.png)
.png)
Theo bản đồ của Bộ TTM /VNCH một bản đồ có thể gọi là chính danh do nó dùng trong quân sự thì dòng sông Miêu Giang tức là con sông qua thị trấn Đông Hà. Nhưng lạ lắm, vẫn có nhiều người gọi là
sông Hiếu Giang? Hiếu giang là sông nào tôi không biết đâu là đúng.
Nhờ tra cứu Tạp Chí Cửa Việt có viết như sau...
Sông đi qua khu vực của tuần Hiếu Giang nên có tên là Hiếu Giang - sông Hiếu. Khi chảy qua địa bàn vùng trung du Cam Lộ, sông được gọi tên là sông Cam Lộ. Hiếu Giang/sông Hiếu bắt nguồn từ các sông suối trên địa hình núi rừng sườn Đông dãy Trường Sơn cao độ trên 1000m của huyện Hướng Hoá."
Như thế, Sông Hiếu là phần thượng nguồn của Miêu Giang và Miêu Giang mới là đoạn chảy qua thị trấn Đông Hà xong nhập vào dòng Thạch Hãn để chảy ra Cửa Việt. Chuyện ngày xưa lúc tôi mới bốn năm tuổi đã có một thời gian ngắn ở Cam Lộ.
Hồi ký của tác giả có nhắc đến Ba lòng trong "Đò Lên Ba Lòng ", Gio Linh trong "thầy Cửu Hàm Với Kỷ Niệm Gio Linh ", giờ ngồi nhớ đến Cam Lộ thì cũng liền đến những nơi đứa bé như tôi ngày đó được tới thì là điều đáng viết.
Đó là khoảng thời gian khoảng 1958- 1959 lúc người viết mới sáu tuổi hay được thân phụ dắt theo lên các quận Ba Lòng, Cam Lộ nên mới có nhiều kỷ niệm ở các quận của tỉnh Quảng Trị là thế. Năm 1959, em gái tôi ra đời, do mẹ bận bịu con nhỏ nên cũng là dịp cho tôi lên Cam Lộ với cha. Hình ảnh ngày xưa lúc tôi còn nhỏ quá, nay chỉ là ký ức phai mờ theo ngày tháng. Nhưng mà nghĩ lại, nếu chúng ta không viết lại bây giờ thì mai sau chẳng còn gì nữa.
Hôm nay tác giả có dịp đính chính lại, theo lời nhắc nhở của một bậc đàn anh là anh vừa quá vãng (2023) là anh Trần Chí Hiếu. Thời gian này Bác Thái Hanh làm quận phó người ta hay gọi là Ông Phó Hanh còn bác Giáo làm Quận trưởng. Sau này tôi còn nhớ còn có bác Nguyễn tri Kiệt (bà con với ô Nguyễn Diệp phó tỉnh QT 1974) nhưng tôi không chắc chắn ai làm trước, ai làm sau. Trên quận chỉ có phương tiện là chiếc Land Rover. Dưới Chi CA, cũng duy nhất một chiếc xe Jeep Willy màu xanh. Hồi này quận Cam Lộ còn đóng ở vị trí cũ. Chi CA còn lợp tranh ván , chỉ có quận là khá hơn . Cái hình tác giả đính kèm theo là thời còn đi theo thân phụ lên quận Cam Lộ. Từ tỉnh QT theo Đông Hà lên khoảng 17 cây số là chiếc xe jeep xanh rẽ phải để vào quận. Tất nhiên chỗ này phải là ngã ba ,tiếp tục lên Khe Sanh và vào Cam Lộ tức là xã Cam Thái thì phải.
thập niên đó, quận Cam Lộ chỉ có chiếc Land Rover của ô quận trưởng và Willi Jeep của phía CA (hình minh họa)
Người viết nhớ nhiều kỷ niệm với các chú, nhân viên ba như ba thường kể, chú Thúc bắn súng COLT rất "cừ ", thân sinh của Cam Thanh người y tá tại Sơn Mỹ Hàm Tân, ngày đó tức là bác Toàn. Còn có chú Khoai, tôi còn nhớ người cao tóc lúc nào cũng chải láng mượt, cái vỏ đựng kiếng mát luôn gắn đằng trước nịt. Còn chú Huấn lái xe cho ba tôi cho đến sau lúc ba tôi đổi vô quận Hải Lăng 1964. Có chú Lê mậu Để bắn súng Carbine số MỘT! Bác Mãng sau 1975 còn ở trên dốc Tân SƠN Hàm Tân thời điểm 1995...
Toàn bộ Chi ngày đó đều ra ăn cơm tháng ngoài nhà bác Toàn, nhân viên của ba tôi. Nhớ làm sao, trước khi dùng bữa, các chú trong Chi đều đứng dậy quang cái bàn dài, mời nhau xong mới ngồi xuống. Tôi lúc đó chỉ là đứa nhỏ lanh quanh, đùa nghịch mà thôi...Trí nhớ của tôi còn đậm nét chuyện này vì tôi làm chuyện rất nghịch rất có lỗi với chú Khoai cho đến giờ hơn 50 năm sau tôi vẫn còn nhớ cái "tội"?! Thưa bạn đọc, có một bữa trưa trong Chi CA ra nhà mẹ Cam Thanh ăn cơm trưa, chờ lúc mọi người đứng dậy mời nhau dùng bữa tôi mới nhè nhẹ "kéo" cái ghế của chú Khoai lui. Khi chú Khoai ngồi xuống chú "ngã chanh chòng" thật tội. Chú xanh mặt , nhưng chú rất thương tôi còn nhỏ dại và đứa nhỏ độc nhất trong chi cho các chú bác "cưng" không nói gì. Chỉ có tôi mang cái lỗi này "tận mấy mươi năm" còn ân hận với chú Khoai. Chú Khoai giờ không biết còn mất . Tuổi chú chỉ thua ba tôi vài tuổi thôi. Người gốc Cam Lộ và sống gần quận hồi đó chắc ai cũng biết chú Khoai. Chú Huấn nghe Đinh thị Hiệp nói giờ vẫn còn. Chỉ có bác Toàn mất sớm. Bác hiền lành lắm, trong Chi ai cũng thương và ba tôi thương bác lắm. Lâu năm rồi, tuy còn bé nhưng người viết vẫn nhớ khuôn mặt hồng hào, hiền lành và tươi cười của bác Toàn. Chuyện bác bị tai nạn (sau này gọi là stroke lúc đang bữa củi) thì sau này tôi về QT mới nghe tin. Ngoài bác Toàn còn bác Mãng sau 1975 sinh sống gần nhà ba tôi ở Tân Sơn, Tân Thiện, chú Lê mậu Để cũng ở vùng đó. Chuyện Bác Thúc bị bên kia bắt cóc và ra tận ngoài bắc sau 1975 mới được tha vô, sau này chú Thúc đi Mỹ nhưng cũng mất lâu rồi...Ngày đó phía CA thân phụ tôi có quyền tuyển mộ nhân viên làm việc trong Chi nên người viết còn nhớ khuôn mặt nhiều người...
Kỷ niệm Cam lộ tôi không có với Cùa do hồi đó không ai dám qua vùng Cùa. Người viết được nghe nói về thứ đất màu đỏ làm đồn điền hợp với cà phê, tiêu... Nghe đâu có đồn điền ông Tây xưa nay không còn nữa.
Đứa bé xưa không được may mắn, nói đúng ra do vấn đề an ninh nên chưa bao giờ ra dòng Hiếu Giang tự do thoải mái tắm gội như thời này. Chuyện an ninh thì ai cũng hiểu, đó là lý do chính yếu. Một thời gian lên sống tạm ở quận, tôi chẳng dám đi đâu xa. Hơn nữa tôi luôn sống trong Chi và gần quận để được bảo vệ. Một thời xe cộ là thứ quá hiếm hoi. Tôi chẳng biết người mình có phương tiện gì từ Đông Hà lên Cam Lộ? Ngoài quân đội ra, hành chánh thì ngoài chiếc Land Rover, và chiếc xe jeep xanh của Chi tôi không thấy chiếc xe 4 bánh nào. Khu thị tứ lèo tèo vài nóc nhà quanh quận. Những xã mang tên Cam Thái, Cam Hiếu, Cam Hưng... được an ninh, gần quận bảo vệ. Cam Lộ còn nhiều xã nữa tôi không nhớ bằng lúc tôi ở trong chi CA tại quận Hải Lăng năm 1964,1965 thì trí nhớ tôi tốt hơn vì lúc đó tôi đã học lớp nhì, lớp nhất rồi.
Người viết hay thương nhớ về kỷ niệm ngày xưa đó là do được sinh cùng lớn lên từ quê ngoại. Một ngày xưa, bước chân đứa bé cứ lẽo đẽo theo cha. Giờ bao người thân yêu đã về với trời thiên cổ. Thời gian qua nhanh quá lại từ một tấm lòng hoài cổ nên muốn kể lại cho nhau những gì trong lòng còn ghi lại. Cuối hết, tác giả chỉ mong đó là dư ảnh còn lại từ quá khứ xa xưa , bao người thân mến nay tất cả đang ở tận đâu trong phương trời miên viễn, ./.
No comments:
Post a Comment