RAU TÀU BAY hay MÓN DƯA CẢI THƯỢNG DU
Chào bạn đọc
Tàu bay còn gọi là phi cơ thứ mà người mình hiện tại có thể đa phần đều biết.
Kinh tế đổi mới xã hội đi lên phương tiện giao thông dồi dào, ngoài các chuyến xe khách hạng sang giờ đây các thành phố tại VN đều nối với nhau bằng những chuyến tàu bay phản lực bay tuyến nội địa.
Chuyện tàu bay kể lại đây không dính líu chi đến những chuyến phi cơ vần vũ trên trời mà tàu bay đây là "Rau Tàu Bay" một loại cỏ hoang ăn được. Một thời từng làm BẠN cho những người tù binh ngày thua trận.
Gió đưa cây cải về trời
Rau răm ở lại chịu lời đắng cay (ca dao)
Người viết tin tiếng "DƯA TÀU BAY "là một danh từ chỉ dành cho thành phần tù nhân chính trị sau 1975 họ mới biết thôi. Miền nam sụp đổ những người còn lại đã bắt đầu chịu sự hành hạ ghê gớm qua một danh từ 'cải tạo' đó là thời gian mà hàng ngày có quá nhiều cái bao tử tù chính trị đang bị hành hạ, bào xé "tận xương"!
Ba tiếng kẻng báo cho từng khối tù đi lãnh phần sáng lên chia trước khi đi làm. Chuyện trước tiên là chia phần MUỐI. Đúng vậy quan trọng nhất là muối. Những người 'cải tạo' như chúng tôi cần muối. Tuy mỗi người chia ra khoảng non hai muỗng cà phê muối sống nhưng ai cũng cất thật kỹ!?
Chuyện cũng lạ đời từ khoai sắn cơm canh gì cũng chia đều lại phần muối ban sáng để chấm sắn ăn cũng phải chia! Mà lại chia cho cân phân mới là khó cho anh nào trực trong ngày.
Tại sao lại cần và cất kỹ thế?
Trốn trại ư?
Không dám!
Hay làm gì khác?
Thưa thật, chuyện là vậy...
Chúng tôi đã đạt đến trình độ 'thượng thừa' về làm DƯA. Mà dưa thì CẦN MUỐI. Nguyên tắc đơn giản là vậy thôi.
Chà ở tù mà ăn dưa thì cầu kỳ quá sá?
Dưa giá chấm thịt heo à?
Không đâu quý bạn ơi! Dưa giá thịt heo là chuyện nằm mơ trong giấc ngủ thôi. Đêm về hai cái sạp dài trong cái lán dài lê thê có hai dãy người. Sau một ngày rừng rẫy giờ chúng tôi đang say sưa trong giấc ngủ ngon lành. Đây là thời gian tha hồ mà thả hồn về dĩa dưa giá, thịt heo... Khi tỉnh giấc, thực tế của chúng tôi còn lại là dưa tàu bay thôi!
Ngày đó, vùng đồi càn, cằn cỗi trung du Quảng Trị sao rau tàu bay mọc nhiều quá? Những bao tàu bay non mơn mởn chúng tôi hái xong, khi qua suối không quên rửa sạch. Về lại trại tù chúng tôi sẽ ăn độn thêm với cháo sắn ngõ hầu nhét đầy cái bao tử xép ve đang sôi "lục bục ì xèo"! Nhiều cái bao tử, chúng "biểu tình đòi hỏi"?! Đói bắt cái đầu chúng tôi phải "biết cách sinh tồn", nói cách khác là vừa cuốc đất vừa "dáo dác" ngó quanh?...
Sau ngày 21 tháng 5, 1975 tù binh từ Ba Lòng đưa về vùng này hàng ngày khai hoang trên những triền đồi đầy sỏi. Chúng tôi un vồng trồng sắn khoai. Nhiều đôi mắt không hề bỏ qua những mảng đất sau mấy trận mưa, rau tàu bay đang hồi lên, xanh non mơn mởn. Thế là vào lúc nghỉ giải lao, chúng tôi tha hồ kiếm thứ rau dại đó nhét vào mấy cái bao cát quân đội từng được xếp dẹp, gọn, giấu đằng lưng.
Có anh bạn tù nào đó nảy sinh sáng kiến khá thông minh, làm thử "dưa tàu bay" xem nó ngon dở ra sao?
Qua vài đợt thử đầu tiên chúng tôi thấy dưa đó quả ngon thật! Nhiều cái đầu "gật gù" đồng ý, tán thưởng. Dĩ nhiên trong cái thế "vô kế khả thi" hay "thế giới người mù kẻ chột làm vua", loại dưa lạ lùng đó nó là "số một"! do chẳng có gì cạnh tranh, với loại dưa đó cả? Thích quá, chúng tôi đặt tạm đặt tên cho nó là "Dưa Cải Thượng Du".
Nghĩ cho cùng vào hoàn cảnh ngày đó, sao mà không là dưa? Gô dưa làm xong nó có vị chua, giòn, chăm chú ngửi kỹ hơn, quả gô dưa có mùi thơm thơm dưa cải...thoang thoảng thôi không đậm lắm nhưng đối với cái mũi người tù lúc đó "thiếu thốn" tột độ thì nhạy bén vô cùng. Đã kể thì phải kể thật lòng, người viết thưa với bạn đọc, có khổ một điều do chúng tôi thiếu “DĨA THỊT HEO BA CHỈ (ba rọi) cùng CHÉN NƯỚC MẮM ỚT TỎI”!?
Thật là chuyện "viễn mơ" làm gì có dưa giá thịt heo? Ai đó có nhớ dưa giá thịt heo thì xin đợi đêm về! Sau tiếng kẻng Trại báo đi ngủ, chúng tôi sẽ thiếp đi trong giấc mộng. Ai nấy tha hồ thả hồn phiêu du rồi "liên hoan cùng "DƯA CẢI THỊT HEO"!
Hiện tại ta có miếng dưa tàu bay đưa khúc sắn "tiêu chuẩn" cho bữa tối vào miệng cho no, thế là ngon rồi. Đó là lý do tại sao chúng tôi cần muối. Rồi buổi kiểm thảo phê bình công tác ban đêm, dưa tàu bay cũng là đề tài bị đem ra chỉ trích? Người đội trưởng lại một lần nữa nhăn mặt nhíu mày. Anh cực chẳng đã phải phê bình, kiểm điểm...nếu không anh cũng khổ với trên!?
Thương hại cho số tù khi đi làm về làm sao! Có người buồn lòng nín lặng, có kẻ lại "càm ràm, ca cẩm" do hũ dưa tàu bay, thứ dưa đang hồi chua chín, thơm mùi dưa cải đã bị vệ sinh viên "tịch thu" mất rồi?!
Một loài hương dưa, hương vị không bao giờ quên khi tết đến xuân về. Nhớ mùa xuân xưa nào soạn sành phẩm vật cúng kiến, nào dọn mâm linh đình. Ôi dưa hành củ kiệu, chả thịt, nồi hầm ngon đáo để! Lại còn có dưa cải chua, thịt heo ba chỉ trong mâm cơm cúng tất niên...
Còn ai từng làm thân phận người tù Ái Tử Quảng Trị nhớ đến những mảng đồi trung du ngập trắng hoa tàu bay. Những sợi bông trắng, đến mùa nở bung, nhẹ bấc từng la đà bay theo gió núi.
hiện nay tại quê nhà rau tàu bay không còn "rau dại" nữa mà nó được sánh ngang với các loài rau thông dụng khác dùng trong bữa ăn
Hiện nay trên quê hương mình, rau tàu bay; loài rau dại đều là vị thuốc, là tiền! Tàu bay cũng như bao cây dại khác như cây mây, cây đót... khắp vùng trung du là "của trời ban" giúp người nghèo kiếm sống. Chuyện thời nay là vậy. Chỉ còn chúng tôi, lớp tuổi về già ngồi nhớ chuyện xưa...nhớ sao chuyện muối và dưa tàu bay.
Tàu bay, tên nghe thật lạ! nhưng lại là một kỷ niệm làm người kể hôm nay nhơ nhớ, thương thương, rồi bỗng nhiên lại cay cay con mắt ./.
Đinh trọng Phúc
edit 18/7/2026
No comments:
Post a Comment