÌNH CHÂU
Quê nhà lúc này mới đúng là "đất hẹp người đông". Thế là, bao nhiêu tiềm năng của thiên nhiên đều bị nạo vét tận dụng đến cạn kiệt?! Từ đất đai, cây cỏ, biển , sông, hồ, khe, suối ...tất cả đều bị lật tung theo sức người và máy, khói bụi động cơ, quảng cáo tiếp thị cho những gì bát nháo, lộn xộn sau những biển người ùa về, lướt qua và bỏ đi...
Thật sự, quê hương Việt Nam không còn nơi nào còn tĩnh lặng...thiên hạ thi đua nhau, hết tốc lực đi ra đường, lên non xuống biển hưởng thụ thăm dò rồi bỏ đi... Để lại với sóng biển, rác rưới, người xe, những vùng đất bị quản lý, khoanh vùng, những hotel xây vội, những nhà nghỉ thi đua nhau mọc lên thật nhiều ngóng chờ khách đến, chưa kịp lấy lại vốn lại vội hư hao. Thật nhiều mái nhà mới xây, những miếng đất khoanh vùng chờ giá thêm sau ai may mắn kiếm được đất khá bộn tiền, người chờ thời, mai mốt không biết vốn liếng sẽ về đâu?
Tất cả đều đổi thay sau mấy thập niên.
Nếu tác giả đoán chẳng lầm? không riêng gì vùng đất kỷ niệm này mà mọi nơi trên quê nhà đều thay đổi nhưng một sự thay đổi đồng lúc cùng một lần sẽ tạo nên sự CỘNG HƯỞNG CỦA DƯ THỪA CÙNG LẠM PHÁT? Hậu quả của tự nhiên có thể làm nhiều người lo ngại, cau mày do tất cả đều bị BỚI TUNG tận gốc!? Mỗi khi rừng núi, sông hồ, biển cả đều bị rối tung theo nguồn lợi tiền bạc của con người thì thiên nhiên sẽ không còn bình yên nữa.
Hồ nước nóng, một ngày sẽ trở nên nguội lạnh từ bàn tay con người tận dụng quá mức? Bao cảnh vật thiên nhiên từ không bình an đang tiếp tục đổi thay biến dạng từ thuật " đánh phấn tô son" của con người? Một ngày mọi nơi quanh ta đều mang một màu sắc "lòe loẹt" đến nhức mắt não lòng, sẽ có lúc tâm hồn ta chắc gì đã "bình yên" theo sự đổi thay và cuốn hút của bạc tiền?!
Hôm nay gốc Cây Cầy xa xưa dĩ nhiên không còn nữa. Con đường đất hai đứa bên nhau ngày đó cùng sánh bước đi với dặm đường xa nay đã thành xa lộ thênh thang.
Về quê để thăm vùng kỷ niệm hay hình ảnh ngày xưa đó là chuyện quý bạn hay tôi sẽ khó lòng có được? Riêng tôi, con đường đất ngày đó nay được thay vào một xa lộ bóng loáng cùng xe cộ hào nhoáng đầy đủ tiện nghi. Tất cả đều đổi thay cũng như bóng mát cây "Cơ Nia" ngày cũ từng làm "bóng mát tình yêu" cho hai vợ chồng nay chỉ là hoài niệm một thời./.
Đinh trọng Phúc
edition 24/7/2026
No comments:
Post a Comment